په داسې حال کې چې د لغمان اوسېدونکي د اقتصادي ستونزو د حل لپاره د طالبانو له خوا د تګلارو په نه لرلو نیوکه کوي، په دغه ولایت کې ځايي طالب واکمنان خبر ورکوي، چې د تېرو ۶ میاشتو په موده کې یې پر نشهیي توکو ۵۰۰ روږدي کسان راټول کړي دي.
د لغمان د امنیه قوماندانۍ لپاره د طالبانو ویاند یونس یوسفزي د دوشنبې په ورځ (د سلواغې ۱۵مه) ادعا کړې، چې دا روږدي کسان یې له راټولولو وروسته پلازمېنې کابل ته د درملنې په موخه لېږلي دي.
یوسفزی زیاتوي، پر نشه یي توکو دا روږدي کسان یې یوازې د لغمان مهترلام ښار له بېلابېلو سیمو راټول کړي او په وینا یې، له درملنې وروسته له خپلو کورنیو سره یو ځای شوي او خپل عادي ژوند کوي.
ورته مهال، د لغمان یو شمېر اوسېدونکي نیوکه کوي، چې پر هېواد د طالبانو له واکمنېدو وروسته دوامداره وزګارتیا او اقتصادي ستونزې د دې لامل شوي، چې ګڼ شمېر خلک د نشهیي توکو کارونې ته مخه کړي.
لغمان مېشتي وایي، له درملنې وروسته د روږدو کسانو نهبوختیا هغوی اړ کړي، چې بېرته خپلې نشې ته وګرځي.
دوی زیاتوي، طالبان یوازې د خپلو شخصي ګټو د خوندیتوب هڅې کوي او د خلکو د اقتصادي ستونزو د حل لپاره هېڅ ډول تګلاره نه لري، چې له امله یې په دغه ولایت کې تر بل هر وخته د نشهيي توکو کارول او د روږدو کسانو شمېر پراخ شوی دی.
د لغمان د مرکز مهترلام یو اوسېدونکی چې نه غواړي هویت یې څرګند شي افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل: « له هغه وخته چې جمهوریت چپه شوی د لغمان په مرکز او ولسوالیو کې د نشهیي موادو کارول زیات شوي او ورسره ورځ تر بلي د روږدو کسانو شمېر هم په زیاتېدو دی. دا ټول د وزګارۍ له وجې کېږي، ځکه خلک کار او مصروفیت نه لري، اقتصادي حالت د خلکو صفر ته رسېدلی، ډېرو خلکو د بې روزګارۍ له وجې د اعصابو تکلیف پیدا کړی، چې له دغه ستونزې نه د خلاصېدو لپاره د نشه یي توکو کارونې ته مخه کوي او بدبختانه دا کار یې ان له ژونده وباسي.»
دا په داسې حال کې ده، چې د لغمان سربېره د ختیځ په ننګرهار، کونړ او نورستان ولایتونو کې هم پر نشهیي توکو د روږدو شمېر تر بل هر وخت زیات شوی، چې ستر لامل یې پر هېواد د طالبانو له واکمنېدو وروسته د دغې ډلې له خوا له دولتي دندو د ګڼو پخوانیو کارکوونکو لرې کول، بېوزلي، د بېکارۍ پراخه څپه او اقتصادي ستونزې بلل کېږي.
که څه هم طالبانو په ځلونو ویلي، چې په افغانستان کې د نشه يي توکو کر صفر شوی، خو څه موده مخکې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت وویل چې یادې ډلې د نشه یي توکو د خرڅلاو، لېږد او قاچاق په تور څه باندې ۲۳ زره کسان نیولي او شاوخوا زر کارخونې او لابراتورونه یې له منځه وړي دي.
د دغه وزارت ویاند عبدالمتین قانع دغه راز ویلي و، چې د نشه یي توکو د کار و بار په تړاو ټول ۲۳ زره او ۱۳۳ نیول کسان محکمو ته معرفي شوي هم دي.
د طالبانو د ارشاد،حج او اوقافو وزارت مسلکي مرستیال مولوي زرمحمد حقاني په کابل کې د حاجیانو په مجتمع کې د پچې اچونې غونډې ته وویل، چې په ټول هېواد کې۱۰۵ زره او ۱۸۰ تنو نوملیکنه کړې ده.
د پچې اچونې بهیر په کابل او ولایتونو کې هممهاله پیل شو، خو عام خلک شکایت کوي، چې د حج په سهمیه کې ډېره برخه خپله د طالبانو غړو او مشرانو ته ورکړل شوې او عام خلک له پامه غورځول شوي دي.
سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د کندهار د سږ کال د حج سهمیه ۸۲۰ تنه ټاکل شوې، خو له عامو خلکو ۲۹۵ تنه غوره شوي اود پاتې ۵۲۵ نورو کسانو سهم طالبانو « مجاهدینو» ته ورکړل شوی دی.
د کندهار د ارشاد، حج او اوقافو ریاست د حاجیانو د پچې اچونې یو نوملړ له افغانستان انټرنشنل سره هم شریک شوی، چې لیدل کیږي اکثریت پکې طالبان او د هغوی د کورنیو غړي غوره شوي دي.
دغه نوملړ چې د کندهار د ارشاد، حج او اقافو ریاست له خوا چمتو شوی، ددغه ولایت والي او د استخباراتو ریاست هم پرې لاسلیکونه کړي دي.
په کابل کې هم ولسي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د حج په سهمیه کې عامو خلکو ته کمه ونډه ورکړل شوې او ډېری لېستونه د طالبانو په خوښه د هغوی د ملګرو، خپلوانو او همکارانو په ګټه جوړ شوي دي.
تېر کال هم د حج په مراسمو کې د طالبانو ګڼو وزیرانو، جګپوړو مشرانو، رییسانو، مدیرانو او نورو هغو کسانو ګډون کړی و، چې ددې ډلې په لیکو کې یې جګړې کړې دي.
په کابل کې د سعودي عربستان سفارت له دې وړاندې هرکال د سیاسي مشرانو او حکومتي چارواکو لپاره ځانګړې د حج کڅوړې درلودې، چې ډېری پکې د هغوی خپل خپلوان او د کورنیو غړي لېږل کېدل.
د روان کال د مرغومي پر ۲۴مه د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت د حج، عمرې او زیارتونو عمومي رییس مولوي محمد نبي محمدي او د سعودي عربستان د حج او عمرې وزارت مرستیال دکتور عبدالفتاح مشاط ترمنځ د افغان حاجیانو لپاره د خدمتونو او اسانتیاوو برابرولو یو تړون لاسیک شو، چې له مخې به یې ۳۰ زره افغان حاجیانو ته خدمات وړاندې کیږي.
د طالبانو د ارشاد، حج او اوقافو وزارت له تړون لاسلیکېدو وروسته وویل، چې په تړون کې د ۳۰ زره افغان حاجیانو لپاره د سعودي عربستان د حکومت له تعلیمات نامې سره سم په مکه مکرمه او مدینه منوره ښارونو کې د حاجیانو لپاره داستوګنځایونو، خوراک او څښاک، زیارتونو او ټرانسپورټ خدمات شامل دي چې د سعوي عربستان د حج او عمرې له وزارت سره په همغږۍ ترسره کیږي.
افغان حاجیان هرکال د حج له لوړو سفري لګښتونو او د حج د ونډې له پچې اچونې او نوملړه شکایت کوي.