د طالبانو رییس الوزرا واک ته د دغې ډلې د بیا ستنېدو د درېیم کال په مناسبت په یوه پیغام کې ویلي، چې د تېرو جګړو د زیان د جبران مسولیت د دغې ډلې پر غاړه دی. ملاحسن اخوند وویل «موږ باید په پوره اخلاص او جديت سره خپل مسوولیتونه درک کړو.»
درې کاله وړاندې له کابله د اشرف غني له وتلو سره د زمري په ۲۴مه طالبان کابل ته ننوتل او د جګړې له لارې یې دویم ځل واک ترلاسه کړ.
طالبانو د زمري ٢٤ مه د «بري» ورځ ونوموله او عمومي رخصتي يې اعلان کړه.
د طالبانو رییس الوزرا نن د زمري ۲۳ مه په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې دغې ډلې د ناټو او امریکايي ځواکونه مات کړي دي.
ملا حسن اخوند د دغې ډلې شل کلنه جګړه «جهاد» بللې او ویلي یې دي، چې دغه جګړه «د اسلام په تاریخ کې د ویاړ څپرکی» دی.
هغه زیاته کړه، راتلونکي نسلونه به له دې جګړې زدکړه وکړي او له دې مبارزې الهام واخلي.
هغه وويل: «په افغانستان کې د امريکا ماتې په حقيقت کې پر ماديت د ایمان او معنويت برلاسي وه.»
هغه په وروستیو دوو لسیزو کې د طالبانو جګړې ته په اشارې سره وویل، چې د دغې ډلې له خوا پر افغانستان له واکمنېدو سره د طالبانو کار پای ته نه دی رسېدلی.
هغه زياته کړه: «اوس د اسلامي نظام د ټينګښت، د هېواد د ابادۍ، د هېوادوالو د ځان او مال د ساتنې او د تېرو جګړو د زيانونو د جبرانولو مسووليت زموږ په غاړه دى. موږ باید په پوره اخلاص او جديت سره خپل مسوولیتونه درک کړو.»
په تېرو دوو لسیزو کې طالبانو په افغانستان کې د پخواني حکومت او نړیوالو ځواکونو په وړاندي مرګوني او ویجاړونکي عملیات کړي دي.
دې ډلې د بمونو او له چاودیدونکو توکو ډک موټرونو په کارولو سره عامه تاسیسات ویجاړ کړل.
طالبانو تر دې وړاندې هم د ځینو دغه ډول بریدونو مسوولیت منلی دی.
د پوځي تلفاتو تر څنګ د طالبانو په بریدونو کې لسګونه زره ملکي وګړي وژل شوي او سلګونه زره نور ټپیان شوي دي.
د نړیوالو سازمانونو د راپورونو له مخې، د طالبانو له واکمنۍ وروسته دا هېواد له ګڼو ټولنیزو، اقتصادي او بشري بحرانونو سره مخ شوی دی.
په تېرو درېیو کلونو کې طالبانو د بېلابېلو قوانینو په پلي کولو سره ښځې له ټولنې لیرې کړي، بې روزګاري او بې وزلي خپره شوې او میلیونونه افغانان له هېواده وتلي دي.
اوس مهال افغانستان د نړۍ یوازینی هیواد دی چې ښځې پکې د زده کړو او کار اجازه نه لري.
له تېرو دریو کلونو راهیسې طالب جنګیالي د زمري د ۲۴ په مناسبت له پوځي کاروانونو سره په ښارونو کې ګرځي او پر افغانستان د خپلې واکمنۍ جشن لمانځي.
خو افغانانو ته ښه په یاد دي چې د طالبانو وړومبۍ موقته واکمني هم تر اخره د برچې په زور چلیدونکې زورواکي پاتې شوې وه.
ښځې هم دغه رنګه د معارفو او د ژوند د ټولو چارو نه بهر ساتلی شوې وې او د طالبانو په امارت کې تر اخرې ورځې هیڅ قسمه اصلاح چا په سترګو نه ولیدله .
له نولسمې پیړۍ راهیسې پرافغانستان راغلو تاړاکونو او یرغلونو باندې د پوهیدلو لپاره دا لازمه ده چې بنیادم د روسي څارانو یا تزارانو او د انګلیسي امپراتورۍ تر مینځ د غلبې شخړه په لنډه توګه یاده کړي، چې په اصطلاح د لویې لوبې په نوم یادیږي.
روسي څارانو له شپاړسمې عیسوي پېړۍ راهیسې دا تصمیم درلود چې خپله امپراتوري د شرق لوري ته یعنې د منځنۍ اسیا خوا ته وغځوي.
بالاخره هغوی په نولسمه پیړۍ کې د منځنۍ اسیا په اشغالولو بریالی شول.
په عینې زمان کې د انګلیسانو امپراتوري د هند د نیمې وچې شمال غرب خوا ته د روسي امپراتورۍ د مخه نیولو په پلمه راغله.
