د سترګو لاندې تورې حلقې عامه ستونزه ده او اکثرا دا برخه پړسېدلې هم وي. عموما دا حلقې د ستړیا پایله ګڼل کېږي، خو بېلابېل نور لاملونه هم لرلی شي. ډېری وخت دا حلقې د اندېښنې وړ نه وي او درملنې ته اړتیا نه لري.
کېدای شي چې دا حلقې تاسو ته د اندېښنې وړ ښکاره شي، خو حقیقت کې دا یو معمولی حالت دی.
خو ښه دا ده، چې د دې حلقو د لاملونو په اړه پوه شئ، ښایي د دې ستونزې د حل لپاره درته اسانتیا رامنځته شي.
ستړیا
ډېر یا کم خوب او ډېره ستړیا د سترګو لاندې تورو حلقو د پیدا کېدو لاملونه دي.
د خوب کمښت د پوستکي رنګ ته زیان رسوي او ژیړوي یې چې له امله یې د پوستکي لاندې تور نسجونه او د وینې شریانونه څرګندېږي.
همدا راز د خوب کمښت د سترګو لاندې مایعات راټولوي، چې له امله یې سترګې پړسېدلې ښکاري.
عمر
د عمر زیاتېدو سره د سترګو لاندې تورې حلقې زیاتېږي، لکه څنګه چې عمر زیاتېږي د پوستکي ضخامت کمېږي او د پوستکي انعطاف ساتونکي غوړ او هورمونونه کمېږي.
دا بدلونونه د پوستکي لاندې د وینې تور رنګي شریانونه زیات څرګندوي، چې له امله یې د سترګو لاندې حلقې تورې ښکاري.
پر سترګو زیات فشار
د کمپیوټر، ټلویزیون یا موبایل سکرین ته د اوږدې مودې لپاره کتل د سترګو پر شریانونو فشار زیاتوي.
دا فشار د سترګو شاوخوا د وینې رګونه غټوي، چې له امله یې د پوستکي رنګ تیاره ښکاري.
حساسیت
حساسیت یا د سترګو وچوالی هم د تورو حلقو لامل کېدلی شي.
کله چې بدن حساسیت ښيي، نو ځانګړي کیمیاوي مواد خارجوي چې د سترګو پړسېدل، خارښت، او سوروالی رامنځته کوي.
دا کیمیاوي مواد د وینې شریانونه غټوي، چې له امله یې د پوستکي لاندې تور شریانونه ښکاره کېږي.
د اوبو کمښت
په بدن کې د اوبو کمښت د سترګو لاندې د تورو حلقو یوه عام لامل دی.
کله چې بدن کافي اوبه و نه لري، نو د سترګو لاندې پوستکی رنګ بایلي او سترګې د پاسه دنګې ښکاري.
د لمر شعاع ته زیات تګ و راتګ
زیات لمر ته تګ و راتګ د میلانین نومي رنګ جوړونکي هورمون تولید زیاتوي، چې له امله یې د سترګو شاوخوا د پوستکي رنګ تیاره کېږي.
ژنیتیکي عوامل
که ستاسو په کورنۍ کې چا د سترګو لاندې تور حلقې لرلې وي، نو ممکن دا ستونزه تاسو ته هم انتقال شوې وي.
ځینې نورې ناروغۍ لکه د تایرایډ ستونزې یا نور طبي شرایط هم د سترګو لاندې د تورو حلقو لامل کېدای شي.
د وینې کمښت
انیمیا هغه حالت دی، چې بدن کې د سرې وینې حجرې کمېږي، چې له امله یې کمزوري، ستړیا، سر ګنګسیت او د ساه لنډښت احساسېږي.
انیمیا لرونکي خلک اکثر ژېړ پوستکی لري او د سترګو لاندې یې تورې حلقې موجودې وي.
د امریکا د استخباراتو مشرانو د سې شنبې په ورځ سنا مجلس ته د نړۍ د امنیتي ګواښونو په اړه خپل نظر وړاندې کړ.
د سنا د اوریدنې پر مهال خپلواک سناتور انګس کینګ له تولسي ګبارد څخه وپوښتل چې ایا دسیګنال چټ کې محرم معلومات شامل وو؟ ګبارد ټینګار وکړ چې هیڅ ډول محرم معلومات نه وو شریک شوي.
