په مانش کانال کې د کډوالو د کښتۍ د ډوبېدو له امله یو ماشوم مړ شو

ښاغلي تارړ د پنجشنبې په ورځ د پاکستان پارلمان ته وویل چې د خلکو د هویت د تصدیق کولو د پروسې د ښه کولو او افغانانو ته د جعلي پاکستاني پاسپورټونو او شناختي کارډونو د ورکولو د مخنیوي لپاره به له سکینرونو او پرمختللو وسایلو کار واخیستل شي.

د پاکستان د اطلاعاتو وزیر زیاته کړه، چې د دغه هېواد هغه وګړي، چې د پاکستاني پاسپورټ او شناختي کارډ د ترلاسه کولو اراده لري باید له دریو مرحلو تیر شي.

د عطاالله تارړ په وینا چې د دولتي چارواکي لخوا تایید، د کورنۍ د ثبت سند او د اسنادو بیا تایید درې مرحلې دي، چې د د توضیحاتو سره سم باید ترسره شي.

د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، د افغان کډوالو له خوا د اسنادو په ځانګړي ډول د ملي هویت کارتونو او پاکستاني پاسپورتونو جعل کول په پاکستان کې یوه جدي مسله ده، چې په تېر کال کې د افغانانو له جبري شړلو وروسته ورته پام شوی دی.

د روان کال د وږي ۱۷مه نېټه د پاکستان حکومت اعلان وکړ، چې په پښتونخوا ایالت کې یې د څه باندې شپږ زره افغان کډوالو غیر قانوني شناختي کارډونه لغوه کړي دي.

د تېر کال په لیندۍ میاشت کې جیونیوز د خپلو سرچینو په حواله خبر ورکړ، چې د خیبر پښتونخوا حکومت پرېکړه کړې چې تر ۵۸۰۰۰ ډېر مشکوک شناختي کارډونه راټول کړي او د افغانانو جعلي کارتونه باطل کړي.

د بشري حقونو د څار سازمان د جمعې په ورځ د تلي په ۲۷ مه اعلان وکړ، چې د نړیوال قانون له مخې د هغو کډوالو اخراج منع دی، چې په اصلي هېواد کې د زور زیاتي له جدي خطر سره مخامخ وي.

په همدې حال کې ترکیه د افغان کډوالو اخراج ته دوام ورکوي او بېرته یې خپل هېواد ته ستنوي، او اروپایي اتحادیه د ترکیې د کډوالو تمویل ته دوام ورکوي.

دغه سازمان ټینګار کړی دی، چې په ترکیه کې ډیری پناه غوښتونکي قانوني مشورې ته لاس رسی نه لري او له اداري او قانوني کړنلارې پرته له دغه هېواده ایستل کیږي.

د بشري حقونو د څار سازمان هم اندېښنه څرګنده کړې، چې د اروپايي ټولنې د کډوالۍ ملاتړ په ترکیه کې د کډوالو د حقونو د سرغړونې لپاره کارول کیږي.

تر دې مخکې پولیټیکو رسنۍ په یوه څېړنیز راپور کې لیکلي وو، چې اروپايي ټولنه له ترکیې سره د افغانستان او سوریې د کډوالو په بېرته ستنولو کې مرسته کوي.

د دغې رسنۍ راپور ښيي چې ترکیې د اروپايي ټولنې ۱۱ میلیارده ډالره مرستې افغانستان او سوریې ته په زوره د کډوالو د ستنولو لپاره کارولې دي.

دا مرستې د کډوالۍ د کړکیچ د مدیریت لپاره د اروپا د هڅو یوه برخه ده.

په همدې حال کې، د اروپایي اتحادیې مشرانو د پنجشنبې په ورځ په یوه غونډه کې موافقه وکړه، چې د پراختیایي مرستو، سوداګرۍ، ډیپلوماسۍ او ویزې پالیسۍ په ګډون له ټولو موجودو وسایلو کار واخلي ترڅو خپلو اصلي هیوادونو ته د "غیرقانوني" کډوالو د بیرته راستنیدو بهیر ګړندی کړي.

دا اقدامات په داسې حال کې دي، چې اروپايي ټولنې تر دې مخکې اعلان کړی و، چې سوریه او افغانستان لا هم د کډوالو لپاره ناامنه دي.

باسم نعیم د یوې اعلامیې په خپرلو سره په څنګزن ډول د خپل مشر یحیا سنوار مرګ هم تایید کړ.

