د فلسطیني عیني شاهدانو او روغتون د چارواکو په وینا، اسراییلي ځواکونو او بېپیلوټه الوتکو د سه شنبې په سهار پر هغو سلګونو کسانو ډزې کړې دي، چې د غزې په منځنۍ برخه کې د خوراکي مرستو موټرو ته په تمه وو. په پېښه کې لږترلږه ۲۵تنه وژل شوي او ۱۴۶ نور ټپیان دي.
دا برید په داسې حال کې شوی چې د امریکا او اسراییل له لوري د خوراکي مرستو د وېش نوي مرکزونه فعال شوي، خو دغه مرکزونه له پیل راهیسې د تاوتریخوالي او ګډوډۍ له پېښو سره مخ دي.
اسوشیېټدپرس خبري اژانس ته عیني شاهدانو ویلي، پېښه هغه مهال وشوه چې خلک د خوړو پر لوري ورمات شول، خو اسراییلي ځواکونو پر هغوی ډزې وکړې.
یو تن شاهد احمد حلاوه وویل: « دا ډلوژنه وه. ټانکونو او ډرون الوتکو پر خلکو ډزې کولې، حتا کله چې دوی تښتېدل. ډېر کسان ووژل شول یا ټپیان شول».
حسام ابوشهاده بل فلسطیني شاهد وویل چې ډرونونو د سیمې پر سر الوتنې کولې او د خلکو څارنه یې کوله، بیا ناڅاپه هم له ټانکونو او هم له ډرونونو ډزې پیل شوې. نوموړي صحنه «وینلړلې او ګډه وډه» وبلله.
د غزې په نصیرات کمپ کې «عوده» روغتون تایید کړې چې ۲۵ تنه وژل شوي او ۱۴۶ نور ټپیان دي، چې له دې ډلې ۶۲ تنه د سختو ټپونو له امله نورو روغتونونو ته انتقال شوي دي. په دیرالبلاح ښار کې هم «شهدای الاقصی» روغتون ویلي چې د همدغه برید له امله یې د شپږو کسانو مړي ترلاسه کړي دي.
د سیمې عیني شاهدان او طبي چارواکي وايي، اسراییلي ځواکونو په وروستیو اونیو کې څو ځله پر هغو خلکو ډزې کړې چې د خوراکي مرستو اخیستو ته راټول شوي وو، چې له امله یې سلګونه کسان وژل شوي دي.
د اسراییل پوځ ویلي، دوی یوازې پر هغو کسانو د خبرداري ډزې کوي چې په "مشکوک ډول" ځواکونو ته نږدې کېږي. خو د بشري حقونو بنسټونه او سیمهییز روغتیایي سرچینې دا ادعاوې ننګوي.
د فلسطین د روغتیا وزارت د معلوماتو له مخې، له هغه وخته چې اسراییل پر غزه برید پیل کړی، تر دې دمه لږترلږه ۵۶ زره او ۷۷تنه وژل شوي او تر ۱۳۱ زره زیات ټپیان شوي دي. د دغه وزارت په وینا، له وژل شویو څخه ډېری ښځې او ماشومان دي.
اسراییلي چارواکو بیا ادعا کړې چې په بریدونو کې یې له ۲۰ زرو زیات د حماس جنګیالي وژلي، خو تر اوسه یې اسناد نه دي وړاندې کړي او حماس هم د خپلو تلفاتو په اړه رسمي نظر نه دی ورکړی.
د دغه اژانس د راپور لهمخې، د منځني ختیځ او شمالي افریقا په ۱۲ هېوادونو کې لږترلږه ۳۴ امریکایي پوځي اډې شته. په دې اډو کې هوايي، ځمکني، سمندري او رادار تاسیسات شامل دي.
په منځني ختیځ کې د امریکا د پوځي اډو موقعیت
سعودي عربستان
د سعودي عربستان پاچاهي چې په سیمه کې د ایران یو له اصلي سیالانو نه دی؛ په لږ تر لږه شپږو پوځي اډو کې د ۲ زره او ۳۲۱ امریکایي سرتېرو کوربهتوب کوي.