کینګ وویل: « زه باور نه لرم چې د هدفونو، وختونو او وسلو جزئیات به محرم نه وي».
د سنا د استخباراتو کمېټې مرستیال مشر ډیموکرات سناتور مارک وارنر وویل، « دا غیر مسوولانه چلند دی. دا تصادفي پېښه نه ده، بلکې یوه تکراري ستونزه ده چې امریکا ته یې زیان رسولی».
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ له اېن بي سي نیوزسره په مرکه کې وویل: « مایکل والتز یوه تجربه ترلاسه کړه او هغه یو ښه انسان دی».
د اوریګون ایالت سناتور رون وایډن وویل: « زه باور لرم چې د ملي امنیت سلاکار او د دفاع وزیر باید استعفا وکړي».
د رویټرز د رپوټ له مخې، همداراز، د ایلی نویس سناتور ټامي ډکورتاو د اریزونا سناتور روبین ګالیګو هم د مایکل والتز او پیټ هیګست د استعفا غوښتنه وکړه.
سیګنال څومره خوندي دی؟
سیګنال یوه پرانېستې سرچینه (Open-source) او بشپړ کوډ شوی (End-to-End Encrypted) پیغام لېږدوونکی دی، چې د سیګنال میسنجر شرکت له خوا پرمخ وړل کېږي.
دا اپلیکیشن یوازې د کاروونکو د ټلیفون شمېره، د شاملېدو نېټه او وروستۍ کارونې معلومات ساتي.د کاروونکو اړیکې، پیغامونه، او نور ارتباطات د کاروونکي په موبایل کې خوندي وي، نه په سرورونو کې.
دا اپلیکیشن کاروونکو ته دا اختیار ورکوي چې له یوه ټاکلي وخت وروسته پیغامونه اتومات حذف کړي.سیګنال هیڅ ډول اعلانونه یا سوداګریز شراکت نه لري او د کاروونکو معلومات نه تعقیبوي.
همدارنګه، کاروونکي کولای شي خپله ټیلیفون شمېره پټه وساتي او اضافي امنیتي شمېره وکاروي، چې د پیغامونو د امنیت تصدیق وکړي.
سیګنال د امریکا حکومت یا بل کوم حکومت کوډونه نه کاروي او نه هم د حکومت په سرورونو کې فعالیت کوي.
د سایبري امنیت متخصص راکي کول وايي: «د سیګنال له لارې د ملي امنیت محرم معلوماتو بحث اصلاً له سیګنال څخه د خطر له امله نه دی، بلکې خطر دا دی چې که موبایل هک شي، نو ټول پیغامونه لوستل کېدای شي».
سیګنال څنګه کار کوي؟
سیګنال یو محفوظ پیغام لېږدوونکی خدمت دی چې د پایپرپای کوډونو (End-to-End Encryption) څخه کار اخلي. دا یعنې شرکت نشي کولای چې د کاروونکو خصوصي پیغامونه یا غږیز او ویډیویي زنګونه واوري، ولولي یا ورڅخه استفاده وکړي.
د حساب جوړولو لپاره ټلیفون شمېره اړینه ده.سیګنال د نورو پیغام لېږدونکو اپلیکیشنونو برخلاف، د کاروونکو معلومات نه تعقیبوي او نه یې هم ساتي.د دې اپلیکیشن کوډ عام دی، یعنې امنیتي کارپوهان یې ارزولی شي.
د سیګنال مشرې میرېدیت وېټاکر د دې اپلیکیشن دفاع کړې او ویلي یې دي: « سیګنال د خصوصي اړیکو لپاره طلایي معیار دی».
هغې همدارنګه پراېکس(پخوانی ټویټر) لیکلي: « واټساپ د خپلو کاروونکو د پیغامونو د خوندیتوب لپاره د سیګنال کوډ کاروي».
سیګنال چا جوړ کړی؟
سیګنال په ۲۰۱۲ کال کې د مکسي مارلینسپایک او میرېدیت وېټاکر له خوا جوړ شو. په ۲۰۱۸ کال کې مارلینسپایک د واټساپ له پخواني بنسټ ایښودونکي برایان اکټون سره یوځای د سیګنال بنسټ کېښود. اکټون واټساپ شرکت په ۲۰۱۷ کال کې د کاروونکو د معلوماتو د کارونې پر سر د اختلاف له امله پرېښود. هغه د سیګنال بنسټ لپاره ۵۰ میلیونه ډالر لومړنۍ مالي مرسته وکړه.