د اسراییل پوځ پرون وویل، چې ښاغلی سنوار په هغه ودانۍ کې وژل شوی، چې دوی پرې برید کړی و.

دوی د نوموړی مړی هم نامعلوم ځای ته لېږدولی دی.

باسم نعیم وايي، « که اسراییل فکر کوي، چې زموږ د مشرانو وژلو سره د فلسطین مبارزه ختمېږي، نو اشتباه کوي.»

د اسراییل ټایمز د راپور له مخې، کله چې ښاغلی نعیم وپوښتل شو، چې دا بیانیه یې د یحیا سنوار مرګ تاییدوي، نو ویې ویل: «نه داسې نه ده.»

له دې سره د اسراییل پوځ وايي، چې د نوموړي ډي اېن اې یې معاینه کړې او باوري دي چې سنوار یې وژلی دی.

یوه ویډیو کې هم ښکاري چې یحیا سنوار په جګړه کې تر ټپي کېدو وروسته بیا هم د اسراییل پر یو ډرون کوتک ګوزاروي.

یحیا سنوار په ایران کې د اسماعیل هنیه تر وژل کېدو وروسته د حماس مشر شو.

نوموړی پر اسراییل د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر د ۷ د یرغل مفکر مغز بلل کېده، چې پکې د حماس له خوا د ۱۲ سوه کسانو د وژل کېدو او ۲۵۰ نورو یرغملېدو خبره کېږي.

د هغه برید په غچ کې اسراییل پر غزه برید وکړ او د یحیا سنوار تر مرګ وروسته د اسراییل لومړی وزیر وايي، د ټولو یرغملو تر خوشي کولو به یې جګړه روانه وي.

دا له نهو کلونو وروسته اول ځل دی چې د هند یو وزیر پاکستان ته ځي.

د مسلم لیګ نواز مشر او پخوانی لومړی وزیر نواز شریف د جي شنکر دا سفر ښه ګام بولي، خو زیاتوي چې پاکستان او هند په دې برخه کې وړاندې تګ ته اړتیا لري.

ښاغلی شریف چې د اوسني لومړي وزیر شهباز شریف ورور هم دی، له انډین ایکسپرېس سره په خبرو کې زیاتوي: «د دې اونۍ په پیل کې پاکستان ته د هند د وزیر سفر ښه پیل و او د دواړو هېوادونو ترمنځ د اړیکو ښه والي کې مرسته کولی شي.»

نوموړی زیاتوي، چې تېر ۷۵ کلونه هند او پاکستان وبایلل، خو راتلونکي ۷۵ کلونه یې باید له لاسه ونه وځي.

نواز شریف دا هم وايي، چې په خپله واکمنۍ کې یې له هند سره د اړیکو ښه کولو هڅې وکړې، خو د عمران خان واکمنېدو سره دا هرڅه په اوبو لاهو شول.

د هند د بهرنیو چارو وزیر د شانګهای همکارۍ سازمان غونډه کې له ګډون سره بیا هم له پاکستاني سیال سره کومه لیدنه نه درلوده.

که څه هم د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویلي، دواړو چارواکو د غونډې بهیر کې ښه تعامل درلود، خو نوي ډېلي دا خبر رد کړی دی.

نوموړي دغه څرګندونې د یحی سنوار تر وژنې وروسته کړې دي.

د اسراییل د لومړي وزیر د دفتر له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې نتنیاهو ویلي، چې یحیی سنوار د پنجشنبې په ورځ په رفح کې د اسراییل د زړورو سرتېرو له‌خوا ووژل شو.
سنوار په ایران کې د اسماعیل هنیه تر وژنې وروسته د حماس د نوي مشر په توګه ټاکل شوی و.
له بل پلوه اسراییل یحیی سنوار د اکټوبر د اوومې د برید پلانوونکی هم بولي.

له بل پلوه د امریکا ولسمشر وایي، اوس د دې وخت رارسېدلی چې په غزه کې روانه جګړه ودرول شي، یرغمل شوي کسان خوشې شي او اوربند ټینګ شي.

ورته مهال د فرانسې ولسمشر هم د سنوار وژنه د یرغملو د خلاصون لپاره یو ښه فرصت ګڼلی دی.

هغه دارنګه د اوسني وضعیت پړه پر ایران او حزب الله واچوله.