امریکا متحدهایالاتو ته د افغان کډوالو د لېږد «افغان اېواک» بنسټ په یوه پرانېستي لیک کې په افغانستان کې له پخوانیو جنګېدلو امریکایي سرتېرو څخه غوښتي، چې د ټرمپ د پرېکړې پر وړاندې اعتراض وکړي.
نوموړي بنسټ د ټرمپ دا اقدام په افغانستان کې د امریکا د افغان همکارانو لپاره «قصدي خیانت او سپکاوی» بللی دی.
افغان اېواک چې له ۲۵۰ ټیمونو جوړ شوی اېتلافي بنسټ دی، په دې وروستیو کې د امریکا پر ولسمشر ډونالډ ټرمپ فشار ډېر کړی، څو امریکا ته د شاوخوا ۲۰۰ افغانانو د لېږد پر بهیر لګېدلی ځنډ لغوه کړي.
د دغه بنسټ مسوول شان وېنډایور پخوانیو امریکایي سرتېرو ته په یوه پرانېستي لیک کې زیاته کړې: «دا وضعیت د ۲۰۲۱ کال د اګست په میاشت کې د [امریکا] له نامسوولانه وتلو څخه هم ډېر بد دی. دا کومه تصادفی پېښه نه ده او نه هم کومه تېروتنه ده، بلکې یو انتخاب دی او دا له هغو کسانو سره قصدي خیانت دی چې موږ یې د ملاتړ ژمنه کړې ده.»
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ پر سپینې ماڼۍ له واکمنېدو وروسته، د یو اجراییوي فرمان په صادرېدو سره د کډوالو د بیا مېشتېدنې پروګرام لغوه کړ، چې پر بنسټ یې دغه هېواد ته د ټولو افغانانو الوتنې وځنډېدې.
دغه راز رویټرز د امریکايي چارواکو په حواله راپور ورکړی، چې د ټرمپ حکومت د بهرنیو چارو په وزارت کې د امریکا همکارانو د کډوالو بیا مېشتیدنې مسوول دفتر هم وتړي.
ورته مهال، پيبياېس نیوز په یوه راپور کې ویلي، چې افغان اېواک بنسټ په افغانستان کې له پخوانیو جنګېدلو امریکايي سرتېرو غوښتي، چې خپل غږ پورته کړي او په کانګرېس کې له خپلو استازو سره اړیکه ونیسي، څو د ټرمپ پر ادارې فشار راوړي چې دا پرېکړه بېرته واخلي.
دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا حکومت د دغه هېواد پوځ د پخوانیو افغان ژباړونکو او نورو همکارانو د امریکا د لېږد بهیر د لا ډېرو امنیتي پلټنو تر وخته ځنډولی؛ خو اوس داسې لیدل کېږي، چې د ټرمپ ټیم د دغو افغان کډوالو د لېږد بشپړه لغوهکېدو ته لېواله دی.
د یادونې ده، چې یوه لوړپوړي امریکایي چارواکي تېره ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ښايي متحدهایالات د هېوادونو پر بنسټ د افغان کډوالو د ځانګړو ویزو غوښتونکو په ګډون د کډوالۍ پروګرامونه ودروي.
د هغه په وینا، ټاکل شوې چې ټرمپ یو اجراییوي فرمان صادر کړي او پهکې د کورني امنیت او بهرنیو چارو له وزارتونو څخه وغواړي، څو د مارچ تر ۲۱مې د خپلو فعالیتونو په تړاو راپور وړاندې کړي.
د طالبانو کورنیو چارو وزارت وروستی ځل د سراج الدین حقاني حضور په کابل کې د هغه په دفتر کې د سې شنبې په ورځ، د مرغومي په ۲۵مه ښودلی دی.
په همدې ورځ، ښاغلي حقاني په کابل کې د سعودي عربستان له سفیر فیصل طلق البغمي سره په خپل دفتر کې ولیدل.
د طالبانو کورنیو چارو وزارت له هغې ورځې راهیسې د حقاني د شتون په اړه هیڅ راپور نه دی خپور کړی.
تېره میاشت، داسې انځورونه خپاره شول چې سراج الدین حقاني متحده عربي اماراتو او سعودي عربستان ته سفر کړی.
په ورته وخت کې، په رسنیو کې د هبت الله اخوندزاده له کړنو څخه د هغه د نارضایتۍ راپورونه خپاره شول.
د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده د طالبانو د کورنیو چارو وزیر له اوږدې مودې غیر حاضرۍ سره، د بدخشان د ستراتیژیک ولایت لپاره نوی امنیه قوماندان ټاکلی دی.
دا روښانه نه ده چې ایا دا بدلونونه د حقاني په رضایت یا د هغه له خبرېدو پرته شوي دي.
د هبت الله اخوندزاده له خوا تغیرات یوازې د بدخشان پولیسو پورې محدود نه دي.
د حقاني په غیاب کې، نوموړي د طالبانو په امنیتي جوړښت کې نور مهم بدلونونه راوستلي دي.
له دې مخکې، د طالبانو مشر د ۳۱۳ بدر ځانګړې قطعې، چې د حقاني شبکې تر اغېز لاندې وه، کندهار ته د لېږد امر وکړ او د دې قطعې پخوانی قوماندان او د کورنیو چارو وزیر ورور عزیزالدین یې کندهار ته له احضارولو وروسته له دندې ګوښه کړ.
د کندهار امنیه قومندانۍ، چې د کورنیو چارو وزیر یې مسوولیت درلود، هم له دندې ګوښه شو او پر ځای یې نوی کس وګمارل شو.
په دې بدلونونو سره، هبت الله اخوندزاده وښودله چې د طالبانو د حکومت په ګمارنو کې لومړی او وروستی نظر لري.
هغه په دې وروستیو کې خپل یو باوري کس مولوي عبدالاحد طالب د کندهار د پولیسو د مشر په توګه وټاکه.
داسې ښکاري چې دا پریکړه د داخلي اختلاف او د داعش د بریدونو په څیر ګواښونو په وړاندې د طالبانو د مشر د امنیت ساتلو په موخه شوې ده.
له دې مخکې، په لړم په میاشت کې، هبت الله اخوندزاده یو فرمان صادر کړ چې له دفاع او کورنیو چارو وزارتونو او د استخباراتو ریاست یې د وسلو، مهماتو او پوځي تجهیزاتو د ویشلو واک واخیست.
د هبت الله د فرمان له مخې، یوازې د طالبانو مشر کولی شي د پوځي تجهیزاتو د ویش په اړه پریکړه وکړي.
لومړۍ ماده وايي چې د هبت الله اخوندزاده پرته بل څوک نشي کولی چې د کورنیو چارو او دفاع وزارتونو او د استخباراتو عمومي ریاست په ډیپوګانو کې ثبت شوي پوځي تجهیزات چا ته وویشي.