د طالبانو د چارو ادارې رییس:څوک چې له هېواده وتلي هغوی ته دې خدای «هدایت» وکړي

دغه خبري اژانس لیکلي چې دا پرمختیاوې د طالبانو لپاره مهمه ډیپلوماټیکه بریا ګڼل کېږي

په لندن او اوسلو کې د افغانستان سفارتونه چې د تېر افغان حکومت د ډېپلوماټانو له خوا اداره کېدل د طالبانو په غوښتنه وتړل شول.

د ناروې د بهرنیو چارو وزارت د دغه هېواد د سفارت تړل داسې توجیه کړل، چې په حقیقت کې افغان حکومت د طالبانو په واک کې دي.

لندن هم د طالبانو په غوښتنه دغه اقدام د افغانستان له اوسنیو شرایطو سره د چلند په توګه تعبیر کړ.

د فرانسې خبري اژانس د راپور له مخې، د دغو دوو هېوادونو پرېکړې د ډېرو له خوا طالبانو ته تسلیمېدل او د افغانستان له ډېموکراتیکو ارمانونو سره خیانت ګڼل کېږي.

په بلجیم کې د افغانستان سفیر نظیف الله سالارزي دغه عمل خیانت وباله او ویې ویل: "څنګه د داسې ډلې لیک ته مثبت ځواب ووایئ چې تاسو یې په رسمیت نه پیژنئ؟"

په سیمه ییز امنیت او د کډوالۍ په ډیپلوماسۍ کې د طالبانو رول
راپور زیاتوي چې د طالبانو په وړاندې د لویدیځو هېوادونو په دریځ کې د دې بدلون یو اصلي لامل امنیتي او د کډوالۍ مسایل دي.

تر دې دمه طالبان په اروپا کې له پنځو سیاسي استازوالیو یانې په هالنډ، هسپانیا، چک جمهوریت او بلغاریا کې د افغانستان سفارتونه او د جرمني په مونیخ ښار کې د افغانستان کونسلګري سره تعامل لري.

په راپور کې راغلي چې په جرمني کې ځینې افغان ډېپلوماټانو هم اندېښمن دي، چې جرمني هم د لندن او اسلو په څېر چلند و نه کړي.

ویل کېږي، چې جرمني له طالبانو سره د یو شمېر «مجرمو افغانانو» د شړلو په اړه خبرې کوي او د قطر او ازبکستان په منځګړتوب ښايي تړنونه وشي.
راپور زیاته کړې چې د داعش له خوا د مخ په زیاتیدونکو ګواښونو سره لویدیځ هېوادونه په دې لټه کې دي، چې طالبان له ترهګرۍ سره د مبارزې په برخه کې د یوه امنیتي ملګري په توګه وپېژني.

فرانس پرېس اژانس لیکلي چې حتا ځیني کارپوهان په دې باور دي چې لویدیځ هېوادونه مجبور دي چې د افغانستان د اوسنیو واکمنانو په توګه له طالبانو سره عملي اړیکې ټینګې کړي.

د طالبانو لپاره یوه مهمه ډېپلوماتیکه بریا
که څه هم د بریتانیا او ناروې پریکړه کوچنۍ ښکاري، خو دا د طالبانو لپاره یوه مهمه ډېپلوماتیکه بریا ګڼل کېږي او دا ښیي چې نړۍ ورو ورو د افغانستان نوي واقعیت منلو ته اړ کیږي.

د افغانستان د برخې یو څېړونکی ګیل دورونسورو په دې باور دی چې د بریتانیا او ناروې پریکړه په حقیقت کې د دې ښکارندویي کوي چې لویدیځ په نارسمي ډول طالبان د افغانستان لپاره د یوازیني انتخاب په توګه مني.

د فرانسې خبري اژانس همداراز لیکلي چې په اذربایجان کې د اقلیم د بدلون په اړه په نړیواله غونډه کې د طالبانو حضور له دغې ډلې سره د نړۍ د لا زیات رسمي تعامل د بهیر د پیل نښه ده.

راپور زیاتوي، داسې ښکاري چې طالبان په تدریجي ډول یو ډول نړیوال مشروعیت ترلاسه کوي او ښايي دا بهیر په راتلونکي کې هم دوام ولري.

