په کابل کې د ایران سفارت وايي، حامد کرزي د افغانستان په چارو کې د ایران له ځانګړي استازي سره په کتنه کې د افغانانو د ستونزو د اواري لپاره د سیمه ییز نوښت غوښتنه وکړه. د دغه سفارت په وینا، کرزي د سیمې له هېوادونو وغوښتل، چې د افغانستان مسالې ته زیاته پاملرنه وکړي.
په کابل کې د ایران سفارت د چارشنبې په ورځ (د لړم ۳۰ مه) په یوه خبرپاڼه کې د حامد کرزي او کاظمي قمي د لیدنې خبر ورکړ.
حامد کرزي د دې ناستې او د افغانستان د ستونزې د حل لپاره د سیمه ییز نوښت په اړه څه نه دي ویلي.
د ايران د سفارت د معلوماتو له مخې، کاظمي قمي د طالبانو د رییس الوزرا له سياسي مرستيال عبدالکبير او د دې ډلې د بهرنيو چارو له وزير اميرخان متقي سره جلا جلا کتنه کړې ده.
سفارت د جزئياتو له ورکولو پرته ليکلي، چې له دغو طالب چارواکو سره د حسن کاظمي قمي په کتنه کې د افغانستان پر اوسنيو پرمختګونو خبرې شوې دي.
طالبانو د دې ناستو په اړه ویلي، چې ایران غواړي له دې ډلې سره سیاسي همکاري پراخه کړي.
دا لیدنې کابل ته د ایران د یوه پلاوي له سفر او له طالب چارواکو سره تر خبرو وروسته شوې دي.
په دې وروستیو ورځو کې کابل ته د ایران د یوه پلاوي د سفر پر مهال هوکړه وشوه، چې په ایران کې به زر تنه افغان بندیان ډېر ژر طالبانو ته وسپارل شي.
حامد کرزی د بین الافغاني خبرو له ملاتړو څخه دی او په تېرو دریو کلونو کې یې تل د افغانستان د ستونزې د حل لپاره د «ملي ډیالوګ» خبره کړې ده.
د افغانستان پخوانی ولسمشر د نجونو د ښوونځیو پر تړل کېدو نیوکه کوي او په ځلونو یې له طالبانو غوښتي، چې د نجونو ښوونځي بېرته پرانیزي.
ایران له طالبانو سره نږدې اړیکې لري او دغه هېواد په پرله پسې ډول په افغانستان کې د یوه ټول شموله حکومت د جوړېدو غوښتنه کړې ده.
خو طالبانو د ټول شموله حکومت د جوړولو غوښتنه، چې د نړیوالې ټولنې غوښتنه هم ده، رد کړې ده.
نوموړي دغه څرګندونې په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د غړیتوب د ۷۸مې کلیزې په مناسبت کړې دي.
د طالبانو تر واک لاندې ملي راډیو په یوه راپور کې د نوموړي له قوله ویلي، چې ښاغلي شاهین له ملګرو ملتونو غوښتي چې د افغانستان د څوکۍ د سپارلو په اړه په خپل دریځ کې له سره غور وکړي.
تېره ورځ ملګرو ملتونو په اېکس پاڼه لیکلي و، چې له نن څخه ۷۸ کاله وړاندې د ۱۹۴۶ کال د نومبر په ۱۹ مه افغانستان د ملګرو ملتونو غړی شو.
د دغه سازمان لهخوا په خپور شوي تصویر کې ښکاري، چې سفیر عبدالحسین عزیز د ملګرو ملتونو منشور ته د پابندۍ سند لاسلیک کوي.
دغه سازمان وړاندې لیکلي و، چې په همدغه کال کې د ایسلنډ او سویډن ترڅنګ افغانان د نړۍوالې ټولنې ویاړلي غړي شول.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو استازولۍ (یوناما) په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د غړیتوب د ۷۸مې کلیزې په مناسبت پر اېکس پاڼه کاږلي، چې افغانستان د نړۍوالې ټولنې له ویاړه ډک غړی دی.
یوناما زیاته کړې: «په وروستیو کلونو کې د دغه سازمان فعالیتونه د افغانستان د خلکو لپاره د باثباته سولې او تلپاتې پراختیا په رامنځته کولو راټول شوي دي.»
په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ سرپرست نصیر احمد فایق وایي، ۷۸ کاله وړاندې افغانستان په ویاړ سره د هغو ملتونو په ډله کې شامل شو چې د یووالي، عدالت او نړۍوالې همغږۍ لپاره یې هڅې کولې.
نوموړي په دې اړه د یوه بیان په خپرولو سره ویلي، سږکال دغه ورځ یو ځل بیا د افغانستان د تاریخ ترټولو تیاره دورو کې راځي.
هغه له نړۍوالې ټولنې غوښتي، چې په دې سختو شرایطو کې د افغانانو د بنسټیزو حقونو او ارمانونو ملاتړ ته د یووالي او همغږۍ له لارې خپله ژمنتیا یو ځلې بیا ثابته کړي.
ملالې یوسفزۍ د سې شنبه په ماښام پر اېکس پاڼې کاږلي: «زه درباندې ویاړم چې د طالبانو په وړاندې ولاړه یې او د افغان نجونو د تعلیم لپاره مبارزه کوې.»
هغې نیلا ته په خطاب کې ویلي: «ستا زړورتیا د نجونو او د نړۍ رهبرانو ته مثال دی.»
ملالې یوسفزۍ وایي: «کله چې مې په نیویارک کې له نیلا سره ولیدل، د افغان ښځو او نجونو د ځواکمنولو لپاره د هغې هوډ ډېره هڅولې وم.»
نیلا ابراهیمي د سې شنبه په ورځ د ماشومانو د سولې هغه نړۍواله جایزه وګټله، چې له دې وړاندې د اقلیم فعالې ګریټا ټنبرګ او د نجونو د زده کړو فعالې ملالې یوسفزۍ ته ورکړل شوې دي.
ابراهیمي دا جایزه په افغانستان کې د« نجونو حقونو لپاره د زړورې مبارزې» په ویاړ ترلاسه کړې ده.
نوموړې په داسې حال کې دغه جایزه ترلاسه کوي، چې له تېرو دریو کلونو راهیسې طالبانو له شپږم ټولګي پورته د نجونو پروړاندې د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې بندې کړې دي او د افغان ښځو د محدودولو په موخه یې لسګونه فرمانونه صادر کړي دي.
که څه هم د ښځو پروړاندې د طالبانو هر ګام له پراخو نړۍوالو غبرګونونو سره مخ شوی، خو طالبان وایي، چې د شریعت پر اساس یې افغان مېرمنو ته ټول حقونه ورکړي دي.
اخوا، د ملګرو ملتونو د سرمنشي ځانګړې استازې او په افغانستان کې د یوناما مشرې روزا اوتنبایوا هم څه موده مخکې ویلي و، چې د نجونو پر زدهکړو بندیزونه یوازې پر نجونو اغېز نه دی کړی؛ بلکې د افغانستان په کچه یې درې کلن فرصت هم ضایع کړی.