د افغانانو د درانه مقاومت په وجه یې ټول افغانستان اشغال نه کړی شو، خو د افغانستان په ځینو شرقي، جنوبي او جنوب غربي سیمو یې ګیډه واچوله.
په شلمه پیړۍ کې د روسي امپراتورۍ ځای شوروی اتحاد ونیو او د بریتانیاپر ځای امریکا د انګلو ساکسیون هیوادونو د ډلې مشري په لاس کې واخسته.
دغه تش په نوم لویې لوبې ادامه وکړه. افغانستان د زبرځواکونو په دې لوبه کې بې طرفي غوره کړه او د غرب په کومک جوړیدونکی پاکستان د غرب په نظامی پایګاه بدل شو.
افغانستان کې د شاهي نظام او د سردار محمد داود خان د جمهوریت له پرځېدو وروسته د زبرځواکونو د ساړه جنګ لوبه توده شوه.
شوروي اتحاد افغانستان د خپلو عسکرو په رالیږلو اشغال کړ او د امریکا په مشرۍ غربیانو د میلیاردونو ډالرو په پانګونه په خپله پوځي پایګاه پاکستان کې د جهاد په نوم جنګي فابریکې پرانستلې او دواړو خواوو د خپلې غلبې او سیالۍ د جنګونو لپاره افغانستان د جنګ په میدان بدل کړو.
دغه جنګي فابریکې له افغانستان د شوروي عسکرو د وتلو نه وروسته هم چالان پاتې شوې، په دغو جنګي فابریکو کې وړومبی د مجاهدینو په نوم جنګ سالاران تولید شول، بیا د هغوی ځای ناستي طالبان هم د پاکستان په عیني فابریکو کې زیږیدلي دي.
طالبان د پاکستان او د غرب په پانګونه جوړه شوې نیابتی ډله او پروژه ده چې پاکستان پرې په افغانستان کې ستراتیژیکه ژورتیا لاس ته راوړی ده.
غرب له طالبانو د چین او روسیې سره په نوې سړه جګړه کې د منځنۍ اسیا په بې ثباتولو کې له طالبانو او د هغوی له «میلمنو» تروریستي ډلو استفاده کول غواړي.
د دوحې د معاملې په وسیله د پاکستان میشتو طالبانو په افغانستان کې د پچکاري کولو هدف هم دغه دی، کوم خلک چې فکر کوي طالبان د خپلو مربیونو یعنې پاکستانی جنرالانو سره مخالف دي ایا هغوی دا نه ویني چې پاکستان په ډیورنډ کرښه دواړو غاړو ته پرتو قبایلو باندې د عبور او مرور لپاره د ویزې او پاسپورټ شرط « کوم چې حتا د ډیورنډ په معاهده کې هم نه وو » د طالبانو د همکارۍ په وجه تحمیل کړ.
دا د ډیورنډ د استعماري ناخوالې د پاسه دویم استعماري ګام دی، چې د افغانستان ضعیف نه ضعیف حکومت به هم نه و منلی، خو طالبانو د چمن د لس میاشتني پرلت او د لکونو خلکو په احتجاج سپڼ ونه کړ او پاکستان هغه ګټه وکړه چې په تیرو ۷۷ کلونو کې یې نه وه کړې.
د دې نه وروسته د ډیورنډ کرښې د نه منلو دعوې تش د خولې باد دی، بلې خوا ته دا هم جالبه ده چې چین ډاډه دی چې هغه به د افغانستان غني طبیعي منابع او زیرمې د پاکستان په کومک د طالبانو د غیرمشروع واکمنۍ نه خپلو صنعتونو ته د اومو موادو په توګه په ارزانه بیه تر لاسه کړي.
د نجونو پر زدکړو او کار بندیز
د افغانستان په داخل کې د خپلو خارجي مربیونو لپاره د طالبانو عمده لاس ته راوړنه د افغانستان ملي هویت زیانمنول دي.
د اسلام د کلیمې لاندې د افغانستان درې رنګه تاریخي ملي بیرغ او د الله اکبر د شعار د تکرار سره د افغانستان ملي سرود له منځه وړل یې وړومبی ګام و، چې ورپسې اساسي قانون ختمول، د ملي قهرمانانو د عکسونو مخونه تورول او د ملي ابداتو سپکول وشول.
د دغو علامتونو او نښو نښانو نه پرته د پاکستان نه بهر، بیل او ازاد مملکت څنګه وجود لرلی شي؟
د جینکیو په تعلیم بندیز لګول او د هیواد د نیم نفوس یعنی د ښځو د کار روزګار او ژوند او ژواک نه بهر ویستل په افغانستان باندې یو بل مرګونی ګوزار دی، چې په اوږده موده کې افغانستان بهرني بردګۍ او اسارت ته برابروي.
