د ویانا غونډې ګډونوالو د یو دوامداره او ډیموکراټیک افغانستان د راتلونکي لپاره تګلاره وړاندې کړې ده. د دې غونډې ګډونوال وايي، د افغانستان د راتلونکي لپاره یې د ډیموکراتیک نظام جوړښت، نړیوالو اړیکو، بشري حقونو او اقتصادي برخو په اړه ارزښتناک سندونه تصویب کړي.
د طالبانو مخالفانو چې پرله پسي دوه ورځې په ویانا کې غوڼده وکړه، نن د یوې اعلامیې په خپرولو سره اعلان وکړ، چې د افغانستان د راتلونکي لپاره یې مهم سندونه تصویب کړي دي.
دوی په دغو سندونو کې د ډیموکراتیک نظام، نړیوالو اړیکو، بشري حقونو او اقتصادي چوکاټ لپاره تګلاره بیان کړې ده.
د ویانا غونډې د ګډونوالو په اعلامیه کې ویل شوي، چې په دې غونډه کې د هغې پروسې او جوړښت لپاره د یوې تګلارې پر بشپړولو او تصویبولو تمرکز شوی، چې په افغانستان کې د ډیموکراسۍ او قانون واکمنۍ ترلاسه کولو لپاره د افغانستان راتلونکی په ګوته کوي.
۱۹ کسیزه ملي کمیسیون جوړول
د ویانا غونډې ګډونوالو په خپره کړې اعلامیه کې لیکلي ، « د ویانا پنځمې غونډې پریکړه کړې چې د ویانا غونډی د تګلارې پراساس له ۱۹ کسانو یو ملي کمیسیون جوړ شي».
په اعلامیه کې د یاد کمیسیون جوړیدو په اړه ویل شوي، چې د دغه کمیسیون اساسي دندې به د وروستیو مسودو او ګډ لید، له بحران څخه د وتلو لپاره د پلان او د پخوانیو اعلامیو او د کاري ډلو د کار ي پایلو پر بنسټ د بشپړو سیاسي جوړښتونو چمتو کول وي.
د افغانستان د راتلونکي لپاره د ویانا غونډي په بل سند کې د خلکو په خوښه نظام او د بشري حقونو ژمنتوب ته په اشاره د افغانستان پر جغرافیا، ملي حاکمیت، بشري حقونو او ملي یوالي باور باندې تیینګار شوی.
په اعلامیه کې د اسلامي ارزښتونو او د قانون د واکمنۍ پر بنسټ د یوه مشروع او ډیموکراتیک نظام پر جوړښت ټینګار شوی، چې د وګړو اساسي حقونه او ازادي پکې تضمین وي.
دوی وايي، ټول هغه اړخونه چې پر ازادۍ او ټولنیز حاکمیت باور لري د یو ډیموکراتیک او عادلانه افغانستان لپاره دې سره راټول شي.
د افغانستان د راتلونکي لپاره د ویانا غونډې په تګلاره کې د نړیوالو اړیکو په برخه کې د ډيپلوماټیکو اړیکو د پراختیا، د سیاسي او اقتصادي ملاتړ د راجلبولو لپاره د نړیوالې ټولې د ښکیلتیا په اړه هم یو سند وړاندې شوی.
همدارنګه په دې غونډه کې له افغانانو، ګاونډیو او د سیمې هېوادونو، نړیوالو بنسټونو او دیموکراسۍ پلوه هېوادونو څخه غوښتنه شوې چې د دغې ګلارې ملاتړ وکړي.
په اعلامیه کې له بشري حقونو د طالبنو د دوامداره سرغړونې په اړه هم جدي اندیښې ښودل شوې.
د طالبانو د مخالفانو په اعلامیه کې ویل شوي، چې له شاوخوا درې نیمو کلونو راهیسې د طالبانو له لوري د افغان ښځو او نجونو پر وړاندې د جنسیتي توپیري پالیسیو پلي کول، په زوره له خپلو مېنو څخه د خلکو بارول، نسل وژنه، له اساسي قانون څخه انکار کول، د جنګي جرمونو دوام، په افغانستان کې د نړیوالو ترهګرو ډلو لپاره زمینه برابرول، د افغانستان د پخوانیو نظامیانو نیونه، ربړونه او په سیستماتیک ډول وژنې، د نشه یي توکو تولید او قاچاق زیاتوالی او د جرمونو زیاتوالی چې دسیمې امنیت ته ګواښ دی، دوام لري.
دوی له سیمه ییزو قدرتونو او نړیوالې ټولنې غوښتنه کړې، چې د افغانستان په اړه خپل چلند بدل کړي او د افغانستان د کړکېچ د حل لپاره ګډ او سملاسي اقدام وکړي.
په اعلامیه کې ویل شوي، چې د طالبانو پر وړاندې د افغانانو مبارزه دې په نړیواله توګه په رسمیت و پيژندل شي.
