د ملګرو ملتونو د وګړو صندوق اټکل کړی، چې د افغانستان ۶۳سلنه وګړي تر ۲۵ کلونو کم عمره دي

د سپین غر پړانګانو لوبډلې مشري سمیع الله شینواری او د بند امیر ښامارانو لوبډلې مشري حشمت الله شهیدي کوي.

له یو کلن ځنډ وروسته نن دوشنبه د کابل په نړۍوال کرېکټ لوبغالي کې د شپږیزې لیګ لوبې پیل شوې.

افغان کرېکټ بورډ وايي، د لوبې پچه سپین غر پړانګانو وګټله او د بند امیر ښامارانو په وړاندې توپ اچونه کوي.

د کرېکټ بورډ له لوري د سپین غر پړانګانو لپاره راشد خان لوبډلمشر اعلان شوی و، خو ښاغلی خان د لندن په سل توپه لیګ کې له بوخت دی او د اوس لپاره د سپین غر لوبډلې مشري سمیع الله شنیواریکوي.

د بند امیر ښاماران لوبډلې مشري بیا حشمت الله شهیدي کوي.

خو د راشد خان، رحمن الله ګربز، فضل الحق فاروقي، محمد نبي، عظمت الله عمرزی او حضرت الله ځاځي په ګډون د ملي لوبډلې لوبغاړي چې د شپږیزې لیګ د پنځو لوبډلو په نوملړ کې شامل شوي وو، تر اوسه پورې هېواد ته نه دې راستانه شوي.

دغه لوبغاړي د لند په سل توپه لیګ او د کاناډا په لیګ کې په لوبو بوخت دي.

په کابل کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند ویلي و، چې د کابل ښار په لویدیځ دشت برچي کې د یکشنبې په ماسپښین د چاودنې له امله یو تن وژل شوی او ۱۱ نور ټپیان شوي.

داعش وسله والې ډلې تر دې وړاندې هم د دا ډول بریدونو مسوولیت منلی وو.

خالد ځدران ویلي، چې دغه پېښه په یوه مساپر وړونکي موټر کې د ځای پر ځای شوي ماین د چاودنې له امله رامنځته شوې ده.

عیني شاهدانو افغانستان انټرنشنل ته یوه ویډیو لېږلې، چې له چاودنې وروسته په لومړیو شېبو کې لیدل کېږي، چې د مرسیډیز مساپر وړونکی موتر څخه وينې بهيږي او د بدن ټوټې هم پرتې دي.

دا له ځنډ وروسته بیا د کابل په لوېدیځ کې د ولسي خلکو پر موتر برید دی، چې کابل ښاریانو ته په کې مرګ ژوبله اوښتې، تر دې وړاندې به دا ډول بې شمېره بریدونه کېدل چې د ګڼو خلکو د مرګ ژوبلې لامل کېدل.

داعش په کابل کې د تېرې ورځې د برید مسوولیت یوه ورځ وروسته له برید څخه په غاړه واخیست.

د طالبانو حکومت وايي، داعش ډله یې په افغانستان کې له پښو غورځولې ده.

دغه خبری اژانس د طالبانو د اوبو او بریښنا وزارت د رسنیو دفتر له قوله لیکلي چې د دغو شرکتونو مسوولانو یاده موضوع د دغې ډلې د اوبو او برېښنا له وزیر عبداللطیف منصور سره په کتنه کې یاده کړې.

باختر اژانس زياته کړه چې په دې کتنه کې ايراني پانګه‌والو په افغانستان کې د اوبو رسولو او د بريښنا د توليد په پروژو کې د پانګونې په اړه لېوالتیا څرګنده کړه.

د باختر اژانس او طالبانو د اوبو او برېښنا وزارت رسنیز دفتر په دې برخه کې د کوم مشخص پلان یادونه نه ده کړې، خو د ملا منصور له قوله یې لیکلي دي، چې د دغو ایراني پانګه‌والو د لېوالتیا هرکلی کوي او ټینګار کوي چې دا مهال افغانستان د پانګونې په ډګر کې هر ډول چمتووالی لري.

د باختر اژانس د خبر له مخې، عبداللطيف منصور د اوبو رسولو او د بريښنا د توليد په برخه کې د دغو پانګوالو د «د عملي کار د پيل په همغږۍ او چټکتيا» باندې ټينګار وکړ.

افغانستان له کلونو راهیسې پر وارداتي برېښنا متکي دی. اوسمهال افغانستان ته د وارداتي برېښنا ډېره برخه له ایران او د منځنۍ اسیا له هېوادونو راځي.

