طالبانو په ترکیه کې خپل نوی سفیر معرفي کړ

جاپان دا نیوکه تر هغه وروسته وکړه چې د کیوډو خبري اژانس د راپور له مخې، بیجينګ په دې سيمه کې د نويو تاسساتو جوړولو کار پيل کړ.

د جاپان د بهرنیو چارو وزارت ویلي، دغه تاسیسات هغه ځای ته نژدې جوړېږي چې توکیو یې د دواړو هېوادونو د ځانګړو اقتصادي حوزو د جلاوالي کرښه ګڼي.

یاد وزارت وایي، په توکیو کې یې په رسمي ډول د چین په سفارت کې خپل اعتراض ثبت کړی او د بیجېنګ دا کار یې د خواشینۍ وړ بللی دی. د جاپان د بهرنیو چارو وزارت زیاته کړې، چې تر دې مهاله په دې سیمه کې د سمندري پولې ستونزه نه ده حل شوې، خو چین په یو اړخیز ډول په فعالیت لاس پورې کړی دی.

توکیو اندېښنه لري چې د چین دا ډول فعالیتونه کېدای شي د جاپان اړوند سیمه کې د طبیعي سرچینو لوری تغیر او یا دا سرچینې استخراج کړي.

د رویټرز د رپوټ له مخې، جاپان دا سیمه د دوو هېوادونو تر منځ ساحلي کرښه بولي، خو چین ادعا کوي چې د دوی ځانګړې اقتصادي حوزه تر دې پراخه ده.

که څه هم جاپان او چین په ۲۰۰۸ میلادي کال کې هوکړه کړې وه چې په دې سیمه کې به په ګډه ګاز راباسي، خو په دې اړه خبرې اترې له څه مودې راهیسې ځنډېدلې.

د یادونې وړ ده چې چین تر دې مهاله د چاپان د دې نیوکې په اړه څه نه دي ويلي.

د طالبانو د کډوالو وزرات د چار شنبې په ورځ د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ هغه راپور ته چې په تېرو پنځو میاشتو کې ۱،۲ مېلیونه افغانان له افغانستان نه وتلي دي، غبرګون ښودلی دی.

په اعلامیه کې ویل شوي:«د ملګرو ملتونو اړوند د کډوالو د عالي کمشنرۍ وروستی راپور، چې ګواکې په تېرو پینځو میاشتو کې ١.٢ میلیونه افغانانو خپل هېواد پریښی او نورو هېوادونو ته مهاجر شوي په کلکه ردوو.»

همدارنګه اعلامیه زیاتوي، په قانوني لارو بهرنیو هېوادونو ته د سفر کولو اسانتیاوې برابرې شوې او د شخصي کاروبارونو او سوداګرۍ لپاره د دوامدارو سفرونو لړۍ د کډوالۍ برخه نه ګڼل کیږي.

د طالبانو د کډوالو وزارت ویلي، چې د دې ډلې له واکمنېدو راهیسې له پنځه مېلیونو ډیر افغان کډوال په خپله خوښه او یا هم د کوربه هېوادونو له خوا په زور افغانستان ته راستانه شوي دي.

رپوټونه وايي، چې ماشوم سملاسي د شېرېمیټو هوايي ډګر د بیړنۍ طبي ډلې له خوا د روشال په نوم د ماشومانو کلینیکي مرکز ته چې په کراسنوګورسک کې موقعیت لري، لېږدول شوی. د ماشوم د ایم ار ای څېړنې پایلې ښيي چې ماشوم ته دماغي زیان نه‌دی رسېدلی.

میشونووا وایي، « ډاکترانو تایید کړه چې دماغي زیان نشته. ماشوم باثباته دی. په راتلونکو دوو ورځو کې هڅه کوو له تنفسي ماشین (وینټیلېټر) څخه خلاص شي. دا مهال د درملو تر اغېز لاندې خوب کې دی».

د روسیې د کورنیو چارو وزارت ویلي، بریدګر له پېښې وروسته نیول شوی او معایناتو ‌یې ثابته کړه چې د مخدره موادو تر اغېز لاندې و.

یاد کس له دې افغانې کورنۍ سره له ایران څخه د کابل له لارې مسکو ته یو ځای سفر کړی و.

په روسیه کې د طالبانو سفارت تر اوسه پر دې پېښه غبرګون نه دی ښودلی.

د هغه په وینا، جاپان په هلمند، کندهار او بدخشان ولایتونو کې د لس میلیونه ډالرو په ارزښت پروژې پلې کړې دي، چې پکې د مېوو د نیالګیو وېش، د حیواناتو درملنه او د اصلاح شویو تخمونو وېش شامل دي.

د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۴مه) د یوې خبر پاڼې په خپرولو سره ویلي چې دغه ناسته په کابل کې د یاد وزارت د وزیر په دفتر کې شوې. په دې لیدنه کې دواړو خواوو د کرنې، مالدارۍ، باغدارۍ، کرنیزو محصولاتو د بازارموندنې او د نشه‌يي موادو پر ضد د مبارزې په اړه بحث کړی.

طالب وزیر ویلي چې ځینې پروژې چې د غیر دولتي موسسو له‌خوا پلې کېږي، نیمګړې دي، ځکه ډېره برخه بودجه یې د اداري لګښتونو لپاره لګول کېږي او کروندګرو او خلکو ته یوازې لږه مرسته رسېږي. د طالبانو د کرنې وزیر ټینګار کړی، چې که د جاپان مرستې له طالبانو سره په همغږۍ پلې شي، دا مرستې به شفافې او مؤثرې وي.

همداراز، نوموړي له جاپاني سفیر څخه وغوښتل چې د افغانستان د لوړ کیفیت کرنیزو محصولاتو لپاره نړیوال بازارونه ومومي او کروندګر پیاوړي کړي.

د جاپان سفیر تاکایوشي کورمایا ویلي: «جاپان له افغان ولس او کروندګرو سره د دوامدارو مرستو غوښتونکی دی. د نشه‌يي موادو پر ضد مبارزه د جاپان او نړیوالې ټولنې له لومړیتوبونو څخه ده.»

د مالیزیا رسنیو راپور ورکړی، چې د مالیزیا لومړي وزیر انور ابراهیم او د قرغیزستان ولسمشر صدر جباروف د یوې خبرې ناستې پرمهال په نړیواله ټولنه کې د افغانستان د شاملېدو غوښتنه کړې ده.

د دواړو هېوادونو مشرانو له نړیوالې ټولنې غوښتنه کړې، چې د ځینو شرطونو په پام کې نیولو سره دې افغانستان ته شمولیت ورکړل شي.

انور ابراهیم ویلي:«زه له تاسې سره همغږی یم، ځکه تاسې د افغانستان له ګاونډیو هېوادونو څخه یاست او له همدې امله ښه درک لرئ. موږ به حتما ستاسې له مشورو او لیدلوري ګټه واخلو.»

پر همدغه مهال د قرغیزستان ولسمشر صدر جباروف د افغانستان په اړه اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي، چې په بشري بحران کې ښکیل افغانستان سره دې نړیواله ټولنه د وضعیت د کنټرول لپاره خپلو بشري مرستو ته دوام ور کړي.

مالیزیا او قرغیزستان په داسې حال کې له نړیوالې ټولنې څخه د افغانستان د شمولیت غوښتنه کړې، چې مرستندویه سازمانونو او ځینو هیوادونو پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته له افغانستان سره خپلې مرستې محدودې کړې دي.