د ښځو حقونو فعالې او د بلوڅو د یووالي غورځنګ مشرې ماهرنګ بلوڅ ویلي چې د پاکستان پوځ د ګولډسمیت او ډیورنډ پر کرښو له پښتنو او بلوڅانو سره د «وحشیانه چلند کوي» چې ورته د منلو وړ نه دی.
هغې پر خپله اېکس پاڼه لیکلي دي: «په دې سیمو کې اوسیدونکي خلک نسلونه وړاندې د بلوچستان، افغانستان او ایران ترمنځ د مالونو، کولتور او تجارت په تبادله بوخت وو. خو له بده مرغه، هغه کسان چې استعماري فکر لري، د بې ځایه محدودیتونو او امنیتي پلمو په بهانه یې د غریبوخلکو ژوند ستونزمن کړی دی».
د بلوڅو د یووالي غورځنګ مشرې زیاته کړې چې د پاکستان پوځ پر دغو کرښو له خلکو سره داسې سپک او ظالمانه چلند کوي چې له څارویو سره هم باید ونه شي.
ماهرنګ ویلي چې دغو غیر انساني کړنو د میلیونونو انسانان ژوند اغېزمن کړی او جدي منفي پایلې یې هم له ځانه سره لرلې دي.
د ماهرنګ بلوڅ په وینا، د پاکستاني پوځ دغو محدودیتونو د خلکو ژوند ته زیان رسولی، ژورې فرهنګي اړیکې یې پرې کړي او سوداګري یې هم لمنځه وړې ده.
هغې د پاکستان پوځ ته په اشارې سره ټینګار وکړ: «مهمه نه که تاسو که څومره محدودیتونه زیات کړئ، بې وزله وګړي او سوداګر وځوروئ یا خپله اراده ورباندې وتپئ ؛نو د دې سیمو د خلکو څو سوه کلنې اړیکې په هېڅ ډول نه شي ختمولای».
تر دې هاخوا بیا د پښتون ژغورنې غورځنګ هم په دې باور دی چې د پاکستان حکومت له لوري په دغه هېواد کې د پښتنو حقونه تر پښو لاندې شوي او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې یې د مېشتو قبیلو تر څنګ د پښتنو ترمنځ نفاق ته لمن وهلې او د پښتنو په سیمو کې یې د جګړو اور ګرم ساتلی دی.
ډېری کارپوهان باور لري چې ډیورنډ کرښې او ایران ته نږدې د پرتو سیمو د وضعیت ښه کولو لپاره، د پاکستان حکومت ته په کار ده چې خپله تګلاره کې بدلون راولي او د خلکو انساني حقونو ته درناوی وکړي.
ماهرنګ بلوڅ چې د طب ډاکټره ده په ۲۰۲۳ کال کې یې د زرګونه بلوڅانو په ملاتړ اباد کې د پاکستان د پوځ خلاف ستر لاریونونه وکړل او دغه پوځ یې د بلوڅو تر څنګ د پښتنو پر نسل وژنې تورن کړ.
ماهرنګ بلوڅ په پاکستان کې د بلوڅانو د حقونو د غوښتنې په برخه کې یو له مهمو شخصیتونو بللې کېږي او د بي بي سي له لوري په ۲۰۲۴ زیږدیز کال کې د نړۍ په ۱۰۰ ارزښتناکو او اغېزمنو شخصیتونو کې هم وشمېرل شوه.
نوموړي ير اېکس پاڼه د ځینو کډو د تصویر په خپرولو سره لیکلي، بې ګناه ملکي وګړي د جګړې په اور کې د سوځېدو له وېرې، خپل کورونه او ژوند پرېږدي.
هغه په دې اړه د اندېښنې په څرګندونو سره لیکلي: د «طالبانو پروژې موږ په یوې تل پاتې جګړې محکوم کړي یو.»
د شمالي وزیرستان په میرعلي ولسوالۍ کې له تېرې یوې میاشتې راهیسې یو شمېر کورنۍ د جګړو او تاوتریخوالي زیاتېدو له وېرې د خپلو مېنو پرېښودو ته اړ ایسنل شوې دي.
د سیمې خلک وايي، چې پوځ او وسله وال دواړه ورته د سیمې پرېښودو خبرداري ورکوي او کډې کولو ته یې اړباسي.
په سیمه کې خبریالان وایي، چې هره ورځ له دغې سیمې له لسو تر شلو کورنیو خپلې مېنې پرېږدي.
د میرعلي اوسېدونکي له ډېرې مودې راهیسې په دغه سیمه کې د ناسم امنیتي وضعیت له امله له دغې سیمې کډه کولو ته اړ شوي دي.
ځایي خلک بیا وایي، چې د شپې لهخوا وضعیت تر دې حده ناکراره شوی چې ان پولیس ګزمې ته نه شي را وتلای.
د امریکا دغه لوېدیځ ښار له تېرې سې شنبه راهیسې اورلګېدنې محاصره کړی او د اورلګېدنې له امله د وژل شویو کسانو شمېر مخ په زیاتېدو دی.
په داسې حال کې چې د سې شنبه تر ورځې پورې د قربانیانو شمېر ۱۱ تنه اعلان شوی و، خو دا شمېر ۱۶ تنو ته لوړ شو.
د ژغورونکو ډلو له خوا د لادرکه شویو کسانو د موندلو هڅې روانې دي او د دې ترڅنګ چارواکي بیا وایي، چې د مړو شمېره کیدای شي لوړ شي.
د زرګونو اور وژونکو له هڅو سره - سره، اور د شنبې په ورځ د لاس انجلس شمال لوېدیځ ته خپور شوی او اوس اور د دې ګڼ مېشتې درې ډېرې سیمې او همدارنګه ارزښتناک ځایونه له ګواښ سره مخ کړي دي.