• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

کراچۍ کې د طالبانو کونسل د سند ایالت د پوليسو له مشره غوښتي چې افغانان ونه ځوروي

۱۳ وری ۱۴۰۴ - ۲ اپریل ۲۰۲۵، ۱۴:۵۲ GMT+۱تازه شوی: ۱۳ وری ۱۴۰۴ - ۲ اپریل ۲۰۲۵، ۱۷:۳۱ GMT+۱

په کراچۍ کې د طالبانو کونسل سید عبدالجبار تخاري د سند ایالت د پولیسو له مشر سره په اختريزه ليدنه کې له پاکستان نه د افغان کډوالو د ایستلو او ځورولو په اړه خبرې کړې دي. د طالبانو کونسل غوښتنه کړې، چې د بې اسنادو کډوالو د ایستلو په پلمه دې نور افغان کډوال نه ځوروي.

په کراچۍ کې د طالبانو کونسلګرۍ نن چار شنبه پر خپله اېکسپاڼه لیکلي، چې په دغه ښار کې د طالبانو کونسل عبدالجبار تخاري د سند د پولیسو له مشر غلام نبي میمن سره اختريزه ليدنه کړې.

د اعلامیې د معلوماتو له مخې، د طالبانو کونسل عبدالجبار تخاري په دې ليدنه کې په دغه هېواد کې د افغان کډوالو ستونزې او اندېښنې شریکې کړې.

د طالبانو په اعلاميه کې راغلي: «هغه مسله چې افغانان یې اندېښمن کړي دي له هیواد څخه د بې اسنادو کډوالو د ایستلو په پلمه دې هغه افغانان چې د اوسیدو قانوني اسناد لري د پولیسو له خوا نه ځورول کیږي.»

طالب کونسل تخاري په دې ليدنه کې د همکارۍ غوښتنه کړې.

د طالبانو په اعلاميه کې راغلي، چې د سند د پولیسو مشر د دوه اړ اخیزې همکارۍ ډاډ ور کړی.

په پاکستان کې له تېرو څو میاشتو راپه دې خوا افغانان د پولیسو تر څار او تعقیب لاندې دي.

د اسلام اباد او راولپنډۍ پولیس کور په کور د افغانانو لټه کوي او تر اوسه زرګونه هغه افغانان نیول شوي چې قانوني اسناد یې نه لرل.

ترویج لرونکی

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي
۱

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي

۲
تازه خبر

داعش- خراسان ډلې د مولانا محمد ادریس د وژنې مسوولیت ومانه

۳

مولانا محمد ادریس څوک و؟

۴

د شیخ ادریس وژنه؛ په خیبر پښتونخوا کې مذهبي مشران ولې په نښه کېږي؟

۵

د قابلو نړۍواله ورځ؛ په افغانستان کې د زده‌کړو بندیز د افغان ښځو ژوند ګواښي

•
•
•

نور کیسې

د ټولیزې بې‌رحمۍ سونامي

۱۳ وری ۱۴۰۴ - ۲ اپریل ۲۰۲۵، ۱۴:۱۶ GMT+۱
•
عبدالغفور لېوال

څو ورځې وړاندې د فرانسې په بوردو ښار کې یو افغان ځوان راپاڅېد او بل افغان ځوان یې د ښار منځ کې په چاړه حلال کړ او په سړه سینه ورته کېناست چې هغه مړ شي او دی پولیس ونیسي. دغې او دې ته ورته نورو ګڼو پېښو اروپایانو ته د افغانانو په اړه ګڼې پوښتنې راولاړې کړې دي.

دا لومړنۍ او له بده مرغه روستۍ پېښه نه ده. ښايي ډېر ښاغلي به استدلال کوي، چې جنايي پېښې خو هرځای پېښيږي، خو ربړه و بدمرغي دا ده، چې د افغانانو ترمنځ ډېرې پېښيږي او زموږ په ټولیزه حافظه کې عادي ګڼل کیږي و هېریږي.

