کابل کې د ایران سفارت: افغانستان ته د ایران په غيري نفتي صادراتو کې ۳۱ سلنه زياتوالی راغلی

د رویټرز د راپور له مخې؛ د ایټالیا دا پرېکړه په داسې مهال ده، چې د ناټو غړي د نامالوم جیپولیټیک لاملونو په سبب غواړي د خپلې دفاعي بودیجې لګښت زیات کړي.

د ایټالیا د دفاعي چارو ویاند په دې تړاو کې د رویټرز پوښتنې ته ځواب نه دی ور کړي؛ خو تېره میاشت د دې الوتکو د اړوند کمپنۍ لیونارډو یوه مشر ورته ویلي وو، چې ایټالیا د الوتکو پېرلو پلان لري او ژر به یې اعلان کړي.

د ایټالیا د هوايي ځواک د نوي کولو دا پلان به له ۲۰۲۴ تر ۲۰۳۴ پورې دوام وکړي او ور سره به نوې الوتکې د هغو ۲۶ الوتکو ځای ونیسي، چې ایټالیا یې له ۲۰۲۸ کال وروسته لرې کول غواړي.

د ناټو بل غړي هېواد جرمني هم تېر میاشت د ۲۰ نورو ایرو فایټر د اخیستلو خبره وکړه.

دا هېواد اوس هم ۱۳۸ ایروفایټرز لري.

په سلګونو خلک روغتون ته ورغلي، چې د ودانۍ نړېدلو برخو په پاکولو کې له مرستندویه ډلو سره مرسته وکړي.

تر برید وروسته مېندې او پلرونه لیدل شوي، چې خپل ماشومان یې له روغتون روان کړي او د کییف په سړکونو کې ژاړي.

۳۳ کلن سویتلانا کراچینکو رویټرز خبري اژانس ته وویل: "دا برید ویرونکی و. ما ساه نه شوه اخیستی، ما هڅه کوله (زما ماشوم) پټ کړم. ما هڅه کوله چې هغه په ​​دې ټوکر کې پټ کړم ترڅو هغه تنفس وشي کړی."

ولسمشر ولادیمیر زېلینسکي ویلي، چې روسیې تر ۴۰ ډېر توغندي توغولي، چې په کییف، کریوي ریح، دنیپرو مرکزي ښار او دوه ختیځو ښارونو لګیدلي او د استوګنې او سوداګریزې ودانۍ او زېربناوې زیانمنې کړې دي.

اوکرایني چارواکو ویلي، چې په کییف کې د بریدونو په اصلي څپو کې لس کسان وژل شوي او ۳۵ نور ټپیان شوي دي.

د بېړنیو خدماتو څانګې ویلي، چې له لومړي برید څخه څه د پاسه دوه ساعته وروسته، د بل توغندي برید چې په یو بل روغتون لګیدلی، څلور کسان پکې وژل شوي او درې نور ټپیان دي.

د بېړنیو خدماتو څانګې په وینا؛ په کریوی ریح کې یوولس کسه وژل شوي او تر ۴۰ ډېر ټپیان دي. د سیمې والي وايي، چې درې کسان په ختیځ ښار پوکروسک کې وژل شوي چېرې چې توغندي پر یو صنعتي مرکز لګیدلي دي.

چارواکو وویل، چې یو کس د نیپرو په ښار کې هم وژل شوی دی.

زېلینسکي پر ټیلیګرام ویلي: "ټوله نړۍ باید د روسیې د هوايي بریدونو د پای ته رسولو لپاره پرېکنده عمل وکړي. وژنې هغه څه دي چې پوتین یې لامل دی. یوازې په ګډه موږ کولی شو ریښتینې سوله او امنیت ترلاسه کړو."

د روسیې دفاع وزارت ویلي، چې ځواکونو یې په اوکراین کې د دفاعي صنعت پر اهدافو او هوايي اډو بریدونه کړې دي.

مسکو په مکرر ډول د ملکي وګړو او ملکي زېربناو په نښه کول رد کړي، که څه هم د ۲۰۲۲ کال په فېبروري کې د روسیې د یرغل له پیل راهیسې د دغه هېواد بریدونو زرګونه ملکي وګړي وژلي دي.

دا برید یوه ورځ مخکې له هغې وشو، چې د ناټو د غړو هېوادونو مشران د پوځي اتحاد درې ورځنۍ سرمشریزه پیل کړې، چې تمه کیږي د اوکراین د جګړې په اړه زېلینسکي هم پکې ګډون وکړي.

په کییف کې د متحده ایالاتو سفیر بریجیټ برنک پر اېکس لیکلي: "دا ظالمانه تیري - د انسانانو ژوند ته په بشپړ ډول بې غوري ده، د اروپا او ټرانزاټلانټیک امنیت له خطر سره مخ کوي - له همدې امله مشران به په دې اونۍ کې اوکراین ته د پام وړ امنیتي ژمنې وکړي."

څو ساعته مخکې خواله رسنیو کې د ښاغلي وزیر د مړینې اوازه هم خپره شوه؛ خو منظور پښتین د دې اوازې په ردولو سره ویلي، چې د نوموړي حالت نازک دی او د پروپاګند پر ځای باید د هغه صحت ته دوعا وشي.

منظور پښتین پرون د پاکستان له حکومت وغوښتل چې پر ګیله من وزیر د برید ښکېل کسان ونیسي.

