د مخکیني پوځ قوماندان: امریکا باید د طالبانو پر وړاندې د افغانانو مقاومت په رسمیت وپيژني

د بشري حقونو د څار سازمان څیړونکې فرشته عباسي لیکلي، چې «د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانې ښځې او نجونې د خپل ژوند په اړه تر ټولو بد خوبونه ویني.»

د بشري حقونو څار سازمان د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا د ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بینیټ راپور ته اشاره کړې، په کوم کې چې وضعیت د «تبعیض، جلا کولو، انساني کرامت ته د سپکاوي، او د ښځو او نجونو د ایستلو بنسټیز سیسټم» په توګه تشریح شوی.

د بشري حقونو څار سازمان وايي، طالبانو په دې درېیو کلونو کې د بیان ازادۍ او د خبریالانو او رسنیو حقونه تر پښو لاندې کړي دي.

دغه راز طالبانو په خپلسري ډول ښځې د جامو د اغوستلو له امله نيولې او د دغې ډلې په امر يې لاريون کوونکي شکنجه کړي دي.

د دغه سازمان د معلوماتو له مخې افغانستان په نړۍ کې له تر ټولو بد بشري ناورین سره مخ هېواد دی.

روغتیایي خدمتونو ته د ښځو او نجونو لاسرسی د طالبانو د بندیزونو له امله له خنډ سره مخ شوی او د ښځو او نجونو روغتیا له ګواښ سره مخامخ شوې ده.

د دغه سازمان څېړونکې فرشته عباسي وايي، هغه حکومتونه چې له طالبانو سره اړیکي لري، باید تل دا یادونه وکړي چې پر ښځو او نجونو او ټولو افغانانو ظلم د نړۍوالو قوانینو له مخې د افغانستان له مکلفیتونو سرغړونه ده.

په بريتانيا کې د پخواني حکومت سفير زلمي رسول په دې مرکه کې چې د يکشنبې په ورځ (د زمري ۲۱مه) خپره شوه وويل: «زما لپاره دا سخته ده، چې رسمي بلنو ته لاړ شم، کله چې تاسو هېواد او دولت نه لرئ، تاسو به څه وواياست؟»

افغان سفير زياته کړه، چې ښايي د ډېپلوماسۍ په نړۍ کې داسې پېښه نه وي رامنځته شوې، چې يو سفير د يوه دولت استازيتوب ونه کړي.

هغه زیاته کړه معمولا کله چې یو هېواد یا رژیم په رسمیت ونه پېژندل شي، هلته باید یو جلا وطنه دولت وي؛ خو اوسمهال د افغانستان لپاره داسې څه نه شته.

ښاغلي رسول وویل: «موږ هڅه کوو، چې د افغانستان نوم او بیرغ لوړ وساتو او افغانانو ته قونسلګري خدمات وړاندې کړو.»

زلمی رسول د افغانستان یوازینی سفیر نه دی، چې په دیپلوماتیکو بې باورۍ کې دی؛ بلکې په اروپايي هېوادونو، کاناډا، جاپان او استراليا کي د لږ تر لږه ۱۹ نورو سفيرانو وضعيت همدغسي دی.

سنډي ټایمز لیکي، چې ډېرو حکومتونو د افغان سفیرانو نومونه د خپلو رسمي بلنو له لېست څخه ایستلي؛ خو زلمي رسول اوس هم په لندن کې ډېرو ډېپلوماتیکو غونډو ته بلل کېږي.

تر اوسه هېڅ هېواد د طالبانو واکمني په رسمیت نه ده پېژندلې او د سفیرانو په کچه یې د دې ډلې سیاسي استازي نه دي منلي.

خو په قطر کې د طالبانو سیاسي استازی او په ملګرو ملتونو کې د افغانستان استازیتوب ته د دې ډلې وړاندیز شوی سفیر سهیل شاهین وايي، چې طالبان دا مهال په ۳۸ هېوادونو کې ډیپلوماټیک استازیتوب لري.

طالبانو ويلي د هغو ادارو خدمات، چې د دې ډلې له بهرنیو چارو وزارت سره همکاري نه کوي د اعتبار وړ نه دي.

په تاجکستان کې د افغانستان سفیر ویلي وو، چې د طالبانو دغه پرېکړه له هېواده بهر د افغان کډوالو او هېوادوالو ته لاسرسی ستونزمنوي.

د افغانستان د سیاسي او کونسلي نمایندګانو د انسجام شورا د یکشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې د دې تنکي ځوان شکنجه یوه زړه بوږنونکې او غیر انساني پېښه وبلله.

افغان ډېپلوماتانو له افغان کډوالو سره چلند د اساسي بشري حقونو، اسلام او د ښه ګاونډيتوب له اصولو سره په ټکر کې بللى دى.

