د امریکا د کورني امنیت وزیرې کریسټي نیوم د سې شنبې په ورځ ویلي، چې هغه په متحده ایالاتو کې د بې اسنادو کډوالو پر وړاندې د څو میلیون ډالرو تبلیغاتي کمپاین پیلوي. هغې د ایکس شبکې له لارې د خبرداري په پیغام کې له بې اسنادو کډوالو وغوښتل، چې «سمدلاسه» له امریکا ووځي.
د سې شنبې په ورځ، د سلواغې۳۰مه، د امریکا د کورني امنیت وزیرېپه خپله ایکس پاڼه لیکلي، چې که ناقانونه کډوالله متحده ایالاتو څخه ونه وځي، نو دوی به وشړل شي او امریکا ته به له بیا راستنیدو څخه هم بې برخې شي.
هغېولیکل: «دا د مجرمو ناقانونه کډوالو لپاره یو جدي خبرداری دی چې امریکا ته را نه شي.که دوی راشي، نو وبه څارل شي او بیرته به شړل کیږي.»
ولسمشر ډونالډ ټرمپ واک ته له رسیدو وروسته د امریکا د کډوالۍ پروګرام وځنډاوه او د بې اسنادو کډوالو ایستل یې پیل کړل.
د هغه ادارې په دې وروستیو کې د هند او مرکزي امریکا هیوادونو په ګډون د یو شمیر هیوادونو وګړي چې امریکا ته په قاچاقي ډول ورغلي وو، بیرته په پوځي الوتکو کې خپلو هیوادونو ته استانه کړل.
د امریکا حکومت یو شمېر افغان او ایراني وګړي هم په یوه الوتکه کې پاناما ته و ایستل. متحده ایالاتو دا هم وویل، چې یو شمیر بې اسنادو مجرم کډوال یې د کیوبا د ګوانتانامو زندان ته لیږدولي دي.
د اسراییل ټایمز ورځپاڼې د راپور له مخې، د اسراییل بهرنیو چارو وزیر ګیډیون سعر، له یو شمېر امریکایي چارواکو سره په ليدنه کې ویلي: «ترکیه له ایران سره مرسته کوي، چې حزبالله ډلې ته پیسې ولېږدوي.»
هغه زیاته کړه، ایران د ترکیې په ګډون د ځینو نورو چینلونو له لارې دغې ډلې ته د پیسو لېږد زیات کړی.
د دغې اسراییلي رسنۍ د معلوماتو له مخې، د اسراییل بهرنیو چارو وزارت په یوه غونډه کې چې اوه امریکایي سناتوران او د منځني ختیځ لپاره ځانګړي استازي مرستیال مورګان اورتاګوس هم ګډون درلود، ګیډیون سعر دغې ډلې ته ویلي، چې ایران د حزبالله د مالي ملاتړ لپاره خپلې هڅې ګړندۍ کړي ترڅو بېرته واک خپل کړي او ترکیه په دې بهیر کې فعاله برخه لري.
د اسراییل د بهرنیو چارو وزیر ګیډیون سعر وویل چې د ایران د اټومي پروګرام په برخه کې پرمختګونه روان دي چې باید مخه یې ونیول شي.
د اسراییل د بهرنیو چارو وزیر همداراز یادونه وکړه چې د داعش پر وړاندې د مبارزې او د کردانو خپلواکۍ ته د ګواښ په صورت کې باید امریکایي ځواکونه له سوریې ونه وځي.
تر دې مخکې د اسراییل پوځ ادعا کړې وه چې د سپاه پاسداران قدس ځواک د مساپر وړونکو الوتکو له لارې حزب الله ته پیسې قاچاق کولې.
د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي خبرداری ورکړی، چې ښايي هېواد یې د افغانستان په څېر له برخلیک سره مخ شي.
هغه د دوشنبې په ورځ (د فېبروري ۱۷مه) له یوې جرمني رسنۍ سره په مرکه کې زیاته کړې، چې که اوکراین د ناټو غړیتوب ترلاسه نه کړي، په دغه هېواد کې به د افغانستان وضعیت تکرار شي.
