د غزې په شمال جبالیا ښار کې د اسراییل د پوځي بریدونو او محاصرې په ۱۹ ورځو کې د حسن نصرالله د ځای ناستی هاشم صفي الدین په ګډون تر ۷۷۰ ډېر فلسطینیان وژل شوي او تر ۱۰۰۰ ډېر یې ټپیان شوي دي.
د بېروت په څنډه کې د حزب الله د استخباراتو پر مرکز باندې د اسراییل له برید څخه څه د پاسه دوه اونۍ وروسته اسراییلي پوځ د سې شنبه په ورځ (د لړم لومړۍ) نېټه تایید کړه، چې په دې برید کې د حسن نصرالله ځای ناستی هاشم صفي الدین وژل شوی دی.
حزب الله هم تایید کړه، چې د دې ډلې لوړپوړی مشر هاشم صفي الدین څو اونۍ وړاندې د اسراییل په هوايي برید کې وژل شوی دی.
اسراییل د لبنان په بندري ښار ټایر کې څو ځله هوايي بریدونه وکړل او خلک یې د سیمې د خوشې کېدو لپاره هم ګواښلي دي.
د الجزیرې د راپور له مخې، د ۲۰۲۳ کال د اکټور له اومۍ نېټې راهیسې پر غزې د اسراییل په بریدونو کې ۴۲ زره او ۷۹۲ فلسطینیان وژل شوي او سل زره او ۴۱۲ نور ټپیان شوي دي.
بل خوا په دې جګړه کې یو زرو ۱۳۹ اسراییلیان وژل شوي او تر ۲۰۰ زیات یرغمل دي.
د طالبانو وياند ذبيح الله مجاهد وايي، چې قطر له دغې ډلې سره ډېره همکاري کړې ده. ذبیح الله مجاهد ویلي، چې قطر پر افغانستان د دې ډلې د بیا واکمنېدو په برخه کې همکاري کړې او دغه هېواد د خبرو اترو، اقتصادي او نورو مسایلو په برخه کې مهم رول لوبولی دی.
د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان ملي راډیو د چهارشنبې په ورځ (د لړم دويمه) نېټه خبر ورکړ، چې ذبیح الله مجاهد له ایټالیا سره د قطري چارواکو د وروستۍ ناستې هرکلی کړی دی.
د طالبانو ویاند ویلي، چې قطر تل د هېوادونو او طالبانو ترمنځ د اړیکو په ښه کولو کې اغېزمن رول لوبولی دی.
د قطر حکومت د سې شنبه په ورځ اعلان وکړ، چې د قطر امیر تمیم بن حمد ال ثاني ایټالیا ته د خپل سفر په ترڅ کې د دغه هېواد له لومړي وزیر جورجیا میلوني سره کتلي دي.
د دواړو هېوادونو د مشرانو په ګډه اعلامیه کې راغلي: «ایټالیا په افغانستان کې د دغه هېواد د سفارت له کوربه توبه له قطر څخه مننه کوي او له افغانستان سره به د دوحې همکاریو ته دوام ورکړي.»
پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته په دغو درېیو کلونو کې هېڅ یوه هېواد د طالبانو حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی.
طالبانو په وار - وار له ټولو هېوادونو سره د اړیکو د جوړېدو غوښتنه کړې، خو لوېدیځو هېوادونو له دې ډلې سره له خبرو ډډه کړې ده.
د ایټالیا له لومړي وزیر سره د قطر د امیر تر خبرو وروسته ذبیح الله مجاهد له ټولو هېوادونو وغوښتل، چې له طالبانو سره جدي اړیکې ولري.
هغه وايي، چې له طالبانو سره د هېوادونو تعامل د «ټولو اړخونو» په ګټه دی.
قطر له څو کلونو راهیسې په دوحه کې د طالبانو د سیاسي دفتر کوربه دی.
قطر هم له امریکا سره د طالبانو د خبرو کوربه و او د سولې لومړنۍ او بې پایلې بین الافغاني خبرې هم په دوحه کې ترسره شوې.
طالبان له قطر سره ښې اړیکې لري او د دغه هېواد لومړی وزیر هم د هغو یو شمېر بهرنیو چارواکو په ډله کې و، چې په کندهار کې يې د طالبانو له مشر سره کتلي دي.
اخوا په ملګرو ملتونو کې د افغانستان پخوانی استازی محمود صیقل د افغانستان د روان وضعیت عامل قطر ګڼي.
د طالبانو د سوداګرۍ او صنایعو وزیر له قزاقستان سره یوه نوې لارنقشه لاسلیک کړې چې اټکل کیږي له مخې به یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ کچه درې میلیارده ډالرو ته لوړه شي.
دغه د لارې نقشه د اکټوبر پر۲۲مه، د قزاقستان مرستیال لومړي وزیر سریک ژومانګارین او د طالبانو د صنایعو او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي په الماتا کې د سوداګرۍ په یوه فورم کې لاسلیک کړه.