موږ د یوه ملت په توګه ولې بې‌عاطفې شوي یو؟

دا زموږ د معاصر ټولنیز ژوند یوه مهمه پوښتنه ده. موږ ایډیولوژیو له انسانیت او عاطفې څخه لرې کړې یو، دا ایډیولوژۍ هم سیاسي دي هم عقیدوي.

په موږ کې عاطفه خنثی شوې ده. موږ په ټولیزه توګه بې‌عاطفې شوي یو. موږ په ټولیز سادیزم اخته یو. نږدې نیمه پېړۍ کیږي، چې پرموږ زموږ قاتلان او قصابان واکمن دي.

په ګډه حافظه کې د جنایتونو او وحشت هېرېدل او عادي کېدل د دغې سراسري بې عاطفه‌ګۍ سرایت د تداوم او تکرار لامل کیږي.

ایډیولوژي د انسان له وجود څخه بهر دومره زورور عامل دی، چې د انسان فطري او بیخي طبیعي ځانګړنې او ارزښتونه هم بدلوي، ترې هېروي یې او ان چې په وړاندې یې دریږي هم. اعتقاد چې منحرف شي، له انسان څخه لیوه جوړوي داسې لیوه چې نور انسانان داړي. ایډیولوژي او اعتقاد که په افراطي بڼه شیوع ومومي د یوې ټولنې انسانان په قصابانو بدلوي او د ټولیز سادیزم په داسې ډله‌ییزه ناروغۍ یې اخته کوي، چې یو د بل له وژلو، داړلو او د وینو له بهولو څخه خوند اخلي.

دا د ارواپوهنې یو علمي بحث دی، چې سادیزم (بلځورونه) او مازوخیزم ( ځانځورونه) یوازې په وګړي کې دننه د رواني انحراف له امله رامنځته کیږي،که له وجود څخه بهر فرهنګي، ټولنیز و طبیعي عوامل یې هم لامل ګرځېدلای شي. له انساني وجود څخه بهر عوامل چې په انسان کې سادیزم، مازوخیزم یا بل هر ډول رواني انحراف رامنځته کولای شي، لوی ګواښ یې دا دی، چې یوازې په یوه وګړي پورې محدوده نه پاتېږي او د یوې ټولنې ګڼ وګړي پرې اخته کیږي، چې په هغه صورت کې ټولنیز بحران رامنځته کوي.

100%

راځئ لومړی د سادیزم او مازوخیزم ساده تعریفونه وګورو:

۱. سادیزم (Sadism)

سادیزم په ساده ژبه د بل له ځورولو او کړولو څخه خوند اخیستل دي. دا هغه حالت دی، چې یو کس له دې څخه خوند اخلي، په ځانګړي ډول جنسي لذت، چې پر بل وګړي فزیکي یا رواني درد، کړاو، یا سپکاوی وارد کړي.

۲. مازوخیسم (Masochism)

مازوخیسم هغه حالت ته ویل کېږي چې یو کس په خپل ځان د درد، سپکاوي، یا کړاو له زغملو څخه خوند واخلي، په ځانګړي ډول جنسي لذت احساس کړي.

له رواني و بیولوژيکي پلوه د سادیزم و مازوخیزم ریښې په جنسي انحراف کې نغښتې دي، خو که دا دواړه ناروغۍ د ایډیولوژیکو – اعتقادي عواملو له کبله ټولنیزې شوې، په بشري بحران بدلیږي او یوه ټولنه په ټولیزې بېرحمۍ اخته کوي.

