رافایل ګروسي: ایران ښايي په کمه موده کې بېرته غني شوي یورانیم تولید کړي

دغه برید په وروستیو کې د شمالي وزیرستان په ناامنه سیمه کې یو له خونړیو بریدونو څخه و.

د پاکستان پوځ د برید مسوولیت پر هند واچوله؛ خو د دې ادعا د اثبات لپاره یې هېڅ شواهد وړاندې نه کړل.

چاودنه د شنبې په ورځ (د چنګاښ ۷مه) غرمه مهال هغه وخت وشوه، کله چې د پاکستان امنیتي ځواکونو په سیمه کې ګرځبندیز ولګاوه.

د لومړنيو راپورونو له مخې، پلټني ښيي چې په دې ځانمرګي برید کې شاوخوا ۸۰۰ کیلو ګرامه چاودېدونکي توکي کارول شوي، چې شاوخوا کورونو ته یې سخت زیان اړولی دی.

د پاکستان پوځ ویلي، چې په برید کې ۱۳پوځیان وژل شوي او ګڼ نور ټپیان شوي دي.

د حافظ ګل بهادر ډلې چې د پاکستاني طالبانو یوه څانګه ده، د ځانمرګي برید مسوولیت پر غاړه اخیستی دی.

پاکستان پر افغان طالبانو تور لګوي، چې دوی ته پناه ورکوي؛ خو کابل دا تورونه رد کړي دي.

یو پاکستاني شنونکي عبدالله خان د مارچ په میاشت کې له اسوشېټېډ پرېس سره په یوې مرکه کې ویلي، چې د حافظ ګل بهادر ډله «تر پاکستانیو طالبانو ډېره خطرناکه» ده او فعاله هڅه کوي چې خپل نفوذ پراخ کړي.

وروسته له هغه چې د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق‌ ډار کابل ته سفر وکړ، پاکستاني رسنیو راپور ورکړی، چې د طالبانو مشرتابه پاکستاني پلاوي ته ډاډ ورکړی، چې د تحریک طالبان پاکستان د بریدونو مخنیوی به وکړي.

د اوکراین د بېړنیو حالاتو دولتي ادارې وویل، برید د ودانۍ په اووم، اتم او نهمو پوړونو کې اور بل کړ، چې له امله یې ګڼ اوسېدونکي په خپلو اپارتمانونو کې بند پاتې شول.

ژغورونکو پنځه تنه چې یو کوچنی ماشوم هم پکې و، وژغورل.

د اوډیسا د والي اولېه کیپر په وینا، وژل شوي کسان واده شوي جوړه وه چې جسدونه یې د ویجاړې شوې ودانۍ له دننه را واېستل شول.

د راپورونو له مخې، په دې پېښه لږ تر لږه ۱۴ ملکي وګړي ټپیان شوي چې درې ماشومان هم پکې شامل دي. ټپیان دا مهال روغتونونو کې تر درملنې لاندې دي.

د بېړنیو حالاتو ادارې زیاته کړې، چې د شپې د هوايي بریدونو خبرداریو د ژغورنې چارې له ستونزو سره مخ کړې.

اوډیسا چې د تور سمندر پر غاړه پروت بندري ښار دی او شاوخوا یو میلیون نفوس لري، له پراخ یرغل راهیسې د روسیې د پرله پسې بریدونو هدف ګرځېدلی.

د جون پر ۲۰مه هم په یوه لویه ډرون برید کې یو ملکي وګړی وژل شوی او ۱۴ تنه نور چې درې ژغورونکي هم پکې وو، ټپیان شوي وو.

روسیه په وروستیو میاشتو په ځانګړي ډول د مې او جون په اوږدو کې پر اوکرایني ښارونو خپل د توغندیو او بې‌پیلوټه الوتکو بریدونه زیات کړي دي.

د مېرمن اډمز په خبره، په افغانستان کې په دغو ډلو کې د تحریک طالبان پاکستان مشر نور ولي محسود هم شامل دی.

