د غزې رفح لاره به د شنبې په ورځ پرانیستل شي

ټيم برچیټ پر خپلې اېکس پاڼې کاږلي، د تېر ۲۰۲۴ کال د اکتوبر د نهمې د کانګرس د غړي په توګه بهرنیو چارو وزات ته لېږلي مکتوب سره لیکي چې افغان تبعه ایمان رحیمي امریکا ته مطلوب شخص سراج الدین حقاني ته د خلیفه خطاب کړی او همدا ډول یې د طالبانو کړنې ستایلي دي.

په دغه مکتوب کې چې د تېر حکومت د بهرنيو چارو وزیر انټوني بلېنکن ته استول شوی په کې راغلي: «زه د ښاغلي ایمان رحیمي په اړه د بیړنۍ اندیښنې څرګندولو لپاره لیکم، چې د افغانستان تبعه دی او د طالبانو د استخباراتو عمومي ریاست سره احتمالي اړیکې لري، چې په دې وروستیو کې د متحده ایالاتو ویزه ورکړل شوې او له ترکیې څخه متحده ایالاتو ته راغلی دی.»

په مکتوب کې وړاندې راغلي:« د ۲۰۲۱ کال په اګست کې د طالبانو له خوا د افغانستان د نیولو راهیسې، ښاغلي رحیمي د لوړ پوړو طالب قوماندانانو ته نامحدود لاسرسی درلود او د طالبانو او حقاني شبکې له خوا کنټرول شوي محدودو سیمو ته د ننوتلو اجازه ورکړل شوې، په شمول د ترهګرو روزنیز کمپونه او د پخوانیو لوړ پوړو حکومتي چارواکو استوګنځایونو.»

په دغه مکتوب کې لیکل شوي چې دغه ډول ځایونو ته د لاسرسي دا کچه یوازې د طالبانو د استخباراتو عمومي ریاست له خوا ورکول کیږي.

مکتوب کې وړاندې راغلي: «په خپلو عامه موجودو ویډیوګانو کې، ښاغلي رحیمي سراج الدین حقګاني چې د (ایف بي ای) له خوا مطلوب ترهګر دی او د ۱۰ میلیون ډالرو انعام پرې اېښودل شوی، د "خلیفه" په توګه یاد کړی.»

په مکتوب کې په ښاغلي رحیمي تور پورې شوی، چې په دوامداره توګه د بندیزونو لاندې طالب مشرانو په اړه په سوشل میډیا کې مناسب پوښښ ترسره کړی، چې په موثره توګه د دوی د افراطي اجنډا په وده کې مرسته کوي.

د متحده ایالاتو کانګرس غړي په توګه د برجیټ په دغه مکتوب کې د افغان تبعه ایمان رحیمي په اړه بېلا بېلې هغه کړنې په نښه شوي چې نوموړي د طالبانو د حکومت په ګټه ترسره کړي او د بهرنیو چارو وزارت نه یې غوښتنه کړې چې د نومړي کړنې وڅاري.

ټيم برچیټ: «زه د بهرنیو چارو وزارت او اړوندو چارواکو څخه غوښتنه کوم چې د ښاغلي رحیمي فعالیتونه او تړاوونه له نږدې وڅاري، ځکه چې دوی ممکن د ملي امنیت لپاره د پام وړ احتمالي ګواښ رامینځته کړي او هغه ارزښتونه زیانمن کړي چې موږ یې ملاتړ کوو.»

مرستندویه ادارو ویلي، چې د مرستو ځنډول د دوی د جدي اندیښنو لامل ګرځيدلي، ځکه چې د خوارځواکو ماشومانو لپاره د خوړو ملاتړ په څیر پروګرامونه ممکن ودرول شي.

د دغو سازمانونو په وینا، د مرستو ځنډول د دې ماشومانو د ډیرې مړینې مانا لري.

خو د امریکا د بهرنیو چارو وزیر د پنجشبنې په ورځ په يوه مرکه کې ټینګار کړی چې: «موږ نه غواړو خلکو د مړينې شاهد واوسو.»