زېلېنسکي اېار ډي (ARD)ټلوېزیوني شبکې سره په مرکه کې ویلي، چې د اوکراین له حضور پرته به د روسیې او امریکا تړونونه بېګټې وي.
د امریکا او روسیې د بهرنیو چارو وزیران به د سېشنبه په ورځ په ریاض کې د اوکراین د سولې په تړاو خبرېاترې وکړي.
په دې مذاکراتو کې اوکراین حضور نه لري، خو د امریکا د بهرنیو چارو وزیر تېره ورځ ټینګار کړی چې اوکراین به د دې مذاکراتو یوه «واقعي» برخه وي.
د امریکا او روسیې ترمنځ دوهاړخیزې لیدنې په دوحه کې د امریکا او طالبانو ترمنځ د مذاکراتو یاد تازه کوي، چې د افغان حکومت له حضور پرته ترسره شوې وې.
د محمد اشرف غني په مشرۍ د افغانستان جمهوري نظام له دې مذاکراتو اېستل شوی و او متحدهایالاتو مخامخ له طالبانو سره د سولې تړون لاسلیکولو ته لار هواره کړه.
د دغه تړون پر بنسټ، له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د وتلو مهالوېش وټاکل شو او متحدهایالاتو له طالبانو سره د اوربند تړون لاسلیک کړ.
طالبان ډاډمن وو، چې بهرني ځواکونه وځي، خو پر افغان ځواکونو یې بریدونو ته زور ورکړ او د افغانستان له جمهوري نظام سره یې له خبرو کولو ډډه وکړه.
ډېری څارونکي په دې باور دي، چې د دوحې تړون د افغانستان د جمهوري نظام د پرځېدو لامل و.
اوس، ولادیمیر زېلېنسکي لوېدیځ ته خبرداری ورکړی، چې د داسې ناسمو تېروتنو له تکرار څخه ډډه وکړي.
هغه په خپلې مرکه کې د ۲۰۲۱ کال پرمهال له افغانستانه د لوېدیځو ځواکونو چټک شاتګ ته اشاره کړې او له هر ډول هغو مذاکراتو سره چې له پیل وړاندې پهکې بنسټیزې غوښتنې له پامه غورځول کېږي، مخالفت ښودلی دی.
د عراق د بهرنیو چارو وزیر د دوشنبې په ورځ خبرداری ورکړ، چې د داعش ګواښ مخ په زیاتېدو دی او دا ډله په سوریه کې د بشارالاسد د پوځ له خوا پاتې شوې وسلې کاروي.
فواد حسین له داعش سره پوځي مقابله ضروري وبلله او د دغې ډلې پر وړاندې یې د نړۍ د اجتماعي او چټک اقدام پر اړتیا ټینګار وکړ.
فواد حسین د متحده عربي اماراتو له دولتي ورځپاڼې نشنل سره په مرکه کې ویلي، چې په منځني ختیځ کې اوس عمومي وضعیت بدل دی او د سیمې د هېوادونو تر منځ لا زیاتې همغږۍ ته اړتیا ده.
حسین "د سوریې د وضعیت پېچلتیا" ته په اشارې سره وویل، چې بغداد تمه لري څو د داعش پر وړاندې په "ټولییزه مبارزه" کې له دمشق سره همکاري وکړي.
د عراق د بهرنیو چارو وزیر زیاته کړه ،چې تمه لري د امریکا په مشرۍ له نړۍوال اېتلاف سره د داعش په اړه خبرې وکړي.
د نوموړي په خبره: "موږ د امریکا په مشرۍ له نړۍوال اېتلاف سره د داعش د ځپلو لپاره د خبرو اترو اراده لرو، ځکه چې موږ د داعش د بیا تنظیمېدو انتظار نه شو کولی."
هغه وویل، چې داعش په سوریه کې خپل دریځ پیاوړی کړی او هغه وسلې یې کارولې چې د بشارالاسد د رژیم د پوځ له خوا پاتې شوې وې.
د حسیني په وینا: «زموږ د معلوماتو له مخې، داعش د پخوا په پرتله ډېر مجهز، ښه تنظیم شوی او ډېر کسان ورسره یوځای شوي او د داعش یو شمېر مشران له بهر څخه هم ورسره یوځای شوي دي."