ترکي رسنیو خبر ورکړی، چې د شمالي اژه سمندرګي ساحلي ګارډ د ایواجیک سیمې له ساحله په کښتۍ کې د افغان کډوالو یوه ډله نیولې ده.

دغه کډوال زندانونو ته لېږدول شوي او د هغوی د ایستلو بهیر پیل شوی دی.

د ترکیې پولیسو اعلان کړی چې په ټول هیواد کې د بې اسنادو پناه غوښتونکو د پیژندلو، نیولو او شړلو لپاره د دوی ګډ عملیات دوام لري.

د پولیټیکو او شپېګل په څېر د رسنیو وروستۍ موندنې ښیي، چې افغان او سوري کډوال په ترکیه کې د اخراج په مرکزونو کې وهل شوي او ځورول شوي دي.

د ترکیې حکومت په زندانونو کې د ناوړه چلند تورونه رد کړي دي.

د دې سرچینې په خبره، په خوست، پکتیا او پکتیکا ولایتونو کې د دې ډلې استخباراتو خپل یو شمېر جنګیالي له دې امله نیولي چې افغان طالبان یې پاکستان او قبایلي سیمو ته د جګړو لپاره بېول.

سرچینه وایي، د دې نیونو په لړ کې د خوست ولایت استخباراتو په مندوزیو ولسوالۍ کې د سنګري په نوم یو مشهور طالب قوماندان هم نیولی دی.

د سنګري په اړه ویل کیږي چې د طالبانو جنګیالي یې د ټي ټي پي او نورو پاکستان ضد وسله والو ډلو لیکو ته جذبول.

طالبان د تشخیص لپاره بایومټریک کاروي

یوې بلې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د طالبانو استخبارات د ټي ټي پي په لیکو کې خپل بایومټریک شوي جنګیالي نیسي.

سرچینې وویل، "طالبانو خپل اکثریت جنګیالي بایومټریک کړي. د استخباراتو ریاستونه خپل هغه جنګیالي نیسي چې ګوتې یې په بایومټریک کې راووځي".

په دې وروستیو کې د طالبانو ګڼ شمېر جنګیالي چې له دې ډلې ناراضه شوي او یا د یادې ډلې د تصفیې کمیسیون د پلټنو په بهیر کې له دندو لرې شوي، د مفتي نور ولي په مشرۍ د پاکستان د طالبانو تحریک او حافظ ګل بهادر ډلې سره یوځای شوي دي.

په دې جنګیالیو کې د پکتیا، پکتیکا، خوست، لوګر، غزني او میدان وردګو ولایتونو طالبان شامل دي چې یو شمېر یې د پاکستان له پوځ سره په نښتو کې وژل شوي.

یادې سرچینې افغانستان انټرنشنل- پښتو ته وویل چې د پاکستاني طالبانو شمېر د پخوا په پرتله ډېر شوی او د طالبانو حکومت د اسلام اباد له فشارونو د ځان خلاصي په موخه د خپلو بایومټریک شویو جنګیالیو او سرګروپانو پر نیولو لاس پورې کړی.

سرچینه وایي، " د طالبانو د حکومت یو شمېر مشران د ټي ټي پي له ډېرېدونکي جنګي ځواک نه هم اندېښمن دي ځکه هر طالب چې ناراضه شي مفتي[نورولي] ته ورځي".

د ټي ټي پي لاربلده همکاران

د طالبانو د جلب او جذب پر "یاغي" مسوولانو سربېره هغه کسان هم د طالب استخباراتو تر تعقیب لاندې دي چې له پاکستاني جنګیالیو سره د لاربلدو په توګه ملتیا کوي.

سرچینې له نومښودنې پرته وویل، چې هر پاکستانی جنګیالی پر ډیورنډ کرښه د ۸۵۰ افغانیو په بدل کې اړول کیږي او هر همکار لار بلده کس ته ټي ټي پي د میاشتې ۸۵۰۰ افغانۍ معاش ور کوي.

