اسراییل د ایران د احتمالي برید پر وړاندې د دفاع لپاره له چمتووالي خبر ورکړ

په دغه ټلیفوني خبرو کې نتنیاهو په غزه کې د حماس پرضد د پراخو پوځي عملیاتو په دوام ټینګار وکړ.

تر دې مخکې د حماس پوځي څانګې عزالدین القسام اعلان کړی و، چې د اسراییل په سوېل کې یې پر اشدود او اشکلون باندې راکټي بریدونه کړي دي.

له دغه برید وروسته د اسراییل پوځ اعلان وکړ، چې له لسو توغول شویو راکټونو څخه پنځه یې شنډ کړای شول او یو راکټ یې په اشکلون ولګېد، چې له امله یې یو کس ژوبل شوی دی.

الجزیرې راپور ورکړی، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په غزه کې د اسراییل په بریدونو کې لږ تر لږه ۴۶ کسان وژل شوي دي.

له هغه وخته چې اسراییل (د مارچ په ۱۸مه) د اوربند تړون مات کړ؛ د دغه هېواد په بریدونو کې لږ تر لږه ۱۳۰۹ کسان وژل شوي او ۳۱۸۴ نور ټپیان شوي دي.

د روغتیایي ادارو د شمېرو له مخې، د ۲۰۲۳ کال د اکټوبر له ۷مې راهیسې په فلسطین کې د وژل شویو کسانو شمېره له ۵۰زرو اوښتې ده.

په تېرو ۱۲ ساعتونو کې تر ټولو ډېر بریدونه په خان یونس کې شوي دي، چې د ښځو او ماشومانو په ګډون پکې لږ تر لږه ۱۹ فلسطینیان وژل شوي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې په غزه کې د ملګرو ملتونو د مرستو او کار ادارې څو ورځې مخکې وویل، چې په غزه کې د جګړې له امله هره ورځ لږ تر لږه د ۱۰۰ ماشومانو د وژل کېدو یا ټپي کېدو راپورونه ترلاسه کوي.

دغه اداره وايي، جګړې په غزه کې د ځوانانو او ماشومانو راتلونکی له ګواښ سره مخ کړی دی.

په میانمار کې د ۷.۷ درجې زلزله چې د مارچ په ۲۸مه وشوه، له څلورنیم زره څخه زیات کسان ټپیان کړي هم دي او تراوسه ۲۱۴ کسان لا هم نادرکه دي.

د ملګرو ملتونو لوړپوړي مرستندویه چارواکي ټام فلیچر چې د زلزلې مرکز ته څېرمه د منډالې په مرکزي ښار کې د قربانیانو سره کتل، وضعیت "حیرانونکی" وباله او له نړۍوالې ټولنې یې وغوښتل چې "د میانمار د خلکو تر څنګ ودرېږي."

مرستندویه ډلې وېره لري، چې غیر موسمي بارانونه او سخته تودوخه کولی شي د کولرا په ګډون د نورو ناروغیو د خپرېدو لامل شي.

فلیچر په اېکس لیکلي: "کورنۍ د خپلو کورونو له کنډوالو بهر خوب کوي په داسې حال کې چې د دوی د عزیزانو جسدونه له خاورو را اېستل کېږي. د لا زیاتو زلزلو اصلي وېره شته،"

په عین وخت کې د یانګون - منډالي اورګاډي لاین او د منډالي نړۍوال هوایی ډګر د زلزلې له امله زیانمن او تړل شوی دی.

زلزلې د یانګون - منډالي لاین په اوږدو کې ۶۰ بندونه او د اورګاډي ۱۱ پلونه زیانمن کړي.

په گاونډي هېواد تایلنډ کې د زلزلې له امله د مړو شمېر ۲۴ تنو ته رسېدلی او ۷۷ تنه لادرکه دي.

تر دې لږ مخکې حوثي رسنیو د یکشنبې په ورځ د یمن په الحدیده ولایت کې پر کامران ټاپو د امریکا د څلورو هوايي بریدونو خبر ورکړ.

د شنبې په ماښام د امریکا د مرکزي قومندانۍ (سېنټکام) له خوا په اېکس کې خپرې شوې ویډیوګانې ښيي، چې د متحده ایالاتو هوایي ځواکونه په یمن کې د اسلامي جمهوریت ملاتړو د حوثي یاغیانو باندې د برید لپاره جنګي جیټ الوتکو تیاری ننداره کوي.

سېنټکام لیکلي: "زموږ د الوتکې وړونکي جنګي ډلې هاري اېس ځواکونه په سیمه کې ځای پر ځای دي او دوی د ایران په ملاتړ د حوثیانو پر ضد پرله پسې عملیات کوي.

دا په داسې حال کې ده، چې د امريکا جنګي الوتکو د ايران د اسلامي جمهوريت له ملاتړ څخه د برخمنو حوثيانو پر مرکزونو خپلو بريدونو ته زور ورکړی او لسګونه قومندانان یې وژلي دي.

د امریکا بریدونه د حوثيانو له خوا د سره سمندر په ستراتیژیکه سیمه کې د خطرونو له منځه وړلو لپاره ترسره کېږي.

دا هغه سیمه ده، چې د نړۍوالې سوداګرۍ لپاره حیاتي ارزښت لري او حوثيانو له ۲۰۲۳ کال راهیسې هلته څو بریدونه کړي او ادعا کوي، چې دا بریدونه د فلسطینیانو د ملاتړ لپاره ترسره کوي او د اسراییل اړوند کښتۍ په نښه کوي.