د عراق د بهرنیو چارو وزیر وویل، «یا به برید وکړو یا به دوی برید ته چمتوالی نیسي. ځکه چې د داعش لومړی هدف به عراق وي.»
دغه جګپوړي عراقي چارواکي د غزې د خلکو د ځای پر ځای کولو په اړه د امریکا د ولسمشر د پلان په اړه وویل، چې دا پلان د عربي نړۍ لپاره یو ګواښ دی، په ځانګړې توګه ډونالډ ټرمپ په وار - وار د غزې د اشغال لپاره د خپل پلان خبره کړې ده.
هغه د ټرمپ د وړاندیز په اړه وویل: «د فلسطین مسله لومړی له فلسطینیانو سره تړاو لري بیا د فلسطین په شاوخوا هېوادونو پورې اړه لري، چې په کې مصر، اردن، لبنان او عربي او مسلمان هېوادونه هم شامل دي.»
عراق د غزې د بیارغونې د ملاتړ لپاره د فنډ جوړولو وړاندیز کړی او عربي هېوادونه په یو بدیل وړاندیز کار کوي، چې ټرمپ ته یې وړاندې کړي.
ټاکل شوې، چې د فېبرورۍ په پای کې په قاهره کې د فلسطین په اړه د عرب لیګ غونډه جوړه شي او حسین وړاندوینه وکړه، چې دا غونډه به د "یو ګډ دریځ" لامل شي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وايي، چې د سعودي عربستان له ولیعهد محمد بن سلمان او د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر فیصل بن فرحان سره یې د لیدنې پرمهال په غزه کې د اوربند د پليکېدو لپاره پر ګډو ژمنو ټینګار کړی دی.
روبیو د سېشنبه په ورځ (د سلواغې ۳۰مه) د خپلې اېکسپاڼې له لارې په یو بیان کې زیاته کړې، چې په دې خبرواترو کې د حماس لهخوا د ټولو یرغمل شویو کسانو د خوشې کولو او په اقتصادي او دفاعي برخو کې د پراخې همکارۍ پر اړتیا تمرکز شوی دی.
په بیان کې راغلي، چې دواړو خواوو په سیمه کې د ثبات او سوکالۍ د ترلاسهکېدو لپاره د همکارۍ د پیاوړتیا پر ارزښت هم ټینګار کړی دی.
دا خبرېاترې او لیدنې د منځني ختیځ د کړکېچونو د حل او له سعودي عربستان سره د اړیکو د پیاوړتیا په برخه کې د امریکا د ډېپلوماټیکو اړیکو د هڅو یو نوی پړاو بلل کېږي.
له دې مخکې بهرنیو رسنیو راپور ورکړی و، چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو او روسي سیال یې سرګي لاوروف د دواوړ هېوادونو ترمنځ د اړیکو ښهوالي او د اوکراین جګړې د پای ته رسولو لپاره په سعودي عربستان کې ګوري.
دا لیدنه داسې مهال کېږي، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ تېره اوونۍ له خپل روسي سیال ولادیمیر پوتین سره له ټلیفوني خبرواترو وروسته ویلي و، چې دواړه خواوې به په اوکراین کې د جګړې د پای ته رسولو لپاره سملاسي مذاکرات پیل کړي.
د ډیموکراسۍ د دفاع بنسټ پر خپلې وېبپاڼې د جانتن سیاه لیکنه خپره کړې، چې پهکې له افغانستان څخه متحدهایالاتو او اروپا ته د داعش خراسان څانګې ګواښونه په نښه کوي. په مقاله کې ټینګار شوی، چې دغه ډله په یو ستر ګواښ بدلېدونکې ده.
په مقاله کې راغلي، چې له افغانستان څخه د امریکا تر وتلو څلور کاله وروسته د اسلامي دولت د خراسان ولایت (ای اېس کې پي) له خوا رامنځته شوی ګواښ له سیمې بهر پراخ شوی، چې اوس د امریکا او اروپا دواړو خاورې ته ګواښ دی.