که څه هم د پاکستان حکومت د دې کسانو د نیولو یا مسوولانو په هکله څه نه وايي، خو د ګیله من وزیر ځینې ملګري د تحریک انصاف ګوند یوه غړي او د جایدادونو کاروباري ازادخان داوړ ته ګوته نیسي.

منظور پښتین که څه هم پر ښاغلي وزیر د برید ګوته چا ته ونه نیوله؛ خو زیاته یې کړه، چې په دې هر څوک پوهېږي چې د برید تر شا څوک دي: «ټیک ده مخامخ چې هر څوک هم راځي، خو موږ دومره ساده هم نه یو چې نه پوهېږو؛ ارمان، عثمان، عارف درې واړه دغه ځای ته لګېږي همغه ځای ته ګیله من هم لګېږي.»

د پښتون ژغورنې غورځنګ مخکښ غړی او د کالج استاد ارمان لوڼی د ۲۰۱۹ کال د فېبرورۍ پر ۲یمه د بلوچستان په لورلايي کې د پولیسو په برید کې ووژل شو.

غورځنګ او د پېښې شاهدان وايي، چې پولیسو ارمان لوڼی پر سر وهلی و.

د دې غورځنګ د سوېلي وزیرستان مخکښ غړی عارف وزیر هم د ۲۰۲۰ کال د می پر لومړۍ نېټه د وسله والو له خوا سرته سخت ټپي او دوه ورځې وروسته مړ شو.

د پښتونخوا ملي عوامي ګوند د بلوچستان صوبايي مشر، سناتور او د پښتون ژغورنې غورځنګ ملاتړی عثمان کاکړ هم د ۲۰۲۱ کال د جون په ۲۱مه له هغو ټپونو په روغتون کې مړ شو، چې څو ورځې مخکې په خپل کور کې په مرموز ډول د نامالومو کسانو له خوا پر سر لګېدلی و.

د غورځنګ د دغو مخکښو غړو او ملاتړو له وژلو وروسته په تېرو کلونو کې هم د دې غورځنګ ځینې ملاتړي وژل شوي یا ټپیان شوي؛ خو تر نورو پر ګیله من وزیر برید ته ډېر پام اوښتی دی.

ګیله من وزیر سوېلي وزیرستان کې زېږېدلی او د پښتون ژغورنې غورځنګ له پیلېدو سره د پاکستان پر امنیتي ادارو په تېره پر پوځ د نیوکو او حماسي شعرونو له امله ډېر مشهور و.

ګیله من وزیر پر حکومت او پوځ د نیوکو له امله د ۲۰۲۳ د جولای پر ۴ ونیول او د ۲۰۲۴ کال فېبرورۍ کې خوشی شو.

نوموړي تر زندان وروسته د یو ویشتمې پېړۍ دوزخ په نوم کتاب هم لیکلی او پکې یې د زندان په هکله خپل لیدلي کتلي او شکنجې لیکلې دي.

د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ نن پر اېکس پاڼه ليکلي: « په افغانستان کې هغه ښځې، چې کم لید لري د بریل خط او نور مهارتونه زده کوي.»

دې سازمان لیکلي: «په دې ړندو کې۶۰ سلنه هغه کسان دي، چي په سترګه کې يې سپين ګل وي، دا د ساده جراحي عملیاتو په امکاناتو سره د درملني وړ دي.»

د ملګرو ملتونو اړوند دغه سازمان ړندو او کم ليد خلکو ته د مهارتونو د روزنې برابرولو ته په اشارې سره وويل، چې په اضافي بوديجې سره به نور نارينه او ښځې هم دغو روزنيزو پروګرامونو ته لاسرسى ولري.

په افغانستان کې ړانده او د کم لید خلک د زدکړې او کارموندنې په ګډون په ټولو برخو کې له ستونزو سره مخ دي.

د روغتیا نړیوال سازمان تېر کال د معلولینو پر بشپړه ټولنیزه ونډه ټینګار وکړ او ویې ویل، چې په افغانستان کې معلولین د پراخو ناروغیو د اخته کېدو له خطر سره مخ دي.

د طالبانو ګډې کمېټې او د صرافانو اتحادیې بیا په اطلاعیه کې د دې پرېکړې د علت په اړه څه نه دي ویلي.
د راپورونو له مخې، په شهزاده سرای کې څه باندې دوه زره د پيسو تبادلې ګرځنده «صرافان» فعاليت کوي او اوسمهال له سرای بهر هم ټولې غرفې تړل شوي دي.
دغه اطلاعیه د طالبانو د کورنیو چارو وزارت، د افغانستان د مرکزي بانک د ریاست، د طالبانو د استخباراتو د عمومي ریاست او د صرافانو د اتحادیې له خوا لاسلیک شوې ده.

دا پرېکړه تر هغه وروسته وشوه، چې یو شمېر سرچینو تېره ورځ وویل چې طالبانو د کندهار ولایت په سپین بولدک ولسوالۍ کې د صرافۍ مارکېټ هغه هټۍ بندې کړي، چې جوازونه یې نه درلودل.
د سرچینې په خبره، د طالبانو د دې پرېکړې په غبرګون کې نورو صرافانو هم خپل دوکانونه وتړل چې ور سره د ټولو تړل شویو هټیو شمېر تر ۴۰۰ رسېږي.
د دې مارکېټ د هټیو يو شمېر خاوندان وایي، د طالبانو د افغانستان بانک د جواز جوړولو لپاره شرایط سخت کړي او دوی توان نه لري، چې دغه شرایط پوره کړي.
طالبانو بیا تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.