اوزیل د یکشنبې په ورځ په کنګره کې د جمهوري غوښتونکي ګوند د مشر په توګه وټاکل شو.

نوموړي په دغه کنګره کې وویل، چې جمهوري غوښتونکی ګوند پلان لري چې هره اوونۍ د ترکیې په یوه ښار کې د امام اوغلو د نیولو په اعتراض کې لاریونونه وکړي.

اوزیل د چهارشنبې په شپه په استانبول کې د اوونۍ لاریونونو پلانونه هم اعلان کړل.

د خلکو د جمهوري غوښتونکي ګوند ځانګړې کنګره وروسته له هغې جوړه شوه، چې ګوند اعلان وکړ چې د ترکیې حکومتي چارواکي پلان لري څو د ۲۰۲۳ کال په کانګرس کې د احتمالي سرغړونو په اړه د څارنوالۍ له تحقیقاتو وروسته د ګوند د چلولو لپاره یو څارونکی وټاکي.

د یادولو ده، چې امام اوغلو د "مالي فساد" په تور نیول شوی دی.

له هغه وخت راهیسې ترکیه د پراخو اعتراضونو له څپو سره مخامخ ده او د هېواد سیاسي فضا ډېره توده شوې ده.

رویټرز خبري اژانس په ترکیه کې د حکومت لاریونونو کې د ګډون کوونکو شمېر سل زره اټکل کړی او لیکلي یې دي، چې د دغو لاریونونو په ترڅ کې شاوخوا دوه زره کسان نیول شوي دي.

له دې جملې څخه ۳۰۰ تنه لا هم په زندان کې دي او محاکمې ته منتظر دي.

وروستۍ غونډې په ترکیه کې په څه باندې یوه لسیزه کې د اعتراضونو تر ټولو لویې څپې ګڼل کېدای شي.

د ترکیې اپوزیسیون له وخت وړاندې د ټاکنو د ترسره کېدو غوښتنه کړې ده

اوزیل د ریپبلیکن د خلکو د ګوند د مشر په توګه له بیا انتخابېدو وروسته په انقره کې د ګوند کنګرې ته نږدې په یوه لاریون کې ګډون وکړ.

نوموړي په دې غونډه کې یو ځل بیا په ترکیه کې له وخت وړاندې د ټاکنو غوښتنه وکړه.

په ترکیه کې عمومي ټاکنې په ۲۰۲۸ کال کې ترسره کېږي.

له دې سره، د هېواد په سیاسي ډګر کې د اردوغان دوامداره شتون به د پارلمان په تصویب پورې اړه ولري چې ژر تر ژره ټاکنې ترسره کړي، ځکه چې هغه د ولسمشریزو شرایطو قانوني حد تېر کړی او نه شي کولی د اساسي قانون له مخې بیا ټاکنو ته ودرېږي.

په همدې حال کې ځینې نظرپوښتنې ښيي، چې امام اوغلو له اردوغان سره په سیالۍ کې مخکښ دی.

د خلکو جمهوري غوښتونکو ګوند د استانبول د ښاروال د خوشې کېدو او له وخت وړاندې د ټاکنو د ترسره کېدو په ملاتړ د لاسلیکونو د راټولولو لپاره سمبولیک کمپاین پیل کړی دی.

د اوزیل په وینا، تر اوسه له اوو میلیونو څخه زیاتو خلکو دا لاسلیک کړی دی.

دغه سندونه چې د یکشنبې په ورځ د اسراییل د دفاع وزیر له لوري افشا شوي، اسراییلي سرتیرو پر غزې د برید پر مهال نیولي او د دغه هېواد استخباراتو ته یې سپارلي وو.

د اسراییل د دفاع وزیر یسراییل کاتز ادعا کوي او وايي، دغه سندونه ښيي چې حماس له ایران څخه پنځه سوه میلیونه ډالرو غوښتي وو، څو د اسراییل د له منځه وړو لپاره یې ولګوي.

نوموړی وايي، د حماس له لوري دا غوښتنه د اکټوبر د ۷مې له برید څخه مخکې یا د برید پرمهال شوې وه.

د اسراییل د دفاع وزیر وایي، چې د ایران د سپاه پاسداران او قدس ځواک د فلسطین د چارو مسوول چې «ایزدي» نومیږي د حماس د پخوانیو مشرانو یحیی سنوار او محمد ضیف له خوا شوې غوښتنه منلې وه.

کاتز وايي:«ایزدي د حماس غوښتنه پر ایران د اقتصادي فشارونو او بندیزونو سربیره تایید کړې وه، ځکه تهران ته د اسراییل او امریکا په ضد جګړې ډیر ازرښت لري.»

د اسراییل د دفاع وزیر وايي، نړۍ باید په دې وپوهیږي، چې ایران د « مار سر» دی او د حماس، حزب الله، حوثیانو، د سوریې او عراق د ترهګرو ډلو فعالیتونه رهبري کوي.

سره له دې چې اسراییل د حماس او ایران ترمنځ د اړېکو سندونه افشا کړي، خو د دغه هېواد استخباراتو ویلي، چې ایران د اکټوبر د ۷مې برید په اړه معلومات نه لرل، خو دا ناشونې ده، چې حماس دې د ایران د قدس ځواک له روزنې، وسلو او مالي ملاتړ پرته دا برید ترسره کړی وي.