هغې زياته کړې: «هغه په ارامۍ په کابل کې ژوند کوي او د حقاني شبکې په یوه مېلمستون کې مېشت دی.»

سارا اډمز ادعا کوي، چې د امریکا د ادعاوو برعکس د اسامه بن لادن زوی سعد بن لادن لا هم ژوندی دی او په افغانستان کې دی.

هغې وويل: «هغه اوس اوږده ږيره لري، نږدې د خپلې مېرمنې د ورور سراج‌الدین حقاني په څېر توره ږېره لري.»

د هغې په وینا، د مرکزي اسیا لپاره د داعش د عملیاتو مشر ګل مراد خلیم اف اوس په تخار کې پټ دی او د القاعدې د ملکي کمېسیون غړی امین الحق چې تېر کال د پاکستان له زندانه خوشې شو دا مهال د تورې بورې په غرونو کې ژوند کوي.

د سارا اډمز په خبره، د القاعده شبکې یو لوړپوړی غړی عبدالعزیز المصري په پکتیا کې دی چې د دې شبکې د کيمياوي، بیولوژيکي، راديولوژيکي او اټومي وسلو د جوړولو پلانونه اداره کوي او سلیمان الزواي د خپل ورور سره یو ځای په افغانستان کې د القاعدې او داعش لپاره د استخدام او روزنې چارې مخ ته وړي.

د سي ای اې پخوانۍ مامورې زياته کړه، چې د القاعدې لوړپوړي غړي عادل رادي، مصطفی عادل، ابو الاخلاص المصري، اسلم کشمیري، عبدالرحمان المغربي او یزید صفات په دغه هېواد کې ژوند کوي.

هغې دا ادعا هم وکړه، چې د جماعت انصارالله تاجکستان ډلې قوماندان مهدي ارسلان اوس مهال په بدخشان ولایت کې فعالیت کوي.

سارا اډمز ویلي، حمزه الدرنوي چې د ۲۰۱۲ کال د بنغازي (لیبیا) د برید عامل و، اوس په کندهار کې دی او د کندهار د طالبانو د والي ملا شیرین تر ساتنې لاندې دی.

د هغې په خبره، د داعش یو لوړپوړی غړی اکرام افريدي په ننګرهار کې فعاليت لري او د دې ډلې پخوانی مشر اسلم فاروقي لا هم ژوندی دی، چې د افغانستان او پاکستان تر قبايلي سيمو تګ راتګ کوي.

له دې وړاندې د روسيې امنيتي چارواکو هم په افغانستان کې د شاوخوا ۲۰ ترهګرو ډلو د شتون خبر ورکړی و او اندېښنه یې څرګنده کړې وه.

د روسيې د دفاع وزير اندري بلوسوفمخکې د ګډ امنيت تړون سازمان د دفاع وزيرانو په ناسته کې خبرداری ورکړی و، چې د ګاونډيو هېوادونو او سيمو ته د سخت دريځو ډلو د ننوتلو احتمال شته.

د هغه په ​​وینا، له ۲۰څخه ډېرې سخت دریځې ډلې چې له ۱۵ زره څخه ډېر جنګيالي لري په افغانستان کې موجود دي.

په ورته وخت کې د روسیې د امنیت شورا مرستیال سکرتر یوري کوکوف په دې وروستیو کې خبرداری ورکړ، چې په افغانستان کې د داعش «مخ په زیاتیدونکي» نفوذ د منځنۍ اسیا او حتی د روسیې خاورې ثبات ته جدي ګواښ دی.

طالبانو بیا په وار-وار ټینګار کړی، چې ترهګرې ډلې په ځانګړې توګه داعش په افغانستان کې ځپل شوي او د هیواد خاوره به د نورو هېوادونو پر ضد ونه کارول شي.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان تېره شپه له هابر ټلوېزیون سره په ژوندۍ مرکه کې په سیمه کې د تاوتریخوالي د زیاتوالي په اړه وویل: «لکه څنګه چې تاسو پوهېږئ، موږ د سيمې ټول بدلونونه په دقت تعقیبوو او ډېر وخت د منځګړي رول لوبوو. ځکه زموږ او زموږ د سیمې په ګټه ده چې نوې جګړې پیل نه شي او روانې جګړې ختمې شي.»