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ سپینې ماڼۍ ته له ننوتلو سملاسي له افغانستان سره د پيسو د لېږد په ګډون ټولې بهرنۍ مرستې د دریو میاشتو لپاره وځنډولې.

له دې پریکړې وروسته د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ، چې له بیړني خوراکي پروګرامونو او اسراییل او مصر ته د پوځي مرستو پرته د بهرنیو مرستو ډیری پروژې به وځنډول شي.

دا پریکړه د ټرمپ ادارې د پالیسیو سره د دې پروګرامونو اړوند د څارنې په موخه شوې او ممکن دا څارنه تر ۸۵ ورځو پورې وخت ونیسي.

مارکو روبیو وویل، چې د دې اقدام یوه موخه د مرستو ترلاسه کونکو ترمنځ د همکارۍ زیاتوالی دی.

امریکا، چې د نړۍ ترټولو لوی بشري مرسته کوونکی دی، په ۲۰۲۳ کال کې شاوخوا ۷۲ ملیارد ډالر مرسته کړې.

د امریکا د بهرنیو مرستو ځنډول هم په افغانستان باندې د پام وړ اغیزې لري.

له دې پریکړې وروسته، د افغانیو ارزښت بې ساري کچې ته راټیټ شو.

وروسته له هغه چې طالبان واک ته ورسېدل د بشري مرستو له لارې افغانستان ته نغدي پیسې رسېدلې.

د طالبانو تر کنټرول لاندې مرکزي بانک د تیر کال تر غويي مياشتې، په اونۍ کې دوه ځله کابل ته د ۴۰ ملیون ډالرو په ارزښت د کڅوړو د رسیدو خبر ور کاوه.

د طالبانو د اقتصاد مرستیال وزیر عبداللطیف نظري مخکې اعلان کړی و، چې له افغانستان سره د امریکا د مرستو له ځنډولو وروسته د هیواد په ۲۸ ولایتونو کې د ۵۰ نړیوالو مرستندویه سازمانونو فعالیتونه ځنډول شوي دي.

هغه د نړۍ له هېوادونو وغوښتل، چې بشري مرستې له سیاسي مسایلو جلا کړي.

له دې سره هم مهاله طالبانو دولتي کارمندانو ته تنخواوي او د تدارکاتي توکو اخیستل بند کړي دي.

لطیف نظري تایید کړه، چې د «تخنیکي ستونزو» له امله د دولتي کارمندانو د معاشونو په ورکولو کې ځنډ راغلی دی.

د «د نړیوالې ترهګرۍ د مالي ملاتړ د بندولو قانون» په نوم دغه وړانديزي لایحه به د ملګرو ملتونو له لارې د امریکا مرستي په دې توګه مشروطې کړې، چې د امریکا بهرنیو چارو وزارت به د دې تضمين کوي، چې د واشنګټن نغدې مرستې به د ملګرو ملتونو د بشري مرستو په توګه افغانستان ته نه ليږل کېږي.

د لایحې د دوهم شرط له مخې، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت باید دا ډاډ تر لاسه کړي، چې هیڅ «ترهګریز سازمان» به د امریکا له دې مرستې ګټه پورته نه کړي.

سناتورې کاپيټو په یوه بیانيه کې لیکلي: «د امریکا خلک د دوی د مالیې له پیسو د ترهګرۍ د تمویل ملاتړ نه کوي.»

هغې وویل، چې وړانديز شوې لایحه به دا ډاډ ورکړي، چې د امریکا مالي مرستې د ملګرو ملتونو د نغدو پيسو په ليږد کې د طالبانو ډلې په ګټه، چې ښځې او نجونې ځوروي افغانستان ته نه داخليږي.

اغلې کاپیټو وویل: «که ملګري ملتونه افغانستان ته د امریکا لخوا د شويو مرستو حساب په سمه توګه نشي ورکولی نو باید باور پرې ونشي.»

