ذبیح الله مجاهد: د کونډو او یتیمانو د پالنې لپاره په کال کې ۱۲ میلیارده افغانۍ بودجه لګوو

د پاکستان کډوالو ادارې د افغانستان انټرنشنل ته ويلي، چې په خپله خوښه د افغان کډوالو بېرته ستنېدو نېټه د مارچ مياشتې په ۳۱مه پای ته رسېدلې او دا مهال د افغان کډوالو د جبري ایستلو بهير پيل شوی.

چارواکو ويلي، په لومړي پړاو کې هغه افغان کډوال شامل دي، چې د اوسېدو قانوني اسناد ونه لري.

پاکستاني چارواکي وايي، ایستل شوي کسان د پېژندنې او قانوني مراحلو له بشپړولو وروسته د تورخم د کډوالۍ مرکز له لارې افغانستان ته اوښتي.

د پاکستان کډوالو ادارې په خبره، په دې پروسه کې امنيتي ادارو ورسره همکاري کړې.

د پاکستان د همدې پاليسۍ له مخي، په ټول هېواد کې د غیر قانوني افغان کډوالو د نیولو عمليات پیل شوي.

له دې وړاندې داسې رپوټونه ورکړل شوي، چې پاکستان د اختر له امله د افغان کډوالو د جبري ستنولو لړۍ د اپرېل تر لسمې پورې ځنډولې ده.

د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار د کوچني اختر په مناسبت د «افغانان څه وکړي چې هېواد له بحرانونو او ملت له لانجو او کړاوونو وژغورل شي؟» تر سرلیک لاندې یوه اوږده لیکنه د خپل ګوند رسمي خپرونه «شهادت» کې خپور کړی دی.

حکمتیار وایي، د طالبانو اوسنۍ واکمنۍ کې چې تغییرات راغلي مهم او د پام وړ یې یوازې د پارلمان انحلال او د اساسي قانون تعطيل دی، چي بديلونه یې هم نه دي وړاندې شوي او په عامو غونډو كې د كامرو پر وړاندې د مجرمينو مجازات دي.

حکمتیار په دې لیکنه کې ویلي چې پر دې بحث نه كوي چي دا حكومت څنگه جوړ شوى، تر كله به دوام كوي، د (سرپرستۍ) له حالت به كله وځي او بديل به یې څه وي؟ نوموړی وايي، «مهمه دا ده چي موږ بايد هغه سيئة سنت او زوړ دود بدل كړو چې دا څو پېړۍ مو حكومتونه په بهر كې جوړ شوي او واكمنان او اتلان مو بهرنيانو راته غوره كړي».

حکمتیار وايي، له دې وړاندې حکومتونه په لندن، ډیلي، پېښور، بن، واشنگټڼ او د مذاكراتو او د تصاميمو په نورو مراكزو كې جوړ شوي، له شرق، غرب، شمال او جنوب رالېږل شوي او د نورو په الوتکو او ټانكونو كې راوړل شوي او په ارگ كي ديسانت شوي.

حکمتیار په دې باور دی چې اوس بايد حكومتونه په كابل كې جوړ شي او واكمنان او اتلان د ولس له لوري غوره شي او د نظام څرنگوالى پخپله او د خپلو ديني او ملي ارزښتونو په رڼا كي وټاكل شي.

د حزب اسلامي مشر وايي چې افغانستان يوه نوي اسلامي اساسي قانون ته ضرورت لري او دا قانون يوازې د ملت ممثله شورا جوړولى شي چې اساسي قانون په حقيقت كې د ملي ميثاق حيثيت لري.

حکمتیار لیکلي:« تسويد او تصويب یې له ټول ملت سره (مشوره) او د هغوى (موافقه او رضايت) ايجابوي، په دې اساسي قانون كي به د ټولو هغو قضاياوو په اړه څرگندې مادې راوړل كېږي چې په ټول ملت پورې اړه لري.»

نوموړي د نوي قانون له مخې د امیر د ټاکلو، صلاحیتونو، مسوولیتونو او د ټاکلو د مرجع او نورو ملي، سیاسي او اقتصادي مسایلو په اړه هم په دې لیکنه کې یادونې کړې دي.

حکمتیار وايي، هيڅوك نه شي كولى او دا حق نه لري چي په اړه یې له شورا او د اساسي قانون له مراعات پرته تصميم ونيسي.

حکمتیار لویې جرګې ته له اشارې پرته، د شورا په اړه وايي چې د ملت واقعي ممثله شورا واوسي او په دې شورا كې بايد د ټول ملت واقعي او منتخب استازي حضور ولري، هيڅ انتصابي او غير منتخب غړى بايد په دې شورا كي نه وي.