د داعش خراسان په فعاله توګه د پولو په اوږدو کې د جنګیالیو ګومارنه او لېږد سره، سیمهییز لوبغاړي لکه طالبان، ایران، تاجکستان او پاکستان د دې توان نهلري، چې د دغې جهادي ډلې د ودې مخه ونیسي.
د ملګرو ملتونو یو راپور د داعش خراسان پراختیا په ګوته کوي
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د کمېټې څېړنیز ملاتړ او د بندیزونو د څارنې ټیم د فېبرورۍ په شپږمه په یوه راپور کې د داعش خراسان چټکه پراختیا په ګوته کړه.
د افغانستان د حقیقي چارواکو او سیمهییزو دولتونو له هڅو سره - سره، د څارنې ټیم د داعش خراسان ارزونه وکړه، چې «تر ټولو لوی بهرنی ترهګریز ګواښ» دی.
د ملګرو ملتونو له ترهګرۍ سره د مبارزې د دفتر سرمنشي ولادیمیر ورونکوف د فېبرورۍ په ۱۰ مه د دغو اندېښنو څرګندونه وکړه.
هغه وویل، چې په تېرو شپږو میاشتو کې د نړۍوالې ترهګرۍ یوه عمومي کتنه ښيي، چې داعش خراسان په افغانستان کې د «پام وړ ګواښ» باندې بدل شوی، په داسې حال کې چې د دې ډلې ملاتړو په ټوله اروپا کې بریدونه تنظیم کړي او له منځنۍ اسیا څخه د انفرادي هڅو لپاره د بیا ځل لپاره هڅې کوي.
د متحده ایالاتو لپاره ګواښ
په دغې خپره شوې مقاله کې راغلي «لکه څنګه چې د داعش خراسان لاسرسی متحده ایالاتو ته پراخېږي، د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې خپل پام د دې ډلې مخ پر ودې نفوذ او وړتیاوو سره مقابلې ته اړولی دی.
د فېبرورۍ په ۱۰مه د ملګرو ملتونو په ماموریت کې د امریکا سفیرې ډوروتي شیا خبرداری ورکړ: «په مرکزي اسیا کې د داعش پورې تړلې ډلې په ځانګړې توګه داعش-خراسان هم یو مهم نړۍوال ګواښ دی. موږ د بریدونو د طرح کولو او ترسره کولو لپاره د داعش خراسان وړتیاو په اړه اندېښمن یو.»
د متحده ایالاتو د عدلیې وزارت د ۲۰۲۴ کال په اکټوبر کې یو افغان وګړی له داعش سره په اړیکې تورن کړ، چې په متحده ایالاتو کې د ټاکنو په ورځ د ترهګریز برید د ترسره کولو دسیسه یې جوړه کړې وه.
مقاله وړاندې لیکي، ټرمپ په افغانستان کې د امریکا د پوځي تجهیزاتو د پرېښودو په اړه د تېرې ادارې پر پرېکړې هم نیوکه کړې، چې طالبانو ته یې اجازه ورکړې وه څو شتمنۍ یې ضبط کړي او امریکا ته یې د پیغور په توګه وړاندې کړي.
د ۲۰۲۲ کال د دفاع وزارت یوې څېړنې راپور ورکړی، چې په دې شتمنیو کې ۷۸ الوتکې، ۴۰۰۰۰ پوځي وسایط او درې سوه زره میله وسلې شاملې دي، چې په ټولییز ډول نږدې ۷ میلیارد ډالر ارزښت لري.
په دغه مقاله کې راغلي، چې د بشپړ پوځي یووالي د ساتلو لپاره د طالبانو د ناتوانۍ په پام کې نیولو سره، د متحده ایالاتو له خوا د دغو وسلو د پام وړ برخه د نورو اسلامپالو ډلو په لاس کې ده.
د بېلګې په توګه، په دې وروستیو کې خپره شوې ویډیو ښیي چې د متحدهایالاتو نظامي تجهیزات اوس د جیش العدل په واک کې دي، چې د متحده ایالاتو له خوا ټاکل شوې ترهګره ډله ده.
