روسي چارواکی: د روسیې په کورسک باندې د اوکراین په برید کې د امریکا لاس لرل یو حقیقت دی

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر زیاتوي، چې دغه قانون د طالبانو هغه سیاستونه پياوړې کوي چې ښځې په بشپړه توګه له عامه ژوند څخه حذف کوي.

ولکر ترک وویل، "دا قانون د ښځو غږونه خاموشوي، د هغوی فردي خپلواکي یې سلب کړي، او هغوي لکه سیوری بې څېرې او بې غږه کوي."

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر ټینګار کړی، چې په افغانستان کې د دغه قانون پلي کېدل "د زغم وړ نه دي".

د طالبانو هغه قانون چې پر ښځو سخت بندیزونه لګوي، د نړۍوالو سازمانونو او د نړۍ د هېوادونو غبرګونونه راپارولي دي.

د دغه قانون په غبرګون کې افغان ښځینه فعالانو د "د ښځې غږ عورت نه دی" تر نامه لاندې یو کمپاین پیل کړی او د ښځو پر وړاندې یې د طالبانو د نویو بندیزونو پر وړاندې د اقدام غوښتنه کړې ده.

چین په دغه صوبه کې اقتصادي پروژې پلې کوي.

د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف وايي، دا بریدونه هم د دې پروژو د مخنیوي لپاره شوي دي.

ښاغلي شریف کابینې ته په وینا کې دا هم وویل، چې له «ترهګرو» سره به نرمښت ونه کړي.

هغه یو ځل بیا تور ولګاوه چې وسلوال په افغانستان کې د دې صوبې پرضد هم فعالیت کوي.

پاکستاني چارواکي له ورته بریدونو وروسته ګوته هند او افغانستان ته نیستي، خو مقابل لوري تل دا تورونه ردوي.

بلوڅ بېلتونپالو پرون د بلوچستان د موساخېل او بولان په ګډون تر لسو ډېرو ضلعو کې د پوليسو پر مرکزونو، د اورګاډي پر لیکو او د لویو لارو پر ګاډو بریدونه وکړل.

د پاکستان امنیتي چارواکو پرون وویل، چې په دغو بریدونو کې تر شپېتو ډېر کسان وژل شوي، خو رویټرز په تازه راپور کې وايي، چې ۷۳ کسان وژل شوي دي.

د پاکستان پوځ ویلي، د وسلوالو له بریدونو وروسته په نښتو کې ۱۴ امنیتي ځواکونه او ۲۱ وسله وال وژل شوي دي.

په وژل شویو کې لس د پوځ سرتېري او څلور د نورو امنیتي ادارو کسان دي.

د دې بریدونو مسوولیت بلوڅ ازادیپال پوځ منلی دی.

دا بریدونه د بلوڅانو د سیاسي مشر نواب محمد اکبر بګټي له ۱۸ تلین سره سم شوي دي.

نوموړی پر ۲۰۰۶ کال د پوځ په عملیاتو کې ووژل شو.

بل خوا د ناټو غړی هېواد پولنډ وايي، چې ښايي یوه بې پېلوټه الوتکه د دوی فضايي حریم ته ننوتې وي.

د کییف د ځینو برخو په ګډون په ډېرو سیمو کې برېښنا پرې شوې او د اوبو رسولو چارې بندې شوي دي.

دغه برید په شاوخوا لسو سیمو کې برېښنا یا نور مهم بنسټیز تاسیسات په نښه کړي دي.

روسیې د مارچ په میاشت کې په پراخه توګه د اوکراین د برښنا پر تاسیساتو خپل بریدونه زیات کړي وو.

کییف هغه مهال ویلي وو،‌ چې دغه بریدونه د اوکراین د بنسټیزو تاسیساتو د خرابولو په موخه ترسره کیږي، چې خلکو ته ژوند لا پسې سخت کړي.

د دوشنبې ورځې د توغندیو او بې پیلوټه الوتکو بریدونه په څو وروستیو اونیو کې د روسیې تر ټولو سخت بریدونه بلل شوي دي.

بل خوا اوکرایني ځواکونو د روسیې په سوېلي کرسک سیمه کې ډېر شمېر کلي نیولي‌ دي؛ خو روسي ځواکونه بیا د اوکراین په ختیځ کې په دوامداره توګه پر مخ روان دي او لا ډېرې سیمې نیسي.

ولسمشر ولادیمیر زېلینسکي د روسیې د وروستي‌ برید په اړه ویلي: "دا یو له سترو ګډو بریدونو څخه وو. له سلو څخه زیات توغندي او شاوخوا سل بې پېلوټه الوتکې په کې کارېدلې وې. دغه برید د روسیې د پخوانیو بریدونو په څېر د ملکي خلکو مهم بنسټیز تاسیسات په نښه کړي دي دي."

پولنډ بیا وايي؛ یو څه چې دوی فکر کوي ښايي ډرون الوتکه وي، د دوی فضایي حریم ته ننوتلې او ښايي د پولنډ خاورې کې ښکته شوی وي او لټون یې روان دی.

د اوکراین لومړي وزیر ډینس شمهال په وینا؛ د اوکراین ۱۵ سیمې د توغندیو او ډرون د بریدونو له امله زیانمنې شوې دي.