د حکمتیار دا لیکنه داسې مهال ده، چې د طالبانو مشر ملاهبت الله هم په اختریزه وینا کې وویل ، چې د پخواني اساسي قانون یوه ماده هم نه مني او طالبان باید خپل نوی قانون جوړ کړي.

هبت الله اخوندزاده په خپله اختریزه وینا کې ویلي، چې د دغې ډلې عدلیې وزارت او سترې محکمې پخواني قوانین په لږ اصلاح ورته وړاندې کړي خو نوموړي رد کړي او ورته د منلو نه دي.

د سرچینو په وینا، چاودنه د کابل پر وخت شاوخوا اووه بجې په خیرخانه مېنه کې یوې لېسې او وړکتون ته څېرمه شوې ده.

د چاودنې د نوعیت او مرګ ژوبلې په اړه تراوسه څه نه دي ویل شوي.

طالبانو هم تراوسه د پېښې پخلی نه دی کړی.

په کراچۍ کې د طالبانو کونسلګرۍ نن سې شنبه «د وري ۱۲مه» پر خپله اېکسپاڼه لیکلي چې په دغه ښار کې د طالبانو کونسل عبدالجبار تخاري د سند والي محمد کامران خان تیسوري او سر وزیر سید مراد علي شاه سره لیدلي دي.

عبدالجبار تخاري په دې لیدونو کې د اپرېل له لسمې وروسته د افغان کډوالو د اېستلو په تړاو اندېښنې شریکې کړې.

هغه ویلي چې په سند ایالت کې دې پولیس د قانوني اسناد لرونکو افغانانو له ځورولو ډډه وکړي.

په کراچۍ کې د طالبانو تر واک لاندې کونسلګرۍ د پاکستان د سند ایالت سر وزیر مراد علي شاه په حواله لیکلي، چې نوموړي په دې برخه کې د همکارۍ ژمنه کړې ده.

په پاکستان کې له تېرو څو میاشتو راپه دې خوا افغانانو د پولیسو تر څار او تعقیب لاندې دي.

د اسلام اباد او راولپنډۍ پولیس کور په کور د افغانانو لټه کوي او تر اوسه زرګونه هغه افغانان نیول شوي چې قانوني اسناد یې نه لرل.

له دې ډلې زیات شمېر په جبري ډول له پاکستان څخه اېستل شوي او زیات شمېر لا هم د (حاجي کمپ) په نوم د پولیسو په یوه مرکز او د ستنولو په نورو کمپونو کې د شړلو په درشل کې دي.

د ایران ايرنا خبري اژانس د سې شنبې په ورځ په هرات کې د طالبانو د ښاروالۍ له قوله لیکلي، چې دغې ډلې له ایراني چارواکو څخه د ټراکټور د توليد جوړولو غوښتنه کړې.

په خبر کې راغلي، چې د هرات د طالبانو د ښاروالۍ مرستيال جلال الدین حقدوست د هرات په مرکزي چوک کې د ټراکټور د سمبول د نومولو او پرانيستې په مراسمو کې وویل: «د ټراکټور سمبول نصبول د دوو ګاونډيو دوستو هېوادونو ترمنځ د یووالي او همغږۍ نښه ده.»

حقدوست ټينګار کړی، چې دوی د دغه ډول اقداماتو هرکلی کوي او په دغه هېواد کې د ټراکټورونو د توليد جوړېدل به د افغانانو د خوښۍ لامل شي.

په مراسمو کې په هرات کې د ایران کونسلګرۍ مرستیال سید علي کامیاب د ایراني تولید ټراکټور په نوم د مرکزي څلور لارې نومول د ایراني صنعت د پياوړتيا په نوم یاد کړ او دا یې د د واړو هېوادونو د اړیکو لپاره یو نوی پړاو بللی دی.

هغه زياته کړې: «دغه اقدام به د دواړو هېوادونو په خاص ډول اقتصادي اړیکو کې یو نوی پيل وي.»

د ایرنا د معلوماتو له مخي، د دغه هېواد د ټراکټونو صنعتي ګروپ په تبريز کې ۹، په سنندج، ارومیه کې او په بهر کې د دوو - دوو څانګو په لرلو سره له تېرو ۵ لسیزو څخه فعالیت لري او تر دامهاله يې د زراعت او صنعت په برخه کې ۷۱ ډوله ماشينونه توليد کړي دي.