د ډله ییز امنیت تړون سازمان د افغانستان پر ثبات او پراختیا ټینګار کړی

د جرمني لومړي وزیر فریدریښ میرڅ د خپل ټاکنیز کمپاین په جریان کې ژمنه کړې وه، چې د غیرقانوني کډوالو پرمخ به د جرمني پولې وتړي او دا پروسه یې د خپلې دندې په لومړیو ورځو کې پیل کړه.

مېرکل د ډبلیو ډي ار شبکې په یوه ټلویزیوني پروګرام کې چې پنځو کډوالو هم پکې ګډون کړی و، ټینګار وکړ، « که څوک د جرمني په پولو کې د پناه غوښتنه وکړي، نو قانوني پروسه باید د دوی لپاره تعقیب شي. دا پروسه پخپله په پوله کې ترسره کیدای شي، خو په هر حالت کې، دا باید ترسره شي».

په ورته وخت کې، هغې د افغانستان په قضیه کې د هغو کسانو د اخراج پالیسي تایید کړه چې پناه غوښتنه یې رد شوې وي، خو په دې شرط چې دا په عزتمندانه او انساني ډول ترسره شي. هغې وویل چې جرمنی باید «یو حل ومومي او که امکان ولري، خلک بیرته خپل هیواد ته ستانه کړي».

هغې وویل، چې د انساني قاچاق وړونکو د نفوذ مخنیوی اړین دی، مګر په ورته وخت کې دا باید وڅېړل شي چې څوک د نورو په پرتله ډیر ملاتړ ته اړتیا لري.

مېرکل د کډوالۍ پالیسۍ په ټاکلو کې د کار بازار رول او په اروپایی کچه د همغږۍ اړتیا باندې هم ټینګار کړی دی.

دا څرګندونې په داسې حال کې کیږي، چې په ۲۰۲۴ کال کې په جرمني کې د کډوالو شمېر د تیر کال په پرتله ۴،۱ سلنه زیات شوی او ۳،۳ میلیونه کسانو ته رسیدلی دی.

د ملګرو ملتونو د کډوالۍ نړیوال سازمان د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۳ کال د سپټمبر له میاشتې د ۲۰۲۵ کال د جون تر ۷مې پورې یو میلیون او ۸۸ زره او ۱۳۳ افغان کډوال بېرته افغانستان ته شړل شوي دي.

د بښنې نړیوال سازمان وایي، چې دا عمل د نړیوالو قوانینو په ځانګړې توګه نه ستنولو د اصل نقض دی. یاد اصل له هېوادونو غواړي چې پناه‌غوښتونکي یا کډوال داسې ځای ته بېرته ونه لیږي چې هلته له شکنجې، وژنې، یا د نورو بشري ضد جرمونو له خطر سره مخ وي.

سازمان وايي، پاکستان، د مدني او سیاسي حقونو نړیوال تړون او د شکنجې ضد کنوانسیون لاسلیک کوونکی هېواد دی، چې دا اصل پکې شاملیږي.

د بښنې نړیوال سازمان خبرداری ورکوي، چې که پي او ار کارتونه تمدید نه شي، دا به زرګونه کسان له نیونې، ځورونې او د جبري شړلو له خطر سره مخ کړي.

سازمان وايي، تر ټولو ډېر ګواښ د ښځو، نجونو، خبریالانو، بشري حقونو فعالانو، د پخواني حکومت مامورینو او هنرمندانو ژوند ته متوجه دی.

د بښنې نړیوال سازمان له پاکستاني حکومت، په ځانګړې توګه ددغه هېواد د کورنیو چارو وزیر سید محسن رضا نقوي څخه غوښتنه کړې، چې د پي او ار کارتونو اعتبار موده وغځوي، له افغان کډوالو سره زور زیاتی پای ته ورسوي او د غیر قانوني بهرنیانو د اېستلو پلان لغو کړي.

د طالبانو یوه سیمه ییز چارواکي او څو نورو سرچینو د دوشنبې په ورځ د جنګاښ په ۹مه، افغانستان انټرنشنل ته وویل چې طالبانو د بدخشان ولایت په خاش ولسوالۍ کې د کوکنارو د کروندو ویجاړولو لپاره له ځایي اوسیدونکو سره نښته کړې ده.

د سرچینو په وینا، یوه ښځه هم د وژل شویو کسانو په ډله کې ده.

