پاکستاني رسنۍ: پاکستان کې د یوه خره بیه له زرو ډالرو لوړه شوې

له پاکستان او ایرانه د افغان کډوالو د اېستلو په دوام د یکشنبې په ورځ د (وږي ۲۵مه) ۲۰ کورنۍ د ننګرهار ولایت د تورخم، ۴۳ کورنۍ د کندهار د سپین بولدک، ۷۸ کورنۍ د نیمروز ولایت د ورېښمو پله او ۳۵ کورنۍ د هرات ولایت د اسلام کلا له لارې هېواد راستنې کړل شوې.

باختراژانس لیکلي، چې له تازه راستنو شویو یو شمېر کډوالو سره د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت له لوري مرستې هم شوې او یو شمېر یې خپلو اصلي سیمو ته لېږدولي.

له پاکستان او ایران څخه د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ په داسې حال کې دوام لري، چې لا هم هره ورځ لسګونه افغانان پر ناقانونه لارو دغو هېوادونه ته ور اوړي.

د راپورونو له مخې، د ایران حکومت په تېره یوه اوونۍ کې د ایران په سیستان او بلوچستان کې (۱۴۹۴) افغانان نیولي دي.

د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، دغو افغانانو په ایران کې د اوسېدو قانوني اسناد نه لرل.

بل خوا ایرانیانو پر افغان کډوالو د وچې ډوډی پر پلور هم بندیز لګولی.

د افغانستان له خبریالانو د ملاتړ سازمان او د افغانستان د ازادو ژورنالیستانو اتحادیې له پاکستانه غوښتي چې یاده پېښه دې په جدي توګه وڅېړل شي.

د اریانا نیوز پر پخواني ویاند عبدالعزیز سخي‌زاده تېره شپه لس بجې د پاکستان (اي-۱۱) سیمه کې خپل کورته نږدې د ناڅرګندو کسانو له لوري برید شوی.

د افغانستان د ازادو ژونالیستانو د اتحاديې له لوري په خپره شوې ویډیو کې لیدل کیږي چې ښاغلی سخي‌زاده پر سر ټپي شوی دی.

په اسلام کې پر دغه افغان خبریال د برید په غبرګون د افغان خبریالانو یو شمېر ملاتړو ادارو هم سخت غبرګون ښودلی.

د افغانستان د خبریالانو ملاتړ سازمان د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره په پاکستان کې د مېشتو افغان خبریالانو د وضیعت په اړه اندېښنه څرګنده کړې.

یاد سازمان د پاکستان له حکومته غوښتنه کړې، چې د یادې پيښې عاملان ونیسي او قانوني چلند ورسره وکړي.

د یاد سازمان په خبرپاڼه کې لیکل شوي: «سازمان دا کړنه په کلکه غندي او د نړۍ په هره سیمه کې د افغان خبریالانو د خوندیتوب لپاره جدي غوښتنه کوي. پر افغانستان واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته افغان خبریالان د رسنیز کار پرمهال له جدي ننګونو سره مخ وو/دي چې هغوی درېیمو هېوادونو ته د خپل ژوند د خوندیتوب په موخه تللي؛ خو له بده مرغه په دې وروستیو کې ان هلته یې هم ژوند خوندي نه دی چې دغه روان وضعیت پر هغوی ډېرې ناوړه اغېزې کړې دي.»

یاد سازمان له هغو سفارتونو څخه چې د افغان خبریالانو قضیې ورسره ثبت دي، د هغوی د قضیو په بهیر کې د چټکتیا غوښتنه هم کړې ده.

همدارنګه د افغانستان د ازادو ژورنالیستانو اتحاديې پر خپلو رسمي ټولنیزو پاڼو لیکي، چې د یادې اتحاديي مشر حجت الله مجددي د پاکستان د خبریالانو له فدراسیون څخه غوښتي، چې عبدالعزیز سخي‌زاده او په اسلام اباد کې د خبریالانو اړوند ورته نورې قضیې هم وڅیړي.

دا لومړۍ ځل نه دی چې د پاکستان په پلازمېنه اسلام اباد کې پر افغان خبریالانو بریدونه کیږي، څو میاشتې وړاندې د ازادۍ راډیو پر پخواني خبریال احمد هنایش باندي هم مرګونی برید شوی و چې هغه یې پر سر ټپي کړ او وروسته تر درملنې روغ شو.

په وروستیو ورځو کې سختو بارانونو د رومانیا، چک جمهوریت، پولنډ، سلواکیا، هنګري، جنوبي جرمني او د اتریش ځینې برخې ځپلې دي.

د ختیځ رومانیا په ګالاتي سیمه کې سختو بارانونو پراخ زیانونه اړولي؛ شاوخوا ۵۰۰۰ کورونه یې اغېزمن کړي او ۲۵ زره کسان یې له برېښنا څخه بې برخې کړي دي.