څو کاله وړاندې په ننګرهار کې په کابل بانک ترهګرو حمله وکړه، د بانک کامرو د یو ترهګر تصویرونه ثبت کړي و، چې په سړه سینه بانک ته راغلي خلک په ډزو وژني. روسته دولتي ارګانونو دغه ترهګر ونیوه، د څېړنو پرمهال یې وویل: «ما د کابل بانک د مراجعینو له وژلو خوند اخیست.»ټکان ورکوونکی ځواب. ایا موږ ريښتیا په دې ربړه اخته یو؟

دا حتمي نه ده، چې په ټولیزه بې‌رحمۍ دې د اخته ټولنې ټول وګړي هرو مرو نور انسانان ووژني، ویې کړوي او له کړاو څخه دې یې خوند واخلي، بلکې د دغو بې‌رحمیو په وړاندې بې‌تفاوتي او د هغو عادي امر ګڼل هم د داسې ناروغۍ کمزورې بڼه ده، د افغانستان ګڼ شمېر وګړي په دې بې تفاوتۍ اخته دي. دا ځکه چې هره برخه یې له یوې ډلې یا داسې افرادو څخه ملاتړ کوي، چې هغوی دلته افغانان وژلي دي. له انساني قاتلانو څخه اتلان جوړول او بیا یې ټولیز ملاتړ هم د تولنیزې بې‌عاطفه‌ګۍ د بحران یو حالت دی. موږ ولې خپل قصابان و جلادان د خپلو واکمنو په توګه منلي دي، ایا موږ هم د دغه ټولنیز بحران یوه برخه یو؟

درې نسله کیږي، چې موږ افغانان یو بل سره وژنو او فکر کوو، چې یو د بل له وژنو څخه ثواب ګټو، جنت ته ځو او یا خپلې سیاسي ایډیولوګ ته په وفادارۍ کې تر نورو وړاندې یو. په پولیګونونو کې له ژوندیو خښولو رانیولې، تر بمونو، راکټونو، ترورونو، کوڅه په کوڅه کورنیو جنګونو، بې پته کولو، په دښتو او جنګي کلاوو کې تر ټولوژنې او زرګونو ځانمرګیو پورې مو ټولیزه بېرحمي دې برید ته ورسوله، چې د وړکتون په ماشومانو مو هم ځانمرګي بریدونه وکړل او کله چې د ماشومانو ګل ګل غوښې په دیوالونو نښتې له ډېره خونده مو چیغې کړې، چې الله اکبر!!!

موږ خپله یا په پردیو الوتکو ودونه او جنازې بمبار کړې او په جوماتونو کې مو یوبل ته بمونه کېښودل او کله مو چې لمونځ‌کوونکي په کې والوځول، نو باور مو دا و، چې تر بل هرچا به مخکې همدا موږ جنت ته ځو.

وګورئ، چې ایډيولوژي، څنګه عاطفه وژلای شي. عاطفه، اخلاق او زړه سوی خو لا پرېږده، چې عقل هم له منځه وړي او هغه وخت چې ماشومان وژنو او په بدل کې یې جنت ته د رسېدو له ذوقه د تکبیر چیغې وهو، نو عقل د دې په پوهېدو کې مرسته راسره نه کوي ، چې غلط روان یو او لار مو په تورکیستان ده.

زموږ د بې‌رحمۍ او وحشت لویه توجیه او دلیل دا دی، چې ښه کوو، ولې پرون هغه نورو داسې او هسې نه‌کول؟

مجاهدینو میلیونونه افغانان په دې نامه ووژل، چې د دوی په ژبه کمونیستانو هم خلک وژل، د مجاهدینو د مدرسو دویم نسل ځکه خلک وژل، چې ویل یې: شر وفساد (مجاهدینو) هم خلک وژل، بیا ځلې چې مجاهدین د امریکا په مرسته واک ته ورسېدل، بیا یې خلک هم پخپله هم په امریکایانو ځکه وژل، چې ویل یې: تالیبانو هم خلک وژل، تالیبانو په ځانمرګیو او نورو بریدونو کې خلک وژل، ځکه چې جمهوریتي مجاهدینو هم خلک وژل، نن یې هم په همدې نوم وژني او سبا به هم کیسه همداسې روانه وي، سپین بیرغ، تور بیرغ، شین بیرغ، جمعیت و حزب و حرکت و کمونیست و ...