زېلینسکي بیا ویلي، چې د برېښنا تاسیسات ته "ډیر زیان" رسیدلی دی.

د کییف لوړپوړو چارواکو له خپلو لویدیځو متحدینو او د وسلو له برابرونکو وغوښتل چې پر روسیې د اوږد واټن توغندیو د بریدونو اجازه ورکړي.

زېلینسکي د پولنډ په څېر متحدینو باندې هم غږ کړی، چې د اوکراین په فضا کې د توغندیو او ډرون په ویشتلو کې ورسره همکاري وکړي.

په ازبکستان کې د امریکا سفیر وايي، د افغان پوځ ۴۶ الوتکې به د ازبکستان تر څارنې لاندې پاتې شي.

په ازبکستان کې د امریکا سفیر جوناتن هینیک ازبک کوون نیوز ورځپاڼې ته ویلي، چې امریکا او ازبکستان د افغان پوځ اړوند د هغو جنګي الوتکو او پوځي چورلکو د وضعیت په اړه موافقې ته رسېدلي، چې د افغان پېلوټانو له خوا په ۲۰۲۱ کال کې ازبکستان ته وړل شوې وې.

100%

د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا دغه الوتکې او چورلکې به په ازبکستان کې پاتې شي، هینک وویل: "دغه پوځي وسایط به په ازبکستان کې پاتې شي، په دې اړه موافقه شوې ده."

هینیک یادونه وکړه، چې ازبکستان او امریکا په دې مساله کې ګډ کار ته دوام ورکوي او زیاته یې کړه: "دا الوتکې او چورلکې هیڅکله د افغانانو ملکیت نه وو، دا د امریکا ملکیت دی. افغان پوځ دغه الوتکې او چورلکې کارولې؛ خو موږ یې تل مالکان وو. "

100%

وروسته له هغه چې د ۲۰۲۱ کال په اګست میاشت کې طالبانو د افغانستان واک تر لاسه کړ، د افغان پوځ ګڼې جنګي الوتکې او پوځي چورلکې د افغان پوځیانو له خوا ازبکستان او تاجکستان ته یوړل شوې.

100%

د ازبکستان د څارنوالۍ دفتر د ۲۰۲۱ کال د اګست په ۱۵مه ویلي وو، چې د افغان وسله والو ځواکونو ۲۲ پوځي الوتکې او ۲۴ چورلکې د ازبکستان له هوايي حریم څخه سرغړونه کړې او دغه هېواد ته ننوتلي دي.

په داسې حال کې چې طالبانو له ازبکستانه د دغو الوتکو د بېرته اخیستو غوښتنه کړې، ازبکستاني چارواکو ویلي، چې له امریکايي لوري سره د یادو پوځي وسایطو د وضعیت په اړه لا هم خبرې روانې دي.

بایډن په یوه اعلامیه کې ویلي: "موږ باید هیڅکله دا هېر نه کړو چې هر یو سرتېری چې موږ له لاسه ورکړی داسې یو انسان و، چې خپله ټوله کورنۍ او ټولنه یې شاته پریښې ده. موږ په ګډه باید تل د هغوی قربانۍ په یاد ولرو."

هغه زیاته کړه: "نن ورځ موږ ژمنه کوو، چې تل به د هغوی یاد ژوندی ساتو. خدای دې زموږ ټول وژل شوي اتلان وبښي. خدای دې ټولو هغو کسانو ته برکت ورکړي چې خدمت یې کړی او قربانۍ یې ورکړې."

سپینې ماڼۍ وايي، چې وژل شوي سرتېري د سمندري قول اردو غړي وو.

بایډن وویل، چې دا ۱۳ امریکایان او ډېر نور چې ټپیان شوي وو "په لوړه کچه هېوادپالان وو."

هغه وايي: "ځینې دغه سرتېري په هغه کال کې زېږیدلي وو، چې په افغانستان کې جګړه پیل شوې وه. ځینې یې افغانستان ته په دویم یا درېیم سفر وو؛ خو ټولو د خپل ځان څخه لوی هدف ته د خدمت کولو لپاره جوګه شوي وو. هغوی د خپلو امریکایانو، متحدینو او ملګرو د خوندیتوب لپاره خپل ځان په خطر کې واچاوه."

په ۲۰۲۱ کال کې د کابل هوايي ډګر په ایبي دروازه کې یو ترهګریز برید له ۱۰۰ ډېر افغانان په داسې حال کې ووژل، چې د جګړه ځپلي افغانستان څخه د متحده ایالاتو د ځواکونو د وتلو وروستۍ ورځې وې.‌ د امریکا د ځواکونو د وتلو له بشپړېدو مخکې افغان ولسمشر اشرف غني هېواد پرېښوده او طالبانو یو ځل بیا په کابل واک تر لاسه کړ.‌

د داعش خراسان ډلې د دغې چاودنې مسوولیت منلی و.

د امریکا متحده ایالاتو له دغه چاودنې پنځه ورځې وروسته د کابل له هوايي ډګر څخه خپل ټول ځواکونه وویستل او ۱۲۰ زره امریکایان او افغانان یې هم تخلیه کړل او په دې توګه د امریکا په تاریخ کې تر ټولو اوږده جګړه پای ته ورسېده.‌