دا د لارې نقشه داسې مهال لاسلیکیږي چې قزاقستان د جون په میاشت کې له افغانستان سره د سوداګریزو او اقتصادي اړیکو د پراختیا د هڅو د یوې برخې په توګه طالبان د ترهګریزوډلو له نوملړه واېستل.
د قزاقستان د منځنۍ اسیا ټایمز د رپوټ له مخې، د لارې په دې نقشه کې ټاکل شوې الماتاپه افغانستان کې د اورګاډي د دوو کرښو تورغونډۍ-هرات، -کندهار-سپین بولدک او مزارشریف- خرلاچي په رغولو کې برخه واخلي.
دغه راز په دوه اړخیزه سوداګرۍ کې د توکو او کیمیاوي صنعت په برخه کې د همکارۍ پراخول او افغانستان ته د قزاقستان د یو شمېر توکو د صادراتو ډېرول شامل دي.
پر دې سربېره، په لار نقشه کې افغانستان ته د قزاقستان د زړو او نویو موټرو صادرول، په افغانستان کې د خدماتي مرکزونو او ښوونځیو جوړول هم شامل دي.
قزاقستاني چارواکو افغانستان ته د اوړو او نورو خوراکي توکو د صادراتو ډېرولو ته تیاری ښودلی او دې ته یې هم لیوالتیا ښودلې چې افغاني میوې، سبزۍ،وچې مېوې او نورخوراکي توکي وارد کړي.
ددې لارنقشې له مخې، قزاقستان لېواله دی چې د اقتصادي پراختیا او په نړۍوالو ترانسپورتي دهلیزونو کې د ادغام په تړاو د افغانستان ملاتړ وکړي.
د قزاقستان د لومړي وزير مرستيال ژومانګارين په دې فورم کې يادونه وکړه چې د اورګاډي پټلۍ قزاقستان او افغانستان د ترکمنستان او ازبکستان له لارې سره نښلوي.
قزاقستان دغه راز لېواله دی چې د افغانستان ترانسپورتي دهلېز چې د پاکستان کراچۍ او ګوادر بندرونو ته رسیږي، د منځني ختیځ او جنوب ختیځې اسیا بازارونو ته د قزاقستان د صادراتي کارګو د لېږد لپاره وکاروي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر له دغه فورم وړاندې د "خارگوس" بندر ته لاړ، چې په وچه کې د نړۍ تر ټولو ستر بندر ګڼل کیږي.
قزاقي رسنۍ وايي، طالب پلاوي ته د قزاقستان – چین پر پوله خارګوس وچ بندر ته د لاسرسي وړاندیز شوی، چې چین ته د افغاني مالونو د لېږد بهیر ډاډمنولای شي.
د ټرمپ ټاکنیز کمپاین د بریتانیا کارګر ګوند د متحده ایالاتو په ټاکنو کې په «ښکاره بهرنۍ لاسوهنه» تورن کړی.
د ټرمپ د ټاکنیز کمپاین دفتر د واشنګټن د ټاکنو کمیسیون ته شکایت لیږلی چې د هرېس له کمپاین سره د کارګر ګوند د غیر قانوني مرستو په اړه پلټنه وکړي.
د بریتانیا د کارګر ګوند د غړو په ګډون چې معمولا د ډیموکراټانو ملاتړ کوي، د ددغه هېوادیو شمېر سیاسي داوطالبان د متحده ایالاتو له ټاکنو وړاندې واشنګټن ته تللي.
ځینو بریتانیايي چارواکو له نومښودنې پرته رویټرز ته ویلي، چې د کارګر ګوند یو شمېر سلاکاران د بریتانیا د جولای میاشتې ټاکنو کې له پریکنده بري وروسته د متحده ایالتونو د ډیموکراټ ګوند له ستراتیژیستانو سره د لیده کاته لپاره دغه هېواد ته تللي.
د دوی د بحث یوه موضوع دا وه چې څنګه کارګر ګوند په ټولو هغو صنعتي سیمو کې چې په ۲۰۱۹ کې یې د دوی لاسنیوی پرېیښی و، بیرته د دوی واک ته ورغلې.
د کارګر ګوند مشر سټارمر وايي، چې د نومبر پنځمې ټاکنو کې د ټرمپ بیا بری به له نوموړي سره د دوی پر اړیکو اغیز پرې نه باسي.
ټرمپ چې د بریتانیا له ښي لاسي سیاستوال نیګل فاراګ او مخکیني لومړي وزیر بوریس جانسن سره ښې اړیکې لري، له نوموړو سره د سپټمبر میاشتې په لیدنه کې د کارګر ګوند د مشر سټارمر ستاینه کړې وه.
د امریکا د قوانینو له مخې بهرنیان په ټاکنیزو کمپاینونو کې خپلخوښی ګډون کولای شي، خو مالي مرستې نه شي کولای.
د ټرمپ شکایت د ځینو رسنیو په هغو رپوټونو استناد کوي، چې د کارګر ګوند شاوخوا ۱۰۰ داوطلب غړي به د کمالا هرېس له ټاکنیز کمپاین سره د همکاري په موخه متحده ایالاتو ته لاړ شي.