درې نسله ملت نه‌یوازې چې د خپلو جنازو په وړاندې بې‌پروا دی او قتل و قتال خپل محتوم برخلیک ګڼي، بلکې د خپلو بچیو وژونکي خپل اتلان او واکمنان ګڼي. د همدې ملت یوه برخه د بلې برخې قاتلان په اوږو ګرځوي او هغه بله برخه د دې بلې برخې جلادان خپل اتلان بولي. واکمن، اتلان، جلادان بل هېڅ کمال نه لري، یوازینی کمال یې دا دی، چې یو تر بله ډېر خلک وژلای شي. درې نسله وحشت او قتال دا باور یقیني کړی دی، چې (نر) هغه دی، چې ډېر وژل کولای شي،واک، ځواک، پیسې او قدرت باید له هغه چا سره وي، چې د دې وطن لویه برخه انسانان یې وژلي وي. همدا د عامه باور یوه برخه ده. ټولنیز سادیزم په همدې باور کې ریښه لري. دا خونړی باور په چټکۍ سرایت کوي او دا دی درې نسلونه پرې ککړ دي.

موږ ولې قصابان و جلادان خپل اتلان او اولی‌الامر ګڼو؟

له دوی سره د خلکو د یوې برخې تړاو، یا قومي دی، یا مذهبي، یا سیمه‌ییز، یا ژبنی، یا له ډاره، یا له تمې و ګټې، یا د ځانساتنې لپاره او یا هم له بله پلوه، خو تر ټولو ځواکمن تړاو یې دیني (اعتقادي) او قومي دی. ډېره برخه خلک ځکه د ملت د یوې برخې قاتلان او جلادان په خپلو اوږو سپاره ګرځوي، چې غواړي د دوی به برکت جنت ته ولاړ شي. په پاکیستاني مدرسو کې داسې روایتونه پرېمانه تولید شوي، چې یو وژونکی څومره څومره خلک له ځانونو سره جنت ته بیولی شي او شفاعت یې کړلای شي.

ترهغو چې افغانوژنه ثواب و صواب ګڼل کیږي، ترهغو به دا کیسه روانه وي. بله خبره دا ده، چې موږ له «غیرت» څخه هم یو ناسم او منفي پېژاند لرو. درې نسلونه چې له وینو بهولو سره روږدي شوي، وار وار یې دا د لاشعور په غوږ کې زمزمه شوې خبره ده، چې غیرت یعنې د قتل کولو شهامت. په تېرو څلویښتو کلونو کې موږ په زرګونو خپل هېوادوال د دې لپاره هم په خپلو لاسونو وژلي، چې خلکو ته ځانونه غیرتي زبات کړو. هرچا چې د انساني عاطفې او اخلاقو خبره کړې، موږ بې‌غیرته بللی او له (نر) توبه مو ایستلی دی.

موږ په ایډیولوژیکو او سیاسي جګړو کې پرېمانه ماشومان، ښځې او عام افغانان وژلي او بیا مو ځانونه په دې متل خلاص کړي، چې: « په جنګ کې حلوا نه ویشل کیږي.» بیا مو دا انګېرلې، چې پخه خبره مو وکړه نو خلک هم راسره قانع شول. د فردیت عقده هم په موږ کې قوي ده، موږ د وګړوالې Individualismپه بده انزوايي عقده هم اخته یو، د بل انسان غم او درد په ځان کې نه احساسوو، د هغې بورې، ورارې، کونډې و یتیمې مېرمنې درد خپل نه بولو چې د کورنۍ غړی یې وژل شوی دی. د افغانستان ټولنه لکه د محشر ورځ بس ځان په ځان سودا ده. ریښتیا خو دا ده، چې ټولیزه همدردي د ټولنیزې سولې بنسټ وي.

