مالیزیا: د افغانستان د کانونو او پېټرولیم وزارت اړوند تخنیکي مسوولینو روزنې ته چمتو یو

نوموړي زیاته کړه چې د افغانستان پخوانی جمهوري دولت هم د سولې لپاره علاقه مند نه و.

د امریکا د پوځ دغه پخواني جنرال د داعش - خراسان ډلې د فعالیتونو په تړاو هم اندېښنه څرګنده کړه او د فعالیتونو د ډېرېدا خبر یې ورکړ.

مکنزي وویل، چې طالبان دې له القاعدې سره له مبارزې پرته په رسمیت نه پېژندل کیږي او په دې برخه کې باید ګامونه واخلي.

هغه وویل، چې له افغانستان نه د ټولو ځواکونو اېستل سم نه وو او د امریکا په دولت کې لومړنی توافق په افغانستان کې د ۲۵۰۰ سرتېرو ساتل وو، خو باید د ۲۰۲۱ کال د اپریل په نیمايي کې تصمیم ونیوه چې ټول ځواکونه و اېستل شي.

فرانک مکنزي وايي، په افغانستان کې جګړه له ترهګرو ډلو سره د مقابلې لپاره اړینه وه او په خبرو اترو کې د افغانستان د دولت نه شریکول تېروتنه وه.

مکنزي وویل امریکا باید وسله والو ته اجازه نه وای ورکړې، چې په پاکستان کې پناه واخلي.مکنزي زیاته کړه: «موږ په افغانستان کې پوځي تېروتنه وکړه. موږ باید اسامه بن لادن مخکې وژلی وای»،

هغه له افغانستان نه بهر د طالب وسله والو پټنځايونو ته په اشارې سره وویل، «پاکستان په ډیر خطرناک حالت کې و».

د سنټکام پخواني قوماندان زیاته کړه، چې امریکا په افغانستان کې د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې لپاره د دولت جوړونې پرېکړه کړې وه. هغه په ​​افغانستان کې د دولت جوړونې پرېکړه یوه تېروتنه وبلله.

د هغه په ​​وينا، د امريکا د وتلو لامل دا و، چې دوو امريکايي ولسمشرانو له افغانستان نه د وتلو هوکړه وکړه.

هغه وویل، «امریکا نه غوښتل چې د ماتې په اعلانولو سره له افغانستان څخه ووځي خو په پای کې د جګړې بڼه بدله شوه».

د افغانستان لپاره د امریکا پخواني استازي زلمي خلیلزاد د فلوریډا پوهنتون د نړیوال او ملي امنیت موسسې په ناسته کې، چې د افغانستان په تړاو د امریکا د نوي دولت د بهرني سیاست په تړاو جوړه شوې، وویل، چې چې افغانستان ته شا کول به تېروتنه وي او له طالبانو سره باید تعامل وشي.

خلیلزاد دې ناستې ته چې د افغانستان انټرنشنل له خوا ژوندۍ خپریږي، وویل، چې د افغانستان مخکیني حکومت « نوی دولت» خوښ نه کړ او طالبانو هم نه غوښتل چې افغانستان په ګډه اداره کړي.

خلیلزاد وویل، چې د خبرو اترو ډېر وخت ضایع شو او ښايي د افغان اړخونو هدف« ځنډول» وو.

افغانستان کې د امریکا مخکینی استازی وايي، طالبان ښايي د لنډ وخت لپاره په واک کې وي، خو د اوږده وخت لپاره به ځواب ور نه کړ.

هغه پر بین الافغاني خبرو اترو ټینګار وکړ او ویې ویل، چې افغانان باید یو سیاسي نظام ولري چې د ټولو افغانانو غوښتنو ته ځواب وویلای شي.

خلیلزاد وايي، چې د اشرف غني وتل ددوی لپاره حیرانوونکي ګام و.

هغه وویل چې ټاکل شوې وه د بین الافغاني خبرو اترو په پایله کې یو نوی دولت رامنځته شي او د وزارتونو د وېش په اړه هوکړې ترسره شي، خو د افغانستان دولت سقوط وکړ.

خلیلزاد زیاته کړه، چې د مخکیني ولسمشر اشرف غني او د افغانستان د سیاسي او امنیتي ځواکونو وتل د امریکایانو لپاره هېښوونکي وو.

له ننګرهار څخه سرچينو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د چارشنبې په ورځ وویل، چې د دغه ولایت د طالبانو مرستيال والي عزیزالله مصطفی د ادارو ټولو مسوولانو ته په ليږلي شفاهي پیغام کې ويلي، چې له دې وروسته عکس اخستل او خپرول منع دي.

افغانستان انټرنشنل د ننګرهار د مرستیال والي هغه پیغام چې خپلو کارمندانو ته يې لېږلی، هم ترلاسه کړی دی.

عزیزالله مصطفی له ټولو مامورینو غوښتي، چې خپل راپورونه له «روح لرونکو انځورونو» پرته په ليکلې بڼه د خپلو ادارو له لوګو یا لوحو سره خپاره کړي.