په خبرپاڼه کې راغلي: «په تېرو لسیزو کې د میلیونونو افغان کډوالو د کوربه توب د ستاینې په ترڅ کې، موږ پر ایراني چارواکو غږ کوو، چې د دغې غمجنې پېښې په اړه هر اړخیزه او شفافه څېړنه وکړي او په راتلونکي کې د داسې کړنو د بیا تکرار د مخنیوي لپاره لازم اقدامات وکړي.» .

د افغانستان سیاسی نمایندګانو هم په ایران کې د افغان کډوالو د حقوقو او هوساینې د ساتنې لپاره د ایران له اسلامي جمهوریت وغوښتل چې له افغان کډوالو سره د انسانی چلند وکړ.

په دې وروستیو کې داسې عکسونه او ویډیوګانې خپرې شوې، چې د دماوند ښار د ابسارد په کلي کې د ایران اسلامي جمهوریت د پولیسو یو افسر د یوه افغان ځوان لاسونه او پښې نیولي او یو بل افسر یې پر غاړه زنګون وهي.

د افغانستان انټرنشنل د دوشنبې په ورځ د دغه تنکي ځوان د شکنجې یوه ویډیو خپره کړه، چې د افغان او ایراني وګړو پراخ غبرګونونه یې راپارولي دي.

خالد ځدران وايي، چې دا پېښه په یوه مسافر وړونکي موټر کې د ځای پر ځای شوي ماین د چاودنې له امله رامنځته شوې ده.

عیني شاهدانو افغانستان انټرنشنل ته یوه ویډیو لېږلې، چې له چاودنې وروسته په لومړیو شېبو کې لیدل کېږي، چې د مرسیډیز مسافر وړونکی بس څخه وينې بهيږي او د بدن ټوټې هم پرتې دي.

تر اوسه کومې ډلې د دې پېښې پړه پر غاړه نه ده اخيستې.

رمضان ځیرک وايي، چې د عبدالعزیز په نوم د هغه کوچنی زوی تېره چهارشنه له قره باغ ولسوالۍ څخه د طالبانو استخباراتو په رینجر کې وړی دی.

په تېر حکومت کې د غزني قره باغ ولسوالۍ قوماندان رمضان ځېرک افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته په یوې ویډیو پېغام کې ویل، چې دا لومړی ځل نه دی چې طالبانو د هغه ۱۵ کلن زوي زنداني کوي؛ بلکې له دې وړاندې یې هم څو ځله بندي کړی او د قومي مشرانو په ضمانت راخوشې شوی دی.

دغه قوماندان همدراز وايي، چې طالبانو یې زوی په زندان کې سخت شکنجه کړی هم دی.

رمضان ځیرک زیاتوي، چې طالبانو یې زوی د دې لپاره نیولی چې د پلار وسلې او موټر ورته وښيي؛ خو دغه قوماندان وايي، چې له دوی سره هېڅ وسلې نه شته.

رمضان ځیرک وویل: « طالبانو په بند کې زما زوی ته ویلي، چې پلار دې باید راشي او تاسې د پلار موټر او وسلې مونږ ته وښيي.»

د پخواني نظام دا قوماندان چې د طالبانو د بیا ځلي واک ته رسېدو سره د دوی له وېرې له هېواد څخه وتلی وايي، چې د طالبانو عمومي عفوه جعلي ده او د دوی وسله وال عمومي بخښنه نه مني.

رمضان وايي؛ هغه یوازې د طالبانو پر ضد د خپلې دندې پر مهال سختې جګړې کړې دي او دغه ډلې تسلیم شوی نه دی، نو دوی اوس طالبان د هغه کوچنی زوي عبدالعزیز ځوروي.

تر اوسه طالبانو په دې اړه څه نه دي ویلي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کیږي، چې دوه ورځې وړاندې د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني وویل، چې په ښه توګه د دې ډلې د مشر ملا هبت الله له خوا اعلان شوې ټولبخښنه عملي شوې او په دې اړه هېڅ بېلګه نه شته چې له بخښنې وروسته د پخواني نظام کارکونکي نیولي شوي او یا هم وژل شوي وي.

په دې وروستیو کې د افغانستان له بېلابېلو ولایتونو د تېر حکومت دولتي کارکوونکو د نیولو او د شکنجو راپورونه زیات شوي دي.

د افغانستان د ولایتي شوراګانو ټولنه هم نن په یوه اعلامیه کې وايي، چې د طالبانو د مشر د بخښنې له فرمان سره - سره هره ورځ په دغه هېواد کې پخواني پوځیان، دولتي کارکوونکي، خبریالان او مدني فعالان نیول کېږي، ربړول کېږي او ځیني یې په مرموزه توګه وژل کېږي.

یوناما هم په خپل وروستي راپور کې ویلي، چې پخواني نظامیان وژل کېږي، بندیانېږي او شکنجه کېږي؛ خو طالبانو دا راپور رد کړی دی.