موږ کله کله چې کومې ډلې ته ویلي: ولې خلک وژنئ؟ هغوی راته ویلي: ولې؟ خو پخوانیو هم خلک وژل؟ موږ ورته چوپ شوي یو او په سکوت کې مو دا ورسره منلې، چې ګواکې نو ته هم حق لرې خلک ووژنې، ځکه تر تامخکې نورو هم دا کار کړی دی.په دې ټولنه کې قاتل و جلاد د نورو د وحشت په یادولو ځان خلاص کړی دی او دا نسخه لا هم کار ورکوي، ځکه خو د بې‌رحمۍ او سادیستي انحراف ناروغي په چټکۍ خپریږي.

موږ تر هرراز سمون وړاندې یوه فرهنګي انقلاب او ټولنپوهنیز سمون ته اړتیا لرو. موږ باید قتل و وحشت له ثواب، صواب، غیرت، جنت او صفت څخه وڅنډو او یوازې د یوه بشري جنایت پېژاند ورکړو، دا چې د داسې فرهنګي اوښتون او اصلاحي بدلون جزیات او میکانیزمونه باید څه وي؟ په دې فکر کول او خبرې اترې و بحث پرې راپارول بویه. که ځوان روښانفکر نسل په دې خبرې وکړي، باور لرم چې د راروانو نسلونو د ویښتیا و روښانتیا ترڅنګ به له دې ټولنیزې بدمرغۍ او ګډ رواني انحراف و ناروغۍ څخه د ژغورنې یوه لار ومومو.

یادونه: افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو لیکوالو نظریاتو ته درناوی لري؛ خو د چا د نظر ملاتړ نه کوي.

د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزیر وايي د امریکا مرستې دې په طالبانو پسې نه حسابیږي

۱۳ وری ۱۴۰۴ - ۲ اپریل ۲۰۲۵، ۱۳:۵۰ GMT+۱

د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزیر عبداللطیف منصور وايي، چې طالبانو امریکا ماته کړې او دغه هېواد د طالبانو لپاره نه بلکې د موسساتو لپاره افغانستان ته پیسې لېږلې دي.

منصور د پکتیا ولایت په زرمت ولسوالۍ کې د نښه وېشتلو په یوه پروګرام کې د وینا پر مهال دا رپوټونه رد کړل، چې امریکا طالبانو ته هم د پخواني جمهوري نظام په څیر ډالري کڅوړې استوي.

نوموړی وايي، د امریکا د پیسو په اړه د یادې ډلې مخالفان منفي تبلیغات کوي.

عبداللطیف منصور وايي:«زموږ بعضې حاسدین، بعضې د دین دښمنان دغه اعلان هم کوي، وايي، لکه څنګه چې د جمهوریت په وخت کې حکومت ته کڅوړې د ډالرو راروانې وي، هغه طالبانو ته هم راروانې دي. خبردار دغه خبره چې بدرګه نه کړئ.»

نوموړی وایي، له امریکا سره یې شل کاله دښمني کړې او هغوی اوس د انتقام اخیستلو په فکر کې دي.

نوموړي زیاته کړه:«ته چې څوک (امریکا) وشرموې، هغه تاته انعام درکوي، که هغه ستا پښي وهل غواړي؟ امریکا به شل کاله په دې سوچ کې وي، چې زه افغانان څه رنګه تحقیر کړم، څه رنګه مثلا زه انتقام ترې واخلم. هغه ډالر نه رالیږي.»

منصور وايي، د امریکا له خوا افغانستان ته د رالیږل شويو پیسو پروسه طالبانو منظمه کړې او پیسې د بانک له لارې موسسو ته ورکول کیږي.

نوموړی وايي، د امریکا له خوا افغانستان ته راتلونکې پیسې دې په طالبانو پسې نه حسابیږي.