هغه زیاته کړه: «موږ اړتیا لرو چې تجهیزات واخلو، موږ تخنیکي او مالي مرستو ته اړتیا لرو چې د طالبانو رژیم نسکور کړو او نوی نظام جوړ کړو.»

سادات له ډیلي میل سره په یوه مرکه کې چې د یکشنبې په ورځ خپره شوه وویل چې د طالبانو په بریا کې د اوباما او بایډن تګلارې مهمې وې او د امریکا اوسنی ولسمشر یې تورن کړ چې د افغانستان په اړه «سپکونکی او بې پروا» نظر لري.

اوباما په ۲۰۰۹ کال کې واک ته له رسیدو وروسته د طالبانو د ځپلو لپاره د عسکرو د زیاتولو او بیا په ۲۰۱۴ کال کې د عسکرو د ایستلو پلان اعلان کړ. په هغه پسې ټرمپ بیا له طالبانو سره په ۲۰۱۴ کال کې له افغانستانه د وتلو هوکړه وکړه او بایډن هغه عملي کړه.

سادات وویل، د امریکا چلند د دې لامل شوی چې طالبان له افغان حکومت سره د سولې پر ځای له هېواده د امریکايي ځواکونو وتلو ته انتظار وباسي.

د افغان پوځ د ځانګړو ځواکونو مخکینی قوماندان وايي، بایډن د خپلو جنرالانو هغه خبرداري له پامه غورځولي چې په افغانستان کې د پوځي شتون ساتل به د القاعدې او داعش د بیا راپورته کېدو مخه ونیسي.

د سینټکام قوماندان جنرال فرانک مکینزي له بایډن وغوښتل چې لږ تر لږه ۲۵۰۰ سرتیري په افغانستان کې وساتي چې د افغان پوځ او حکومت د پرځیدو مخه ونیسي.

سادات وايي، اوس هغه ترهګرې ډلې چې امريکا يې له منځه وړل غوښتل، بيا وده کړې او د امريکا پر ګټو د بريد ګواښ ورځ په ورځ زياتېږي.

د افغانستان د پوځ مخکینی قوماندان هیله من دی چې د امریکا راتلونکې اداره به د طالبانو ضد ځواکونو ملاتړ وکړي.

سادات وويل: «د افغانانو له مقاومت ملاتړ وکړئ. موږ ستاسو سرتیرو ته اړتیا نه لرو، موږ په هیواد کې ستاسو نظامي شتون ته اړتیا نه لرو، موږ یوازې سیاسي ملاتړ او د ازادۍ لپاره زموږ د مبارزې په رسمیت پیژندلو ته اړتیا لرو.»

هغه زیاته کړه چې په ۲۰۲۰ کال کې له طالبانو سره د امریکا هوکړې«ترهګرۍ عادي کړه» او له دې ډلې سره یې د ګاونډیو هېوادونو لکه ایران لپاره د همکارۍ او جوړجاړي دروازه پرانیستله چې ګټه ترې واخلي.

د بشري حقونو د څار سازمان څیړونکې فرشته عباسي لیکلي، چې «د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانې ښځې او نجونې د خپل ژوند په اړه تر ټولو بد خوبونه ویني.»

د بشري حقونو څار سازمان د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بینیټ راپور ته اشاره کړې، په کوم کې چې وضعیت د «تبعیض، جلا کولو، انساني کرامت ته د سپکاوي، او د ښځو او نجونو د ایستلو بنسټیز سیسټم» په توګه تشریح شوی.

د بشري حقونو څار سازمان وايي، طالبانو په دې درېیو کلونو کې د بیان ازادۍ او د خبریالانو او رسنیو حقونه تر پښو لاندې کړي دي.

دغه راز طالبانو په خپلسري ډول ښځې د جامو د اغوستلو له امله نيولې او د دغې ډلې په امر يې لاريون کوونکي شکنجه کړي دي.

د دغه سازمان د معلوماتو له مخې افغانستان په نړۍ کې له تر ټولو بد بشري ناورین سره مخ هېواد دی.

روغتیایي خدمتونو ته د ښځو او نجونو لاسرسی د طالبانو د بندیزونو له امله له خنډ سره مخ شوی او د ښځو او نجونو روغتیا له ګواښ سره مخامخ شوې ده.

د دغه سازمان څېړونکې فرشته عباسي وايي، هغه حکومتونه چې له طالبانو سره اړیکي لري، باید تل دا یادونه وکړي چې پر ښځو او نجونو او ټولو افغانانو ظلم د نړۍوالو قوانینو له مخې د افغانستان له مکلفیتونو سرغړونه ده.