نړۍوالو پر هند او پاکستان غږ کړی چې له زغم څخه کار واخلي

د یاد کمېسیون د معلوماتو له مخې، ۱۰۸ کسان د هلمند د بهرامچې، ۱۲۰۱ کسان د سپین بولدک او ۹۰۰ نور د تورخم له لارې له پاکستان نه راستانه شوي او همدارنګه ۱۰۴۲ کسان د اسلام کلا او ۶۵۹ نور د نیمروز د ورېښمو له لارې له ایران څخه راستانه شوي دي.

د کډوالو ستوزنو ته د طالبانو د رسېدنې عالي کمېسیون وايي، چې د تازه راستانه شویو کډوالو له ډلې یې یو شمېر یې په لنډمهاله پنډغالو کې ځای پرځای کړي او ځیني یې خپلو اصلو مېنو ته لیږلي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د سره صلیب نړۍوالې کمېټې خپل وروستې راپور کې ویلي، چې یوازې د اپریل میاشت کې، شاوخوا ۱۴۵،۰۰۰ افغان کډوال له پاکستان څخه اېستل شوي، چې د فېبرورۍ پرتله اته برابره زیات دي.

دغه کمېټه زیاتوي، چې له پاکستان او ایران څخه ډېری راستنېدونکي کډوال له سخت حالت سره مخ دي او ان ځینې وختونه څلور کورنۍ د یوې خیمې لاندې ژوند کوي.

خواحه اصف وویل:«موږ د دې امکان رد نشو کولی چې موضوع بلې کچې ته لاړه شي. که خبره نوره هم خرابه شي، موږ د بلې کچې لپاره چمتو یو.»

هغه وویل چې د هند د سولې خبرې په جیو نیوز کې اوریدلي، موږ په دې اړه محتاط یو، که نړیوال قوتونه مداخله وکړي، موږ هم ورته چمتو یو.

خواجه اصف همدراز وايي چې د دوو اتومي طاقتونو تر منځ جګړه د نړۍ لپاره د اندېښنې وړ خبره ده، که جګړه لویه شوه نو دا به یوازې تر دې سیمې محدوده نه وي،که اتومي حالت رامنځ ته شي نو تماشا کوونکي به هم په کې راګیر شي.

دفاع وزير زياته کړه، که چرې مونږ دغه ځواب نه واى ورکړى نو هند به دوه يا درې مياشتې وروستو بيا په مونږ بريد کړى واى، مونږ دهند مخه نيولې ده، هند بايد پوه شي چې پاکستان به دا نه زغمي.

د اذربایجاني رسنۍ کلبیر د راپور له مخې، بایراموف خبریالانو سره په خبرو کې وویل، چې د پاکستان او هند په مسله کې د اذربایجان دریځ د نړیوالو قوانینو پر بنسټ دی.

هغه یادونه وکړه: «د اذربایجان دریځ دا دی چې یو هیواد د بل هیواد په خاوره برید کړی دی. موږ له دواړو خواوو څخه غوښتنه کوو چې یوه سیاسي حل لاره ومومي. که څوک زموږ له دریځ څخه ناراضه وي، نو باید په دقت سره یې په پام کې ونیسي. زموږ په نظر، زموږ په دریځ کې یو منطقي چلند شتون لري.»

هغې زیاته کړې، چې دغه پوځي هدفونه یې د پاکستان په سیالکوټ، مریدکي،‌ چکلالې، رحیم یار خان، سکر او چونیا سیمو کې په نښه کړي دي.

د هند پوځ په وینا، د خپلو پوځي الوتکو ځوابي بریدونو کې یې د ملکي وګړو او سیمو خوندیتوب ته د امکان تر کچې پاملرنه کړې ده.

د جي ایف پي د ۲۰۲۵ کال لپاره د هند د دفاعي ځواک بودیجه د پاکستان د پوځ له بودیجې یوولس برابره زیاته بللې ده او ویلي یې دي چې هند د ۲۰۲۵ - ۲۶ کال لپاره شاوخوا ۷۸.۷ میلیارده ډالره بودیجه لري او پاکستان بیا د ۲۰۲۵ - ۲۶ کال لپاره ۷.۶ میلیارده ډالره بودیجه لري.

پرتلنه ښيي چې هند د پوځي ظرفیت له پلوه تر پاکستان څو برابره پیاوړی دی، چې زیات پوځ او جنګي وسایل لري.

د پوځ شمېر او جوړښت:
• هند: شاوخوا ۵.۱۳ میلیونه نظامي پرسونل لري، چې پکې ۱.۴۶ میلیونه فعاله پوځیان، ۱.۱۵ میلیونه احتیاطي ځواکونه او ۲.۵ میلیونه غیررسمي ملېشې شاملې دي.
• پاکستان: ټولټال ۱.۷ میلیونه نظامي پرسونل لري، چې پکې ۶۵۴,۰۰۰ فعاله پوځیان، ۵۰۰,۰۰۰ غیر رسمي ملېشې(پارامیلیټري) او ۵۵۰,۰۰۰ احتیاطي ځواکونه شامل دي.

هوايي ځواکونه:

• هند: ۲,۲۲۹ نظامي الوتکې لري، چې پکې ۶۴۳ جنګي الوتکې شاملې دي.
• پاکستان: ۱,۳۹۹ نظامي الوتکې لري، چې پکې ۴۱۸ جنګي الوتکې شاملې دي.

100%

ځمکنی ځواک:
• هند: ۳,۱۵۱ جنګي ټانکونه لري.
• پاکستان: ۱,۸۳۹ جنګي ټانکونه لري.

بحري ځواک:
• هند: یوه هوایي بېړۍ، ۱۱ ډیسټرایرونه، ۱۷ فریګیټونه، او ۱۶ ابدوزونه لري.
• پاکستان: ۸ فریګیټونه، ۵ ابدوزونه، او ۳ کورویټونه لري.

اټومې وسلې:
• هند: شاوخوا ۱۷۲ اټومي سرګلولې لري.
• پاکستان: شاوخوا ۱۷۰ اټومي سرګلولې لري.

100%

که څه هم پاکستان د ځینو برخو لکه د ځانچاودو توپونو او راکټي توپخانې غښتلې برخه لري؛ خو هند د پوځي پرسونل، وسلو، او بودیجې له پلوه برلاسی دی.

د دواړو هېوادونو ترمنځ د اټومي وسلو شتون، هر ډول شخړه لا خطرناکه کوي.