د رومانیا د بېړنیو حالاتو ادارې د درېیو زړو مېرمنو او یو سړي په ګډون د څلورو کسانو د جسدونو موندل تایید کړي.

د رومانیا ولسمشر کلوس یوهانس په دې وضعیت خواشیني څرګنده کړه او ویې ویل: "موږ باید د سختې موسمي پدیدې د وړاندوینې لپاره خپل ظرفیت پیاوړي کولو ته دوام ورکړو. سخت سېلابونه چې د هېواد لویه برخه یې اغېزمنه کړې د خلکو ژوند ته یې د پام وړ زیانونو اړولي دي."

په چک جمهوریت کې سېلابونو په عمده توګه شمالي سیمې اغېزمنې کړې، د ۵۰ زرو څخه ډېر کورونو برېښنايي خدمات پرې شوي دي.

د چک لومړي وزیر پیټر فیالا خبرداری ورکړ: "موږ باید د بدترین وضعیت لپاره چمتو اوسو. یوه سخته اونۍ زموږ پر وړاندې ده."

په همدې حال کې یو ۵۴ کلن سړی په سېلابونو کې له ډوبېدو وروسته لادرکه شوی او درې تنه نور په سېلاب کې له ډوبېدو وروسته لادرکه دي.

اتریش هم سخت اغېزمن شوی.

د اتریش په ښکته برخه کې ۲۴ کلي "د ناورین زون" په توګه اعلان شوي او خلکو ته د وتلو امر شوی.

د دغې سیمې والي جوهانا میکل لیټینر د وضعیت ژورتیا په اړه ویلي: "راتلونکي ساعتونه به زموږ د بېړني ځواکونو او ډېری هېوادوالو لپاره سخت ساعتونه وي.

دغه وزارت وايي، چې د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر له ۷مې راهیسې د اسراییل په بریدونو کې لږ تر لږه ۹۵ زره ۳۳۷ فلسطینیان ټپیان شوي دي.

د وزارت په اعلامیه کې راغلي، چې اسراييلي ځواکونو په تېرو ٢٤ ساعتونو کې په درېيو بریدونو کې ٢٤ کسان وژلي او ٥٧ نور يې ټپيان کړي دي.

اعلامیه کاږي: "ډېری خلک لا هم د نړېدلو ودانیو لاندې بند پاتې دي ځکه چې ژغورونکي د اسراییل د بریدونو له امله نه شي کولی سیمې ته ورسیږي."

اسراییل د تېر اکټوبر په اوومه د فلسطیني ډلې حماس له خوا پر دغه هېواد له برید وروسته، د غزې په تړانګه کې خپل پراخ بریدونه پیل کړل او ملکیانو ته یې پراخه مرګ ژوبله واړوله،‌ سره له دې چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا پرېکړه لیک د سمدستي اوربند غوښتنه کړې.

د اسراییل بریدونو د سیمې نږدې ټول نفوس د یوې روانې کلابندۍ له امله بې ځایه کړی، چې د خوراکي توکو ، پاکو اوبو او درملو د سخت کمښت لامل شوی.

اسراییل د عدالت په نړۍواله محکمه کې په غزه کې د خپلو کړنو له امله د نسل وژنې له تورونو سره مخامخ دی.

ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي پر ټېلېګرام ویلي: "په خارکیف کې د ژغورنې عملیات دوام لري. د روسیې هوايي برید د استوګنې یوه ودانۍ په نښه کړې او څو پوړونه یې زیانمن کړي دي. د نهم او دولسمو پوړونو ترمنځ اور لګېدلی دی".

هغه د څو پوړیزې ودانۍ له کړکیو څخه د لوګي او اور لګېدو عکسونه خپاره کړي، چې ټولې کړکۍ ماتې شوې دي.

د خارکیف والي اولیه سینهیبوف وویل، چې ملکي بنسټونه هم زیانمن شوي دي.

د اوکراین دویم لوی ښار خارکیف د روسیې پولې ته څېرمه پروت دی او تل د روسیې د بمونو، توغندیو او بې پېلوټه الوتکو تر بریدونو لاندې راځي.

زېلېنسکي وویل: "نړۍ باید د اوکراین په دفاع کې مرسته وکړي، چې د روسیې د پوځي الوتکو څخه، د لسګونو لایزري بمونو د غورځيدو مخه ونیول شي چې هره ورځ د اوکراینیانو ژوند اخلي. دا ترهګري باید ودرول شي."

کییف ویلي دي، چې باید اجازه ورکړل شي چې د لوېدیځ له خوا چمتو شوې نورې پیاوړې وسلې وکاروي چې په روسیه کې دننه ډېر زیانونه واړوي او د مسکو د برید وړتیا کمزورې کړي.

روسیه دا ردوي چې په عمدي توګه ملکي وګړي په نښه کوي سره له دې چې په ۲۰۲۲ کال کې یې د اوکراین له اشغال راهیسې زرګونه کسان وژلي دي.