په نړۍ کې د پنځوسو شاوخوا اسلامي مملکتونه دي، خو په دې ټولو کې د طالبانو نه پرته بل یو هیواد هم داسې نشته چې ملي هویت ونه لري، اساسي قانون ونه لري، جینکۍ په کې تعلیم ونه کړی شي او خلک یې څه نه څه حقوق ونه لري.
په درې کلونو کې طالبانو یو وار هم د افغانستان وګړو نه د نظام او حکومت په باره کې د هغوی د نظر او رضا پوښتنه ونه کړه.
دویی وازې د پاکستاني استخباراتو سره خپلې پټې اړیکې، د امریکا څخه راتلونکې د ډالرو کڅوړې، د چین په لاس د افغانستان د معدنیاتو لیلامي او له روسانو سره راشه درشه خپل مشروعیت ګڼي.
د طالبانو د عمومي عفوې دروغ هم اوس په کامله توګه افشا شوي، داسې ورځ نه تیریږي چې د افغانستان په مختلفو سیمو کې د پخواني حکومت د مامورینو د وژل کیدو خبر نه را رسي.
د اولس د غړو د غیر انساني شکنجې عکسونه بوږنونکي دي، تر دې چې اوس خو د طالبانو هغه پخواني لابيګران هم د هیواد نه په تیښته دي، چې وړومبی ډیر په شوق د طالبانو د امارت د خدمت په خیال ورغلي وو.
لوږه ، فقر او بې چارګي د دې د پاسه دي، چې د یوه غټ بشرين اورین شکل یې غوره کړی دی.
که د افغانستان ټول وګړي پاسپورټ ولري او د هیواد نه د بهر وتلو زمینه ورته مساعده شي، نو سړی په پوره ډاډ دا ویلې شي چې ټول افغانان به بهر را وځي او طالبان او د هغوی امارت به سکوټ یوازې پاتې شي، ځکه چې د دریو کلونو تجربو نه خلک په دې پوهه شوي، چې دا امارت نه بلکې اسارت دی.
یادونه: افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو لیکوالو نظریاتو ته درناوی لري؛ خو د چا د نظر ملاتړ نه کوي.
د طالبانو د کندهار تخنیکي او مسلکي زدکړو امریت امر په کوچنیو پرزو کې چې د دې ادارې ټاپه پرې وهل شوې او د نوموړي پرې لاسلیک شوی، د بشري سرچینو عمومي مدیریت ته د یو شمیر کسانو نومونه ورکړي دي، چې د ښوونکو د خالي بستونو په ازموینه کې نومرې زیاتې ورکړي ترڅو بریالي اعلان شي.
په دغه امریت کې سرچینې وايي، ځینې کسانو ور ته نیمې پیسې ور کړې او نیمې یې د دوی تر بریالیتوب او د دندې ترلاسولو وروسته ور کوي.
همدا وجه ده چې د طالبانو د کندهار تخنیکي او مسلکي زدکړو امریت امر د خپلې ادارې بشري سرچینو مدیریت ته لیکلي، «عبدالتواب ته ۹۴ نومرې ورکړل شي او پاتې حساب به له استعلام وروسته راوړي.»
د طالبانو د کندهار تخنیکي او مسلکي زدکړو امریت کې سرچینې افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل چې پاتې حساب له دې څخه د هدف دا دی چې نیمې پیسې ورته رسېدلې او نیمې پاتې پیسې به د ښوونکي په توکه د ګمارنې استعلام سره دوی ته سپاري.
د ښوونکو خالي بستونو ته ازاد رقابت له لارې د کامیاب او ریزرف کسانو جدول هم افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته رسېدلی دی.
په دوی کې ډیری کسانو په ازموینه کې د کامیابۍ نومرې هم وړې دي خو بستونه یې ریزرف شوي دي.
سرچینې وايي یوازې هغه کسان په ازموینه کې بریالي اعلان شوي، چې هغوی د بریاليتوب په بدل کې رشوت ورکړی دی او د هغو کسانو بستونه ریزرف اعلان شوي، چې رشوت یې نه دی ورکړی.
د ترلاسه شو معلومانو پر بنسټ د طالبانو د کندهار تخنیکي او مسلکي زدکړو امر کریم الله حمیم د بلخ اوسني والي یوسف وفا اوښی دی.
که څه هم طالبانو ویلي چې د دوی د واک لاندې دولتي ادارو کې فساد نشته خو د افغانستان عام خلک بیا د دوی له بېلابېلو ادارو شکایتونه کوي، چې له رشوت پرته یې کارونه نه کیږي.
پر طالبانو بله نیوکه دا ده، چې د خپلې واک لاندې دولتي ادارو کې یې خپل هغه کسان ګمارلي چې مسلکي نه دي او د دیني زدکړو پرته کافي عصري زدکړې نه لري.