عبداللطیف منصور ادعا کوي، چې د امریکا له خوا افغانستان ته راتلونکې شل سلنه برخه پیسې په افغانستان کې د بیارغونې په برخه کې لګول کیږي او اتیا سلنه پیسې د موسسو خپل لګښتونه دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان لپاره د امریکا د بیارغونې پخواني ځانګړي پلټونکي جان سوپکو تېر کال ویلي و، چې د افغانستان لپاره د متحده ایالتونو د مرستو یوه لویه برخه پیسې د طالبانو جیبونو ته تللې دي.

د هالنډ کمېټه وايي په افغانستان کې یې تر شپږ ميلیونه ډالرو ډېر خدمات وړاندې کړي

۱۳ وری ۱۴۰۴ - ۲ اپریل ۲۰۲۵، ۱۳:۲۸ GMT+۱

په افغانستان کې د هالنډ کمېټې د خپرونو رییس ویلي، چې تېر کال یې دریو میلیونو مالدارانو او بزګرانو ته د ۸،۶ ميلیونو ډالرو په ارزښت خدمات وړاندې کړي. فریدون قیومي ویلي، چې په دې خدماتو کې واکسیناسیون، د څارویو د نسلونو اصلاح، د حیواناتو ساتنه او پالنه او د بزګرانو روزنه شامله وه.

په افغانستان کې د هالنډ کمېټې دغه مسوول د چهارشنبې په ورځ د طالبانو تر واک لاندي ملي ټلویزيون سره په یوه مرکه کې زياته کړې، چې افغان مالدارانو او بزګرانو ته یې دغه خدمات په ۳۰ ولایتونو کې تر سره کړي.

نوموړي زياته کړې، چې د هېواد کروندګرو او مالدارانو ته یې د محصولاتو د بازار موندنې لپاره درې سوه اصلي او فرعي مرکزونه هم جوړ کړي.

هغه زياته کړې: «دا داسې مرکزونه دي، چي په هغو کې خلکو ته سرمایه په لاس ور ځي او هم روزل شوي دي، چې څنګه دوی تولیدات را ټول کړي او څنګه یې خرڅ کړي. دا د مالدار پر اقتصاد مثبت اغېز کوي.»

د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت هم د کرنې پر پرمختګ او د اصلاحي تخمونو پر دودولو ټينګار کړی.

دغه وزارت زياته کړې، چې افغان کروندګرو او مالدارانو ته یې د اوبو سیستمونو، اصلاح شويو تخمونو، د اوبو سپما، د توليد زياتوالي او بسته بندۍ په برخه کې زده کړې ورکړی دي.

ډېر مهال کروندګر او بڼوال شکایت کوي، چې د محصولاتو پر مهال په کور دننه او بهر بازار نه لري او په کښتونو شوي لګښتونه بېرته نه شي پوره کولی.

پنجشېر ته د اختر په ورځو کې ۲۵ زره کورني سیلانیان تللي

۱۳ وری ۱۴۰۴ - ۲ اپریل ۲۰۲۵، ۱۲:۵۵ GMT+۱

د پنجشېر ولایت طالب مسوولان وایي، چې د کمکي اختر له پيله تر دامهاله دغه ولایت ته له بېلابېلو سېمو څخه شاوخوا ۲۵ زره کورني سيلانیان ورغلي دي. بل خوا بیا یو شمېر مېله والو ويلي، چې په یو شمېر تفريح ځايونو کې د امربالمعروف محتسبین د دوی د لوبو مخه نیسي او ستونزې ورته جوړوي.

په پنجشېر کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور رییس نصرالله ملکزاده د چارشنبې په ورځ د دغې ډلې تر واک لاندې ملي ټلویزیون ته ویلي، چې دوی سېلانیانو ته لازمې اسانتياوې چمتو کړې او هڅه کوي ښه مېلمه پالنه یې وکړي.

له ختيزو، سویلي او مرکزي ولایتونو څخه زيات شمېر ځوانان شمالي ولایتونو ته په تفريح تللي او ډېرو يې په ټولنیزو رسنیو کې د مېلو انځورونه او ويدیوګانې هم شريکې کړې دي.