د طالبانو په امنیتي دستګاه کې د داعش خراسان ژور نفوذ په کلکه څرګندوي، چې دا ډله هم دغو شتمنیو ته لاس رسی لري.
اروپا ته ګواښ
په دغه مقاله کې د داعش خراسان په اړه د ملګرو ملتونو راپور ته هم کتنه شوې.
په مقاله کې راغلي، چې د ملګرو ملتونو راپور داعش خراسان د اروپا لپاره د بهرني ترهګریز ګواښ په توګه په ګوته کړی دی.
د ناکامو پلټنو زیاتېدونکي شمېره د دې ډلې هوډ او وړتیا په ګوته کوي، چې د لوړو تلفاتو بریدونو ترسره کولو لپاره په عمده ډول لوی شمېر او نرم هدفونه په نښه کوي.
د داعش خراسان وړتیاوې د پرمختللي انلاین پروپاګنډ شبکې او لوژستیکي بنسټونو له خوا پراخ شوي، چې د روسي ژبې په کارولو سره له لېرې کار کوي.
د مرکزي اسیا او شمالي قفقاز څخه د استخدام کوونکو ترمنځ د دې ډلې نږدې ۱۹ غړي چې د چیچینیا او د تاجکستان داعش خراسان غړي دي، د اروپا د شینګین سیمه کې د دغه ډلې غړي ځای په ځای کولو کې اسانتیاوې برابرې کړي او د بریدونو لپاره یې مالي او لوژیستیکي ملاتړ چمتو کړی او د ۲۰۲۴ کال په جولای کې په اتریش، بلجیم او جرمني کې ګډ عملیات د دې ښکاره ثبوت دی.
د فېبروري په ۱۳ د جرمني په مونیخ کې ترهګریز برید، چې ۳۴ کسان یې ټپیان کړل او دوه یې ووژل، په اروپا کې د داعش خراسان نفوذ شبکه نوره هم روښانه کړه.
د جرمني چارواکو ویلي، چې برید کوونکی یو افغان پناه غوښتونکی و چې «اسلامي روحیه» یې لرله.
جرمني په وروستیو کلونو کې د داعش خراسان د فعالیت لپاره په یوه مهم مرکز بدل شوی.
د ۲۰۲۴ کال په اپرېل کې د جرمني فډرالي څارنوالۍ د تاجکستان، ترکمنستان او قرغزستان اوه بهرني اتباع د داعش خراسان ISKP په استازیتوب د ترهګریزو بریدونو په پلانولو تورن کړل.
په دغه لیکنه کې راغلي، د داعش خراسان ګواښونه د اروپا له پولو څخه هم تېرېږي.
د برېټانیا یوه ۳۶ کلنه ښځه د فېبرورۍ په ۱۳مه وروسته له هغه چې له داعش سره د یوځای کېدو لپاره افغانستان ته د سفر کولو پلان درلود، د ترهګرۍ په جرم محکومه شوه.
ددغې مېرمنې په تړاو د واریکشایر پولیسو څرګنده کړه، چې هغې د یو طرفه الوتنې لپاره پیسې خوندي کړې وې او د ۲۰۲۲ کال له سپټمبر څخه یې د ۲۰۲۴ کال د جنوري تر میاشتې په ټولنیزو رسنیو کې ګرافیک افراطي مواد شریک کړي وو.
د داعش خراسان په کابو کولو کې د ایران ناکامي
مقالې د داعش خراسان په کابو کولو کې د ایران ناکامۍ ته اشاره کړې او لیکلي یې دي: «په داسې حال کې چې ایران په عراق او سوریه کې له اسلامي دولت سره جګړه کړې، خو په افغانستان کې د داعش د حضور په مخنیوي کې پاتې راغلی. په پایله کې، تهران د دې ګواښ د حل یا کمولو لپاره ځان په طالبانو تکیه کوي، خو طالبان ددې چارې توان نهلري.»
د ایران اسلامي جمهوریت ستر رهبر علي خامنه اي د فېبرورۍ په نهمه له «افغانستان سره د اعظمې ښکېلتیا» امر وکړ.