په سرحدي پوستو کې نوي طالبان

د طالبانو مشر ملاهبت الله اخوندزاده د روان کال په لومړیو کې د خوست، پکتیا او پکتیکا په یو شمېر سرحدي ولسوالیو کې د کندهار، غزني او وردګو ولایتونو اړوند طالبان ځای پرځای کړي چې ظاهرا یې هدف د داعش د نفوذ مخنیوی ګڼل کیږي، خو په کابل کې یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د دغو جنګیالیو د ګومارنې یوه موخه د پاکستاني طالبانو د فعالیتونو څارل دي.

دغه طالبان د خوست ولایت د علیشیر، ځاځي میدان او ګوربزو ولسوالۍ په سرحدي امنیتي پوستو کې په دندو ګومارل شوي.

سرچینه وایي، چې دې چارې کومه ګټه نه ده کړې ځکه وزیرستاني طالبان په هلمند، کندهار او ارزګان کې د افغان طالبانو په لیکو کې د جګړې پراخه سابقه او ملګري لري.

یاده سرچینه زیاتوي چې" برعکس دوی له ټي ټي پي او نورو بهرنیو جنګیالیو سره له کرښې په اوښتو او د نښتې پرمهال دفاع کې همکاري کوي".

هغه څه چې پوره دوه لسیزې پاکستان د افغانستان د جمهوري نظام پر وړاندې کول، اوس خپله اسلام اباد ورسره مخ دی.

د افغانستان او پاکستان د چارو شنونکي په دې باور دي، چې د ټي ټي پي د کنټرول په برخه کې پر افغان طالبانو د اسلام اباد فشارونو پاموړ پایله نه ده ورکړې او د طالبانو دغه نوی ګام هم ښایي اسلام اباد قانع نه کړای شي.

سرچینه وایي، د طالبانو حکومت هیله درلوده چې د پاکستان د لوی درستیز جنرال عاصم منیر د کاري مودې په پای ته رسېدو له ټي پي سره د خبرو اترو په تړاو ددغه هېواد د پوځ په پالیسۍ کې بدلون وویني، خو د پاکستان د پارلمان د نوې مصوبې له مخې د پوځ د رییسانو د کاري مودې غځولو طالبان له دې اړخه نهیلي کړي دي.

منیر د روان میلادي کال د جنوري پر ۲۵مه طالبانو ته د خبرداري په ډول وویل چې اسلام اباد د هرڅه ځارولو ته چمتو دی. هغه زیاته کړه، " کله چې د پاکستان د یوه وګړي د امنیت او خوندیتوب خبره وي، ټول افغانستان ترې ځارولی شي".

د پاکستان اوسنی لوی درستیز له ټي ټي پي سره د خبرو اترو د مخالف کس په توګه شمېرل کیږي او پوځ ته نږدې رسنۍ دې ډلې ته په دې وروستیو کې د "خوارجو" اصطلاح کاروي.

هغه مهال والټز په ایکس کې لیکلي وو چې "د افغانستان لپاره د امریکا د متحده ایالاتو ځانګړی استازی، خلیلزاد باید استعفا وکړي."

د ۲۰۲۱ کال داګست په میاشت کې، مایک والټز د زلمي خلیلزاد او د دوحې د تړون په لاسلیک کې د هغه د رول په اړه د لانګوار ژورنال د خبریال یادښتونه خپاره کړي وو.

دغه خبریال لیکلي و چې زلمي خلیلزاد "د پاکستان او طالبانو او القاعدې د اتحاد په اړه کانګرس ته دروغ ویلي."

نوموړي د زلمي خليلزاد ځينې يادښتونه ياد کړي و، چې د طالبانو په اړه د خليلزاد متضاد دريځونه ښيي.

دغه خبریال د خلیلزاد له قوله لیکلي، لومړی دا چې پاکستان اوس یو دولت دی چې د ترهګرۍ ملاتړ کوي. "په دې کې شک نشته چې د پاکستان پوځ او د پاکستان استخباراتي اداره ای ایس ای د حقاني شبکې ملاتړ کوي."

دغه خبریال لیکلي چې خلیلزاد په ۲۰۱۶ کال کې ویلي و: «دا څرګنده ده چې د پاکستان پوځ او ای ایس ای طالبانو ته پټنځایونه برابروي، چې یو افراطي سازمان دی چې القاعده ته پناه ورکوي. نو ځکه د طالبانو او القاعدې اړیکې دوام لري.»