د لویدیځې ويرجینیا سناتورې وویل، چې د یو شمیر نورو سناتورانو په ګډون له ارکانزاس ایالت ټام کاټن، د الاباما کيټي بريټ، د لوييزيانا بيل کسیډي، د فلوريډا ریک اسکاټ، د تګزاس ټډکروز، له ټنسي مارشا بلکبرن، د شمالي کارولينا ټام ټيليس او د جنوبي کارولينا ټيم اسکاټ د دې لايحې ملاتړ کړی.

سناتورې کاپیټو په خپله بیانيه کې زیاته کړې، چې د سیګار د راپور له مخې، د تیر کال په می میاشت کې د امریکايي مالیه ورکوونکو لږ تر لږه ۱۰.۹ ملیون ډالر د طالبانو لاس ته ورغلي وو.

د نرښځیو د حقونو فعالې ارادیا خان د پاکستان له دولتي راډیو سره په مرکه کې، د پاکستان له حکومت د زدکړو او کارې زمیني برابولو په برخه کې د اسانتیاوو برابولو غوښتنه کړې.

نوموړي وایي:« فکر کوم د حکومت لپاره پکار ده چې ډیر ځه وکړي، په ځانګړي ډول د زدکړو په برخه کې، د کاري زمینې برابرولو په برخه کې.»

دغه جنس بدلې د محرومو ډلو د پیاوړتیا پر اهمیت ټینګار کوي او په پاکستاني ټولنه کې د ټرانس جنسو د پراخ شمولییت او ټولنیز عدالت غوښتنه کوي.«له خلکو به تردې هاخوا نور څه وغواړم، چې وه وړونو ستاسو څخه موږ ډیره عادي غوښتنه کوو، هغه انساني حقوق دي، هغه که زموږ د قانون له مخې وي، که زموږ د ټولنې د اصولو له مخې وي، یو عادي انسان چې کوم حق لري موږ ته دې هم راکول شي. موږ ډیر څه نه غواړو بس موږ دې ژوند کولو ته پریږدي. »

دغه جنس بدلې خوشاله ده چې د ځوانانو په ملي شورا کې د ټرانس جنسانو استازیتوب کوي.

که څه هم د پاکستان په قانون کې ټرانس جنس د زدکړو ترڅنګ په دولتي ادارو کې د کارولو او نور ټولنیز حقونه هم ورکول شوي، خو د ځینو دودونو له امله په دغه هېواد کې لا هم د دوی حقونو ته د نورو وګړو په څیر درناوی نه کیږي.

مسکو د اوکراین ښارونه د ۲۰۲۲ کال له پیل راهیسې نږدې هره ورځ په لسګونه توغندیو او بې پېلوټه الوتکو په نښه کوي.

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي د دغه برید په تړاو په ټولنیزو رسنیو کې لیکلي: "دا یوه وحشتناکه تراژیدي ده، د روسیې یو وحشتناک جنایت دی. دا ډېره مهمه ده چې نړۍ د دې ترهګرۍ لپاره په روسیه فشار راوړي."

د اوکراین ملي پولیسو وویل، چې د لټون عملیات له ۱۹ ساعتونو وروسته پای ته ورسیدل او ژغورونکو په کنډوالو کې نهه جسدونه او ۱۳ کسان ټپیان وموندل.

اوکرایني څارنوالانو وویل، چې په وژل شویو کې درې جوړې – نارینه او ښځینه شامل دي، چې عمرونه یې د ۶۱ او ۷۴ کلونو ترمنځ دي.

د سیمي څارنوالۍ دفتر ویلي، په وژل شویو کې یوه ۳۷ کلنه ښځه هم شامله ده، په داسې حال کې چې د هغې اته کلنه لور ټپي شوې ده.

سومي ښار د اوکراین په شمال ختیځ کې له روسیې سره پر پوله پروت دی او په دوامداره توګه د مسکو له خوا په نښه کېږي. له جګړې څخه مخکې شاوخوا دونیم لکه خلک دلته اوسېدل.