دا حکم د جنورۍ په میاشت کې د طالبانو د دفاع وزیر یعقوب مجاهد او د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي تر منځ د لیدنې وروسته وشو، چې په ترڅ کې یې دواړو خواوو د استخباراتي معلوماتو شریکولو په اړه خبرې وکړې.
د دې هڅو سره سره، ایران د داعش خراسان د ګورمارلو لپاره د ټرانزیټ مرکز پاتې دی.
د ملګرو ملتونو راپور یادونه وکړه، چې د داعش خراسان غړو لپاره د قاچاق مهمې لارې د افغانستان هرات او نیمروز ولایتونو ته د ننوتلو دمخه د ایران له ارومیه، مشهد او زاهدان ښارونو څخه تېرېږي.
اسلامي جمهوریت د ایران په سوېل ختیځ ښار کرمان کې د ۲۰۲۴ کال په جنورۍ کې د دوو بمي چاودنو لپاره د داعش خراسان د غړو په څارنه کې هم پاتې راغلی، په داسې حال کې چې پاکستان په دې وروستیو کې یو شمېر هغه کسان نیولي چې د دغه برید تمویل او طرحه یې کړې وه، خو ددغه برید اصلي طراح طارق تاجکي په افغانستان کې پټ دی.
دا پرمختګ په ځانګړي ډول د تهران د رژیم لپاره د سپکاوي وړ دی.
د سپاه پاسداران قدس ځواک چې د اسلامي جمهوریت د بهرنیو عملیاتو مشري په غاړه لري، د اسماعېل غني په مشرۍ چې دنده یې په افغانستان متمرکزه ده، د ایران په ختیځه پوله کې د داعش خراسان له زیاتیدو او په سوریه کې د بشار الاسد د رژیم له نسکورېدو سره په لوېدیځه غاړه کې قدس ځواک په زیاتېدونکې توګه په سیمه کې د سُني اسلامپالو سره د مقابلې وس نهلري.
د تاجکستان مسوولیت
د ملګرو ملتونو راپور د داعش خراسان په لیکو کې د تاجکستاني وګړو ژور نفوذ ته اشاره کړې او دا په ګوته کوي، چې د منځنۍ اسیا خلک په ځانګړې توګه تاجکستاني وګړي د شبکې د یوې برخې په توګه استخدام شوي، چې د افغانستان د پولو په اوږدو کې د جنګیالیو غیر قانوني تګ و راتګ اسانه کوي.
د دې تر ټولو روښانه مثال د ۲۰۲۴ کال په مارچ کې د داعش خراسان د تاجکستان وګړو له خوا په مسکو کې وژونکی برید وو.
دوشنبه هم په خپلو پولو کې له دې ننګونې سره مخ دی.
د ترهګرۍ ضد عملیاتو په لړ کې د تاجکستان یوې محکمې د فېبرورۍ په ۱۴ مه د داعش خراسان له ۳۰ څخه زیاتو غړو ته د یوه ډلهییز ترهګریز برید د ترسره کولو په موخه له اتو څخه تر ۲۰ کلونو پورې د بند سزا واوروله.
داعش خراسان د طالبانو له کمزورۍ ګټه پورته کوي
په خپلو لیکو کې د نفوذ او فساد په مخنیوي کې د طالبانو پاتې راتلو د داعش خراسان پراختیا نوره هم فعاله کړې ده.
یوه ښکاره بېلګه په بامیان ولایت کې د طالبانو د استخباراتو د عمومي ریاست د مشر مولوي نیک محمد عفیفه د داعش ډلې ته وروستی انعطاف دی.
د زیاتو زیانونو سره مخ طالبانو د دې راپورته کېدونکي ګواښ سره د مبارزې لپاره د نورو اورپکو ډلو لیست کولو ته لاره هواره کړې.
لکه څنګه چې داعش خراسان په شمالي افغانستان کې پراخ شوی، طالبانو د ختیځ ترکستان اسلامي غورځنګ، د ازبکستان اسلامي غورځنګ (ای اېم یو) او د جماعت انصارالله جنګیالي د دوی سره د مقابلې لپاره راټول کړل.