خو د لانګوار ژورنال ورځپاڼې لیکلي، چې خلیلزاد له طالبانو سره د خبرو د پیلولو پر مهال ویلي، چې طالبان به د "ترهګرۍ پر وړاندې" تضمین ورکړي او پاکستان به د دې تضمینونو ملاتړ وکړي.

د ټرمپ د ملي امنیت د سلاکار په توګه د مایک والټز په ټاکلو سره، زلمی خلیلزاد هغه یو "ځواکمن او هوښیار" شخص بللی او ویلي یې دي چې ښاغلي والټز په "زړورتیا" د افغانستان په جګړه کې برخه اخیستې وه.

والټز او خلیلزاد دواړه د جمهوري غوښتونکي ګوند غړي دي.

خلیلزاد په افغانستان کې د امریکا پخوانی استازی و چې له طالبانو سره یې د دوحې تړون لاسلیک کړ.

مایک والټز د طالبانو مخالف او د جوبایډن د حکومت منتقد دی.

شاهین په امریکا کې د افغانستان بانک کنګل شویو څه باندې ۹ میلیارده ډالره شتمنیو په اړه وویل، « موږ غواړو چې د افغانستان بانک ټولې کنګل شوې زیرمې له کنګل حالته و اېستل شي او بېرته موږ ته وسپارل شي.»

شاهین زیاته کړې، چې « موږ د ټرمپ له دولت سره د نویو اړیکو په لټه کې یو او د ټرمپ له دولت نه غواړو چې دې غوښتنې ته ځواب ووايي».

بلومبرګ وايي، روښانه نه ده چې له واشنګټن سره د اړیکو د ښه والي په تړاو د طالبانو هیلې څومره واقعي دي.

ډونالډ ټرمپ په ۲۰۲۰ کال کې له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو د وتلو په تړاو له طالبانو سره د لومړي هوکړه لیک په چارو کې منځګړتوب وکړ او خپل د بهرنیوچارو وزیر مایک پمپیو یې له طالب مشرانو سره د مخامخ خبرو اترو لپاره دوحې ته ولېږه.

خو له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو نامطلوب وتل د ټرمپ په ټاکنیزو منډو ترړو کې څو ځله مطرح شوي.

د بلومبرګ د رپوټ له مخې، ټرمپ تازه په افغانستان کې پخوانی پوځي او د پنټاګون سلاکار مایک والټز د خپل نوي امنیتي سلاکار په توګه غوره کړی چې د طالبانو په تړاو د راتلونکي دولت پر دریځ اغیز پرې ایستلای شي.

له متحده ایالتونو سره د طالبانو نورمالې اړیکې دې ډلې ته توان ور کوي چې د خپل ګوښه حکومت د نړیوال رسمیت لپاره هڅې ګړندۍ کړي.

امریکا او د هغې لویدیزو ملاتړو طالبانو ته له دې وړاندې په ډاګه کړې چې د نړیوال تعامل لپاره باید د بشرحقونو په تړاو ځواب ووايي او دا ډاډمنه کړي چې په افغانستان کې هیڅ ترهګره ډله وده نه کوي. خو برعکس په افغانستان کې د بشري حقونو وضعیت کړکېچن شوی او طالبانو پر ښځو لا ډېر بندیزونه لګولي دي.

د امریکا اوسني ولسمشر جوبایډن د طالبانو له واک ته رسېدو وروسته د افغانستان بانک شتمنۍ کنګل کړې او د افغانستان د واکمنانو په توګه یې د طالبانو له رسمیت پېژندنې ډډه وکړه.

بایډن وروسته هوکړه وکړه چې د کنګل شویو زېرمو درې اعشاریه پنځه میلیارده ډالر په سویس کې د افغانستان خپلواک صندوق ته ولیږي او نیمې نورې د سپټمبر د ۱۱مې پېښې د قربانیانو کورنیو ته بېلې کړي.

د افغانستان بانک کنګل شوې شتمني شاوخوا ۹ نیم میلیارده ډالره کیږي، چې ډېره برخه یې د نیویارک د پانګو په فدرالي بانک او پاتې نوره د سویس په بانکونو کې ساتل کېده.