د طالبانو رییس الوزرا احمد شرع ته د دولت د مشر کېدو مبارکي ورکړه
د طالبانو رییس الوزرا محمد حسن اخوند د سوریې لنډمهاله ولسمشر احمد شرع ته د ټیلګرام له لارې یو لیک لېږلی چې هغه ته یې د ولسمشرۍ په څوکۍ د ټاکل کېدو مبارکي ورکړې ده.
د طالبانو رییس الوزرا محمد حسن اخوند د سوریې لنډمهاله ولسمشر احمد شرع ته د ټیلګرام له لارې یو لیک لېږلی چې هغه ته یې د ولسمشرۍ په څوکۍ د ټاکل کېدو مبارکي ورکړې ده.
د سوریې د ولسمشرۍ دفتر وویل چې په دې پیغام کې ملا حسن د هیواد د ننګونو په لرې کولو کې د احمد شرع بریالیتوب هیله کړې ده.
د سوریې د ولسمشرۍ دفتر په مطبوعاتي اعلامیه کې راغلي چې محمد حسن اخوند د "افغانستان او سوریې ترمنځ د ورورګلوۍ اړیکو" په پیاوړتیا او د دواړو هیوادونو د ګټو په پیاوړي کولو ټینګار وکړ.
د روان کال د مرغومي په میاشت کې، د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د سوریې د بهرنیو چارو له نوي وزیر اسد حسن شیباني سره د تلیفون له لارې خبرې وکړې.
دا د طالبانو د رییس الوزرا له خوا د یو بهرني هیواد مشر ته د مبارکۍ لومړی پیغام دی.
په تیرو دریو کلونو کې د یو شمیر هیوادونو مشران بدل شوي، خو د طالبانو رییس الوزرا د دغو هیوادونو مشرانو ته هیڅ تلیفون نه دی کړی او نه یې کوم لیک لېږلی دی.
په دې موده کې د پاکستان لومړی وزیر او د ایران ولسمشر بدل شول، خو د طالبانو مشرتابه د دې دواړو هېوادونو مشرانو ته نه ټېلیفون وکړ او نه یې د مبارکۍ لیک واستاوه.
د اسد د رژیم له نسکورېدو وروسته طالبانو د افغانستان په مختلفو ښارونو کې د تحریر الشام بریا ونمانځله، د احمد شرع انځورونه یې لیږدول او د هغه د حکومت ملاتړ یې اعلان کړ.
ډېری کارپوهان د احمد شرع په مشرۍ د تحریر الشام ډله طالبانو ته ورته ګڼي.
تحریر الشام او طالبان په ځینو اسلامي مسالو کې ګډ بنسټ لري، خو په ایډیالوژۍ او حکومتولۍ طریقو کې سره توپیر لري.
د واک له ترلاسه کولو وروسته، احمد شرع اعلان وکړ، چې هغه به ټاکنې ترسره کړي او په سوریه کې به د ښځو، قومي او مذهبي ډلو حقونه او ازادۍ په رسمیت وپېژني.
خو طالبانو چې واک ترلاسه کړی، ښځې یې له خپلو حقونو او ازادیو څخه محرومې کړې دي.
واک ته له رسیدو وروسته، احمد شرع وویل چې نه غواړي په سوریه کې د طالبانو په څیر حکومت جوړ کړي. هغه یادونه وکړه چې د طالبانو د مشرانو برعکس، هغه به د ښځو او نجونو د زده کړې مخه ونه نیسي.
احمد شرع د سوریې په شمال لویدیز ادلب ولایت کې د ښځو تعلیم ته اشاره وکړه، چې له ۲۰۱۱ کال راهیسې د یاغیانو تر کنټرول لاندې دی.
هغه وویل:«موږ په ادلب کې له اتو کلونو څخه زیاته موده کېږي پوهنتون لرو. زه فکر کوم چې په پوهنتونونو کې د ښځو سلنه له ۶۰ سلنې څخه زیاته ده».
د «آزاد او دموکراتیک افغانستان» لپاره د ویانا پنځم کنفرانس د سه شنبې په ورځ د (سلواغې ۳۰مه) د اتریش په پلازمېنه ویانا کې جوړ شو.
دغه غونډه د دوو ورځو لپاره د لسګونو سیاسي جریانونو، د ښځو د حقونو او د مدني ټولنو د فعالانو په شتون کې جوړه شوې، خو د طالبانو یوه ستره برخه مخالف سیاستوال پکې برخه نه لري.
غونډې ته د طالبانو د مخالفې ډلې ملي مقاومت جبهې مشر احمد مسعود په خپلو خبرو کې وویل چې د طالبانو پر وړاندي خوځښتونه د پلان له نشوالي سره مخ نه دي.