د ترکیې اناډولو واژانس په یوه خبر کې ویلي، چې فیدان د تهران او واشنګټن ترمنځ یوې هوکړې ته د رسېدو پر اهمیت ټینګار وکړ او ویې ویل: «اوسمهال یو خاموش وضعت روان دی، مګر د دې وضعیت د ټينګښت لپاره باید د ایران او امریکا ترمنځ یوه موافقه وشي. دواړه خواوې خبرو ته لېواله دي او اروپایان هم د ایرانیانو سره د خبرو پروسې ته دوام ورکولو کې لېوالتیا لري.»

نوموړي د ایران او اسراییل لنډمهاله اوربند ته په اشارې ته وویل، چې د نوي شخړې احتمال شته او د دغه جګړې پايلې به د دواړو هېوادونو ترڅنګ پر سیمه هم اغېزې وکړي.

د نوموړي په خبره، د ایران اټومي پروګرام د اختلافاتو یو اړخ او نور عناصر هم په دې شخړه کې رول لوبوي.

د امریکا د وروستیو بریدونو سره په ایران کې د اټومي تاسیساتو کمزوري کېدل جدي زیانونه اړولي او د دوی د کارونې وړتیا روښانه ده.

فیدان وایي: «اوس موږ کولای شو ووایو چې د ایران اټومي پروګرام ته یو ستر ګوزار ورکړل شوی دی.»

نوموړي په ټینګار سره د اندېښنې په توګه ویلي، چې که امریکا د تهران سره د اټومي پروګرام تر څنګ نور موضوعات مطرح کوي، نو ښایي ایران خبرو ته چمتو نه شي.

د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر زياته کړې: «د اسراییل برید ایران ته د مشروع دفاع موقف ورکړ او دا يې وښوده چې اسراییل دومره ځواک نه لري چې د ایران اټومي وړتیاوې له منځه یوسي، بلکې یوازې يې دا وښوده چې غواړي له ایران سره مقابله وکړي.»

العربیه د شنبې په ورځ د خپلو مصري سرچینو له قوله راپور ورکړی، چې د غزې او اسراییل منځګړي هېوادونه «مصر او قطر» غواړي چې د غزې په تړاو د نښتو د درولو لپاره مشخص مهال وېش وټاکل شي.

سرچینو ویلي، چې د غزې د اوربند په تړاو د خبرو نوی پړاو به ډېر ژر پیل شي او تمه ده، چې وروستۍ پرېکړه د جولای میاشتې په دویمه اونۍ کې وشي.

د مصر سرچینو العربیه ته ویلي، چې منځګړو هېوادونو له واشنګټن نه غوښتنه کړې، څو اسراییل لږ تر لږه دوه اونۍ اوربند ته درناوی وکړي. هغوی همدارنګه د یو داسې پلان د ضمانت غوښتنه کړي، چې د جولای په میاشت کې غزې ته د بشري مرستو د داخلېدو دوام یقیني کړي.

مصر او قطر په ګده هڅې پیل کړې، چې د حماس او اسراییل ترمنځ د اوربند او بندیانو د تبادلې یوه هوکړه ترلاسه شي او تمه ده، چې دا هڅې د دوو اونیو په موده کې نهايي شي.

د مصر سرچینو ویلي، چې یو نوی پلان یې حماس او اسراییلي چارواکو ته وړاندې کړی، چې پکې اوربند، بېړنۍ بشري مرستې او د بندیانو تبادله شامله ده.

دا په داسې حال کې ده، چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په شپه په سپینه ماڼې کې ویلي، چې د غزې د اوربند لپاره د یوې هوکړې احتمال شته او ښايي دا هوکړه د راتلونکې یوې اونۍ په ترڅ کې وشي.