نوموړي ویلي، چې له رسنيو سره د تصويري مرکو پر ځای دې یوازې غږیزې مرکې تر سره شي.

په دغه پيغام کې د ادارو مسوولانو ته ویل شوي چې «د مشرتابه د حکم او د امربالمعروف قانون له مخې د ذيروح عکسونه اخستل او خپرول منع دي او له دې وروسته تاسو ته خبر در کړل شو، چې د ذيروح اشياوو له عکس اخستلو او خپرولو ډډه وکړئ.»

د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده د ۱۴۰۲ کال د کب په مياشت کې په کندهار کې چارواکو ته شفاهي امر کړی و، چې له رسنیو سره ویډیويي مرکې نشي کولی.

د طالبانو له بنسټګر ملا عمر نیولې تر ملا اختر محمد منصور او اوسني مشر ملا هبت الله پورې، په رسنیو کې د درې واړو یوازې یو انځور خپریږي او هیڅ ویډیويي مرکې نه لري.

د ملا عمر په مشرۍ د طالبانو لومړنۍ واکمنۍ کې تلویزیوني خپرونې بندې وې او یوازې د ضرورت له مخې خلکو ته د انځور اخستو اجازه وه.

دغه پروژه چې شاوخوا ۳۰ کاله وړاندې مطرح شوې، له ګڼو ننګونو سره مخ ده، خو ترکمن چارواکي هڅه کوي د افغانستان پر امنیتي ننګونو د برلاسي له لارې ددې پروژې چارې عملي پړاو ته ننوځي.

د پاکستان «دې نیوز» په خپل وروستي ځانګړي رپوټ کې ویلي چې پاکستاني تصمیم نیوونکي له ټاپي پروژې نه د وتلو په اړه فکر کوي، ځکه ددوی په باور دغه پروژه به تلپاتې نه وي او هر کال هند ته د ګاز د ټرانزیټ د فیس له اړخه۵۰۰ میلیونه ډالر له لاسه ور کوي.

رپوټونه وايي، چې نوی ډیلی د خپلې انرژۍ اړتیاوو د لرې کولو لپاره پر متبادلو لارو غور کوي، چې د طبیعي مایع ګاز واردول، انرژیکي دهلیزونه او د نوې کېدونکې انرژۍ پروژې پکې شاملې دي.

دې نیوز وايي، پاکستان هم د خپلو اړتیاو د لرې کولو لپاره د طبیعي مایع ګاز پر لور مخ اړولی دی.

په تېره سپټمبر میاشت کې ترکمنستان او طالبانو د ټاپي د افغان برخې د جوړولو اعلان وکړ، خو دا دویم ځل دی چې دغه اعلان کیږي.

په تېره اکتوبر میاشت کې د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان او د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف په نیویارک کې د ملګرو ملتونو د غونډې په څنډه کې هوکړه وکړه چې د ایران- پاکستان د ګاز پروژې پر وړاندې شته ننګونې لرې کړي.

د پاکستان د محاسباتو په عمومي غونډه کې داسې اټکل شوی و، چې ښايي ددې پروژې د نه بشپړاوي له امله دغه هېواد له ۱۸ میلیارده ډالره جریمې سره مخ شي.

پاکستان د ټاپي پروژې د خپلې برخې چارو د پیل په تړاو څو ځله څرګندونې کړې دي، خو له ترکمنستان بهر ددې نللیکې د چارو د عملي پیل لپاره له تشریفاتي خبرو پرته تراوسه عملي ګام نه دی اخستل شوی.

د طالبانو د اقتصاد وزارت په دې وروستیو کې د ټاپي پروژې پر ارزښت په پوهنتونونو کې د سیمینارونو جوړول پیل کړي، چې خلکو ته ددې پروژې د ارزښت په اړه معلومات ور کړي.

د بشري حقونو په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بینیټ د ګرديز په يوه لوبغالي کې د چار شنبې په ورځ (د لړم ۲۳ مه ) د یوه کس د قصاص په غبرګون کې پر خپله اېکسپاڼه د طالبانو دا او ورته نورې فزیکي سزاوې او اعدامونه غندلي دي.

نوموړي پر طالبانو ږغ کړی، چې دا ډول کړنې له بشري حقونو ښکاره سرغړونې دي.

بينيټ ليکلي: « زه پر طالبانو غږ کوم، چې ژر تر ژره دغه ظالمانه سزاګانې ودروي چې له بشري حقونو ښکاره سرغړونه ده.»

د طالبانو سترې محکمې د چارشنبې په ورځ اعلان وکړ، چې د پکتیا په مرکز ګردیز لوبغالي کې یې یو کس د دې ډلې د لوړ پوړو چارواکو په حضور کې د قصدي قتل په تور قصاص کړ.

د طالبانو سترې محکمې ويلي، چې د دې ډلې له واک ته رسیدو راهیسې یې شپږ تنه اعدام کړي دي.

طالبانو ویلي، چې د ملا هبت الله د وروستۍ پرېکړې په تمه دي، چې شاوخوا ۳۰ نورو کسانو ته هم د اعدام حکم صادر کړي.