هغه ټينګار وکړ: « دغو جریانونو په ویانا کې په تېرو ناستو کې د ګډ پلان په اړه هوکړه کړې، چې باید د تطبیق لپاره یې کار وشي».
احمد مسعود وویل، چې د افغانستان د راتلونکي لپاره طرح حوړه شوې او دا طرح یوازې د یوه قوم او ډلې لپاره نه ده جوړه شوې بلکې، افغانستان شموله ده.
په ناسته کې د ازادۍ جبهې مشر ياسين ضياء په خپلو خبرو کې وویل، چې د طالبانو پر ضد په تېرو څه باندې دريو کلونو کې جلا، شخص او ډلمحوره حرکتونو پايلې نه دي ورکړې.
نوموړي افغانانو ته خطاب کې وویل، چې استخباراتي او د افغانستان لپاره مرسته شوې پیسې د افغانانو لپاره نه دي.
هغه زیاته کړه: «د سازمانونو مرستي او استخباراتي پیسې د ملت لپاره نه دي. واک ته د طالبانو په رسيدو د دوی وزنونه ډېر شول او په دې پيسو په ګاونډيو هيوادونو کې کورونه اخلي او سرمایه ګذارۍ کوي.»
د ضياء په خبره، ملا برادر او نور طالب مشران ځينو هېوادونو ته د دې لپاره سفرونه کوي، چې د مرستو کمولو مخه ونیسي.
هغه دا هم وویل، چې د طالبانو یو شمیر چارواکي د دې ډلې د مشر ملا هبت الله اخوندزاده پر ضد توطیې جوړوي، «د طالبانو ځينو غړو د جرمونو له نړیوالې محکمې سره د دې ډلې د مشر او قاضي القضات د محاکمې د دوسیو برخه کې همکاري کړې ده.»
یاسین ضیا د جرمونو نړیوالې محکمې له خوا د طالبانو د دوو مشرانو د نیولو حکم ناکافي وباله او ویې ویل، چې د طالبانو د ټولو مشرانو د نیولو حکم باید صادر شي.
د دې غونډې تنظیموونکو ویلي دي، چې د دغه کنفرانس په پنځم پړاو کې به د «سیاسي، ملکي او نظامي جریانونو ترمنځ پر سیاسي یووالي» خبرې او ټینګار وشي.
د افغانستان د پخواني حکومت له نسکورېدو وروسته د ویانا پروسه یو پاموړ حرکت ګڼل کیږي، چې د طالبانو د مخالفو سیاسي او پوځي جریانونو په شتون سره جوړېږي، خو ددې پروسې په اړه یوه نیوکه داده، چې د طالبانو د ټولو اقشارو مخالف اړخونه یې پرځان نه دي راټول کړي.
د ویانا د پروسې په اعلامیه کې راغلي، چې پنځم کنفرانس به په یوه «پرانستې سیاسي فضا» کې ترسره شي او ګډونوال به یې په شفاف ډول له اوسني بحران څخه د وتلو لپاره د حل لارې لټوي.
د ملي مقاومت جبهې د بهرنیو اړیکو مسوول علي میثم نظري پر ايکس لیکلي، چې په دې غونډه کې د افغانستان د بېلابېلو سیاسي افکارو او همدارنګه د بېلابېلو قومونو او مذهبونو استازي ګډون لري.
د افغانستان د ازادۍ جبهې په یوه اعلامیه کې لیکلي، چې د طالبانو د رژیم د نسکورولو او د طالبانو د «ناوړه تروریزم، افراطیت او تاوتریخوالي» د له منځه وړو او هر اړخیزې مبارزې لپاره د سیاسي قوتونو، پوځي محاذونو، د ښځو د غورځنګونو او د افغانستان د مدني حرکت د صفونو د پیاوړي کولو لپاره د سیاسي نوښتونو هرکلی کوي.
د دې غونډې د اجنډا له مخې، چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې، د کنفرانس په لومړۍ ورځ به محمد محقق، یاسین ضیا، احمد مسعود، رنګین دادفر سپنتا، خالد پښتون، راحله دوستم، فوزیه کوفي او رحمت الله یارمل د افغانستان وضعیت وڅیړي او د راتلونکو ننګونو په اړه به ویناوې وکړي.
د ګډ هدف لپاره یووالی، د «طالبانو د رژیم حتمي ړنګېدل» او د ویانا د لارې نقشه د ویانا د غونډې د لومړۍ ورځې نور محورونه دي.
د کنفرانس په دویمه ورځ ګډونوال د افغانستان پر راتلونکي او د نوي نړیوال لید او وروستۍ اعلامیې په اړه خبرې کوي.
ټاکل شوې، چې د دې غونډې غړي په دویمه او وروستۍ ورځ یوه خبري غونډه وکړي.