سیګنال وايي چې دا اپلیکیشن له هیڅ لوی ټکنالوژيک شرکت سره تړاو نه لري او هیڅکله به د کوم شرکت له خوا ونه پېرل شي.
سیګنال څوک کاروي؟
سیګنال په پراخه توګه محرمیتپالان، سیاسي فعالان، ژورنالیستان او حکومتي ادارې کاروي.
په ۲۰۲۱ کال کې، کله چې واټساپ خپل د محرمیت اصول بدل کړل، سیګنال ته د کاروونکو بېساري شمېر خلک ورغلل.
رویټرز دا اپلیکیشن د هغو وسیلو له ډلې ګڼي چې کاروونکي یې د محرمو معلوماتو د شریکولو لپاره کارولی شي، که څه هم هیڅ نظام سل سلنه خوندي نه دی.
د سیګنال غیر رسمي ټولنې کې چې د سیګنال کارکوونکي یې اداره کوي، اروپایي کمیسیون هم شامل دی. په ۲۰۱۷ کال کې، د امریکا سنا مجلس د خپلو کارکوونکو لپاره د سیګنال کارونه تایید کړه.
امنیتي تحلیلګر بین ووډ وايي، « که څه هم سیګنال د کاروونکو لپاره ډېر خوندي دی، خو دا باور سخت دی چې دا اپلیکیشن دې د ملي امنیت د مسایلو لپاره مناسب وي».
دی هغې سرغړونې ته اشاره کوي چې د ټرمپ د ټیم لوړپوړو چارواکو پرې د یمني حوثي یاغیانو پر ضد د پوځي بریدونو پلانونه شریک کړي وو.
د اروپايي کمېسیون له خوا دا اقدام په داسې حال کې وشو چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ګواښ کړی چې که اروپايي هیوادونه د امریکايي شرکتونو پر ضد جریمه ولګوي، نو هغه به تعرفې وضع کړي.
ګوګل او اپل له تېر کال راهیسې د اروپايي کمېسیون ترپلټنو لاندې دي، څو معلومه شي چې ایا دوی د ډیجیټل بازارونو قانون ته غاړه ایښې که نه.
پر ګوګل څه تورونه دي؟
پر ګوګل تور دی، چې د ګوګل پلې اپ سټور له لارې د نورو اپلکیشن جوړوونکو د محصولاتو د بازارموندنې مخه نیسي.
پر دغه شرکت دغه راز بل تور دادی چې خپلو خدماتو ته د سیالانو په پرتله غیرعادلانه ترجیح ورکوي. کمیسیون وایي چې ګوګل Google Flights، Google Shopping، او Google Hotels ته د لټون په پایلو کې غوره ځای ورکوي، په داسې حال کې چې سیال شرکتونه لکه Skyscanner، Expedia، او Tripadvisor له کم لید یا ټیټې درجهبندۍ سره مخ کیږي.
دا کار ګوګل ته مالي ګټه رسوي، ځکه کاروونکي د دوی له خدماتو ګټه اخلي، خو د سیالانو لپاره دا معنا لري چې دوی ته لږ ترافیک او کم عاید پاتې کیږي.
د اپل پر ضد اقدامات
کمېسیون اپل ته امر کړی چې خپل ایکوسیستم سیالانو ته خلاص کړي، څو د دوی خدمات ایفون او ایپډ ته لاسرسی ومومي.
ګوګل دا تورونه رد کړي او ویلي یې دي چې دا اقدام به اروپايي سوداګرو او مصرفوونکو ته زیان ورسوي.
د ګوګل د رقابتي چارو رییس اولیور بیتل، ویلي، « د اروپايي کمېسیون مداخله به د لټون پایلې لا خرابې کړي او د کاروونکو لپاره به ستونزمنه وي چې خپلې اړتیاوې پوره کړي».
خو د اروپايي کمېسیون د انحصار ضد مسوولې تریسا ریبیرا ویلي، چې « دا اقدامات د دې لپاره دي چې ګوګل د اروپايي اتحادیې د قوانینو مطابق عمل وکړي، په ځانګړي ډول د ګوګل لټون او انډرایډ خدماتو په برخه کې».