د ټرمپ کمپاین د ټاکنو له کمیسیون نه غوښتي چې ددغو بهرنیو ښکاره لاسوهنو په تړاو بیړنۍ پلټنې ترسره شي.
د پاکستان ولسمشر اصف علي زرداري د دغه هېواد د راتلونکي لوی قاضي یا قاضي القضات په توګه د یحیا اپریدي ټاکنه منظوره کړه.
نوموړی اساسي قانون کې بدلون سره ټاکل شوی او د حکومت اپوزیسیون وايي د ښاغلي اپریدي د ټاکلو لپاره دا بدلون قضايي خپلواکي زیانمنوي.
د چارواکو په خبره، یحیا اپریدی له مستعفي یا تلونکي لوی قاضي فایز عیسا وروسته دریم مهم قاضي دی، خو اساسي قانون کې بدلون سره چې د مشر قاضي د ټاکلو طریقه یې بدله کړه، د نوموړي ټاکل کېدو ته لار برابره شوه.
د پاکستان د لوی قاضي د ګومارلو لپاره د مخکېنۍ طریقې له مخې تر نوموړي دوو مخکښو قاضیانو لومړیتوب درلود.
د پاکستان اساسي قانون کې د ۲۶ ترمیم له مخې د پارلمان خصوصي کمېټې د لوی قاضي د ټاکلو لپاره د دریو مخکښو قاضیانو نومونه وړاندې کړل.
په دې نومونو کې پر یحیا اپریدي سربېره، منصور علي شاه او منیب اختر هم و.
یحیا اپریدی به د اکتوبر پر ۲۶ دنده پیل کړي او د دریو کلونو لپاره به خپل کار کوي.
د روسیې ولسمشر پوتین نن چارشنبه د دغه هېواد په کازان سیمه کې بریکس سرمشریزې ته په خپلi پرانېستونکې وینا کې وویل، چې د بریکس غړي هېوادونه په نړۍ کې د دې ټولنې د ځواک او د سیمې او نړۍ د ستونزو په اوري کې د دې ډلې د رول او اغیز په لټه کې دي.
تاس خبري اژانس د پوتین له خولې ویلي، چې د بریکس ټول غړي د برابرۍ او ښه ګاونډیتوب پلوي دي او غواړي د نړۍ پر راتلونکې ښه اغیز ولري.
پوتین دې غونډې ته چې د مسکو د منزوي کولو په تړاو د لویدیځ هڅو ته یو ډول د ځواب ویلو هڅه ګڼل کیږي، وویل، چې د بریکس غړي هېوادونه اقتصادي، سیاسي او د نفوس ګڼې وړتیاوې لري.
د رویټرز د رپوټ له مخې، بریکس چې دوه لسیزې وړاندې د یوې طرحې په توګه وړاندې شو، اوس د نړۍ له ۴۵ سلنې ډېر نفوس او تر ۳۵ سلنې پورې اقتصاد تشکیلوي.
خو د دغې ډلې پراختیا او زر رغېدن ته په پام د یادې ډلې ځینې غړي هېوادونه هم اندېښمن دي چې دا ډله به څه ډول د خپلو جیوسیاسي موخو د خوندیتابه ترڅنګ رښتینو اقتصادي پایلو ته ورسیږي.
پوتین چې د ځان پر وړاندې د جګړه ییزو جرمونو تورونه ردوي، د چارشنبې پر ورځ دغه غونډه پرانېسته او ویې وویل، چې دې ډلې ته ۳۰ هېوادونو لېوالتیا ښودلې، خو د پراختیا په تړاو یې د دې ډلې پر انډول او اغیز ټینګار وکړ.
پوتین د بریکس سرمشریزې ته چې د اروپا د اوږده سیند پر غاړو پراته ښار کازان کې جوړه شوې وویل، « له بریکس سره د اړیکو پیاوړتیا لپاره د نړۍ د سوېل او ختیځ د هېوادونو پر لیوالتیا سترګې پټول تېروتنه ده».
هغه وویل، چې د بریکس د پراخولو ترڅنګ د دې ډلې اغیز هم مهم دی.
د بریکس لنډیز په ۲۰۰۱ کال کې د ګولډمن ساکس اقتصاد پوه جیم اونیل په یوه څیړنپاڼه کې وکارواه چې د برازیل، روسیې، هند او چین د ودې پر ستر پوتانسیل یې ټینګار درلود.
په لومړیو کې روسیې، هند او چین رسمي ناستې پیل کړې او په پای کې برازیل، جنوبي افریقا، مصر، ایتوپیا، ایران او متحده عرب امارات هم ورسره یوځای شول.
سعودي عربستان تر اوسه له دې ډلې سره رسمي نه دی یوځای شوی.
د بریکس په نننۍ غونډه کې له ۲۰ هېوادونو د ډیرو دولتونو مشرانوګډون کړی.