پر ډېرو ميله والو نیوکې کيږي، چې مېلې ته د تګ پر مهال له احتیاطه کار نه اخلي او زيات مهال د خلکو د ازار لامل ګرځي.

د اختر په ورځو کې له کابل او کندهاره یو شمېر مېله والو افغانستان انټرنشنل ته په لېږلو پيغامونو کې ویلی، چې د اختر د خوښۍ په مراسمو کې د طالبانو د امر بالمعروف محتسبان په تفریح ځایونو کې د ځوانانو د لوبو مخه نيسي او پر هغوی خپل قوانين عملي کوي.

طالبان پنجشېر ته د زياتو مېله والو تګ د خپل امنیت لویه لاسته راوړنه یادوي.

د قرغیزستان پارلمان د افغانستان د قوشتېپې پر کانال اندېښنه ښودلې

۱۳ وری ۱۴۰۴ - ۲ اپریل ۲۰۲۵، ۱۱:۴۵ GMT+۱

د قرغیزستان پارلمان (جوګورکو کینیس) چې د عالی شورا په نامه یادیږي،د افغانستان د قوشتېپې کانال د جوړولو پر څرنګوالي اندېښنه ښودلې ده.

ددې شورا مرستیالې ګولیا کوژوکولوا د اپرېل پر دویمه د اوبو او انرژۍ موضوع را پورته کړه او ویې ویل، چې د اوبي سرچینو د وېش مساله باید په جدي توګه وڅېړل شي.

د قرغیزي رسنیو د رپوټونو له مخې، هغې د قوشتیپې کانال په تړاو بحث په ترڅ کې د اوبو د مسایلو په تړاو وویل، چې « دا موضوع ډېره حساسه ده. د متخصصانو او اکاډمیکو کسانو نظر ته اړتیا ده. موږ باید پر دې تمرکز وکړو، ځکه د دولتي ادارو د اصلاحاتو پر مهال دا موضوع باید په ځانګړي ډول په پام کې ونیول شي».

کوژوکولوا ویلي، چې قرغیزستان د انرژۍ سکتور کې بیړنی حالت اعلان کړی، نو باید د اوبو برخه کې هم بیړنی حالت په پام کې ونیول شي.

قرغیزي متخصصان وايي، د افغانستان د اوبو کانال د جوړېدو له امله به دا موضوع نوره هم جدي شي.

د قرغیزستان تازابیک رسنۍ وايي، چې د قرغیزستان عالي شورا دوه ورځې وړاندې د اوبو د سیاست موضوع کې د افغانستان د قوشتیپې د کانال موضوع هم شامله کړې ده.

د قرغیزستان د پارلمان غړي علیشر اربایف د امو سیند او سیردریا د اوبو د ویش په اړه اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي، چې د قوشتیپې کانال ډېره برخه اوبه په شګو کې جذبیږي.

نوموړي زیاته کړې، چې « افغانستان یو ۱۰۰ کیلومتره اوږد کانال جوړ کړی، او ۳۰ او ۴۰ سلنه اوبه به په ساده ډول د کانال په شګو کې جذب شي. لاندې زموږ ګاونډیان، ازبکستان، قزاقستان، ترکمنستان، به له ستونزو سره مخ شي، ځکه ۴۰سلنه اوبه به دوی ته ونه رسېږي او دا به لویې ستونزې رامنځته کړي».

د قرغیزستان د امنیت شورا منشي مارات ایمانکولوف ویلي چې د امو سیند د اوبو کمښت به له سیردریا سیند څخه د کرنې او نورو اړتیاوو لپاره د اوبو مصرف ډېر کړي.

د قوشتیپې کانال د افغانستان په ملي پروژو کې شمېرل کیږي چې د داودخان د واکمنۍ له وخت راهیسې یې څوځله د پلیتابه لپاره اقدامات شوي دي.