سرچینې وايي چې طالب جنګیاليو پر ملکي خلکو ډزې کړې، چې خلک یې غوسه کړي دي. د معلوماتو له مخې، طالبانو په نښتو کې سپکې او درندې وسلې کارولې دي.

د سیمه ییزو سرچینو په وینا، پارېدلي خلک د ولسوالۍ مرکز ته روان دي.

په بدخشان کې بزګرانو له دې وړاندې هم د طالبانو له خوا د خپلو کروندو د ویجاړولو په وړاندې اعتراضونه کړي دي.

دوی استدلال کوي چې د غربت او بې کارۍ د زیاتوالي له امله د کوکنارو کښت ته اړ شوي دي.

په پکتیکا کې د طالبانو له خوا نیول شوي ښوونکي خپلوانو نن دوشنبه د چنګاښ ۹مه افغانستان انټرنشنل ته وویل چې نوموړي د ایران او اسراییل د جګړې پرمهال په ټولګي کې خپلو شاکردانو ته ویلي و، چې د دیني زده کړو په پرتله عصري علوم زیات اهمیت لري.

دوی همدراز وویل چې له هغه وروسته طالبانو هغه زنداني کړ.

دوی زیاتوي، چې د طالبانو د لومړۍ محکمې له خوا هغه ته د دوه کاله بند سزا ورکړل شوې ده.

تر اوسه طالبانو ددغه ښوونکي د نیول کېدو په تړاو په رسمي ډول څه نه دي ویلي.

په محکومیتونو کې تر سل زرو یورو پورې جریمې او فرانسې ته د محکومو شویو قاچاق وړونکو د بیا ورتګ ممانعت هم شامل دي.

درې کسان، چې یو افغان هم پکې شامل دی، تښتېدلي او په غیر حضوري ډول یې محاکمه وشوه. دوی د نورو له خوا د ټولې شبکې مغز بلل شوي او په اتو کلونو بند محکوم شوي. شپږ نور کسان په اوو کلونو بند محکوم شوي دي.

محکمې د څارنوالۍ له غوښتنې لږ څه زیاتې سزاګانې ورکړې، چې له شپږو تر اتو کلونو پورې بند غوښتنه یې کړې وه.

د لومونډ د رپوټ له مخې، دغه سزاګانې له۵۰ زرو څخه تر ۱۰۰ یورو پورې انفرادي جریمې لري او د بند مودې له بشپړیدو وروسته به له فرانسې شړل کیږي.

تورن کسان د انساني قاچاق، ناغوښتي قتل، نورو ته د خطر پېښولو او په غیرقانوني استوګنه کې د مرستې په تور محاکمه شوي دي.

د لیل ښار اصلاحي محکمې ویلي چې دوی یې د جرمونو د شدت په پام کې نیولو سره محکوم کړي او دا یې هم په ګوته کړې چې ټولو تورنو کسانو له دغه ناورین وروسته خپلو غیرقانوني فعالیتونو ته دوام ورکړی و.

د جون له ۱۶مې څخه تر ۲۰ پورې د لیل ښار په بین سیمه ییز تخصصي قضایي مرکز کې د محاکمې په ترڅ کې یوه تورن کس اعتراف وکړ چې تر ګواښ لاندې کډوال یې ډانکرک ته نږدې لونپلاژ کمپ څخه انتقال کړي دي.

بل کس د کښتۍ د انجن په راوړلو تورن و. دوه افغان وروڼه هر یو په اوو کلونو بند او سل زره یورو جریمې محکوم شول ځکه دوی د قاچاقبرانو د دې شبکې پټ مالي ملاتړي پېژندل شوي.

د څارنوالۍ په وینا، د کښتۍ چلوونکی په دې وروستیو کې په بریتانیا کې په نهو کلونو بند محکوم شوی دی.

د قاچاقبرانو د دې شبکې یو لسم احتمالي غړی، چې په بلجیم کې نیول شوی، وروسته به محاکمه شي.

د محاکمې په جریان کې، څارنوالي د دې جرمي سازمان قاچاق دوی ته ډېر ګټور یاد کړی ځکه له هر مسافر نه یې په اوسط ډول ۳۵۰۰ یورو اخیستل.

په دې بېړۍ کې اکثره د افغانستان، هند، البانیا اوسېدونکي سپاره وو. محکمې ویلي، چې دوی د استیناف لپاره لس ورځې وخت لري.