امریکایي ځواکونه د سعودي عربستان په ریاض، مدینه، جده او تبوک ښارونو کې په درېیو هوايي اډو، دوو سمندري اډو او یوه ځمکنۍ اډه کې حضور لري.
رویټرز د سپینې ماڼۍ د اسنادو په حواله لیکلي، چې دا ځواکونه د سعودي له حکومت سره په همغږۍ کې د هوايي او توغندیو دفاعي وړتیاوو د برابرېدو او د امریکا د پوځي الوتکو د عملیاتو د ملاتړ په برخو کې کار کوي.
همداراز یو شمېر امریکايي ځواکونه د ریاض ښار په سوېل کې د شهزاده سلطان په هوایي اډې کې ځای پر ځای شوي، چې د امریکا د پوځ د هوايي دفاعي سیسټمونو لکه پاټریوټ توغندیو او ټاډ دفاعي سیستم ملاتړ کوي.
عراق
سره له دې چې له عراق نه د ډېرو امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته یو شمېر امریکايي ځواکونه لاهم په دغه هېواد کې دي، اوسمهال په عراق کې یوه ځمکنۍ اډه او درې هوايي اډې فعالې دي.
امریکا د عراق په لوېدیځ کې د انبار سیمې په عین الاسد هوايي اډه کې پوځي حضور لري.
رویټرز د سپینې ماڼۍ له قوله ویلي، چې دغه اډه د عراقي امنیتي ځواکونو ملاتړ کوي او د ناټو په ماموریت کې هم برخه اخلي.
دا اډه په ۲۰۲۰ کال کې د امریکا په هوايي برید کې د سپاه پاسداران د قدس ځواک قوماندان قاسم سلیماني تر وژل کېدو وروسته، د ایران تر توغندیزو بریدونو لاندې هم راغلې ده.
د عین الاسد سربېره، د عراق په شمال کې د کردستان په نیمه خپلواکه سیمه کې د اربیل هوايي اډه د امریکا او اېتلافي ځواکونو لپاره د عملیاتي مرکز په توګه کار کوي. دغه اډه د پوځي روزنې او جنګي مانورونو لپاره کارول کېږي.
کويټ
متحده ایالات په کویټ کې دوه هوايي اډې او یوه ځمکنۍ اډه لري. عریفجان کمپ، علي السالم او بیورینګ کمپ په دغه هېواد کې د امریکا مهمې اډې بلل کېږي.
بحرین
متحده ایالات په بحرین کې دوه هوايي اډې او یوه سمندري اډه لري. دغه هېواد د متحده ایالاتو د سمندري ځواکونو د پنځمې بېړۍ مرکزي دفتر هم په دغه هېواد کې دی.
قطر
په منځني ختیځ کې د امریکا تر ټولو لویه اډه العدید نومېږي، چې د قطر پلازمېنې دوحې ته نږدې موقعیت لري. دغه اډه شاوخوا ۱۰ زره امریکایي سرتېري لري او په سیمه کې د امریکا د عملیاتو مرکزي قومنداني ده.
متحده عربي امارات
د الظفره هوايي اډه د ابوظبي په سوېل کې موقعیت لري او له متحده عربي اماراتو سره شریکه ده. په دوبۍ کې د جبل علي بندر هم د امریکا د سمندري ځواکونو لپاره یو له مهمو بندرونو نه دی.
عمان
متحده ایالات په عمان کې پنځه پوځي اډې لري، چې څلور هوايي اډې او یوه سمندري اډه پکې شامله ده.
اردن
امریکا په اردن کې دوه پوځي اډې لري، چې یوه یې هوايي او بله یې ځمکنۍ ده.
اسرايیل
امریکا په اسراییل کې دوه اډې لري، چې یوه یې ځمکنۍ بله یې رادار ده.
مصر او جیبوتي
امریکا په دې دوو شمالي افریقایي هېوادونو کې دوه سمندري اډې لري.
ترکیه
هداراز امریکا په ترکیه کې هم دوه هوايي اډې لري.