د محسودو جرګې د ملکیانو پر کورونو د پاکستاني پوځ بریدونه وغندل

هغه پر ایکس خواله رسنۍ دا څرګندونې د هغو تاریخونو پر بنسټ کړي، چې پکې ګڼ افغان روڼ اندي، استادان، دیني عالمان، سیاسي او ټولنیز شخصیتونه، یواځې د دې لپاره وژل شوي، چې د اشغال، استخباراتي نفوذ، افراطیت، او ناافغانه اجنډاوو مخالف وو.

د ډاکټر فضلي په وینا، دا لړۍ لا له ۱۹۸۰مې لسیزې پیل شوې، چې پکې په پېښور ښار کې پوهاند بهاوالدین مجروح او ډاکټر نسیم لودین ووژل شول.

همداراز، د همدې لسیزې په ترڅ کې، جنرال کټوازی او ولي خان کړوخېل په ګډون ګڼ نور افغان فعالان ترور شول، او د ځینو جسدونه یې د ورسک بند ته وغورځول شول.

هغه زیاتوي، په ۱۹۹۰مې لسیزه کې بیا، دا تسلسل ننګرهار پوهنتون ته ورسېد، چیرې چې پوهاند بشریار او پوهاند حبیبي له خپلو کورونو څخه له ویستلو وروسته ووژل شول، او جسدونه یې د درونټې بند ته واچول شول.

د ډاکټر فضلي په وینا، د تېرو دوو لسیزو په ترڅ کې، دا وژنې دومره پراخې شوې چې نه یواځې افغانستان، بلکې کوزه پښتونخوا، وزیرستان، کوټه، سوات، او نورې سیمې هم په کې راښکېلې شوې.

له وروستیو څخه په کابل کې « مولوي ریحان »، په هلمند کې « جنرال قهرمان »، په جلال اباد کې « مولوي عبدالظاهر حقاني »، په وزیرستان کې « عارف وزیر » او بیا تازه په پښتونخوا کې مفتي منیر شاکر او مولانا خانزیب د همدې تسلسل قربانیان دي.

فضلي وايي، د دې ټولو شهیدانو یو ګډ صفت دا و چې هغوی پرمختګپاله او ملتپاله افغانان وو، نه د کوم بهرني اشغالګر ملاتړي. خو مقابل لوری ( قاتلان )هم یو څرګند مشترک صفت لري: « دوی ټول هغه مذهبي افراطي عناصر دي چې د پاکستاني پوځ له خوا د استعماري موخو لپاره روزل شوي، او د ستراتیژیکو وسلو، فکري بمونو، او استخباراتي اجنډاوو د تطبیق وسیلې ګرځېدلي دي».

فضلي ټینګار کوي چې که موږ غواړو دا وژنې وغندو، او یا له دا ډول قتلونو څخه د راتلونکي لپاره د ځان او خپل ملت دفاع وکړو، باید پر یو اصولي حقیقت اتفاق وکړو.

نوموړی زیاتوي: «دا لړۍ د یوې تصادفي ناتراشې جګړې برخه نه، بلکې د یوې سنجول شوې پروژې نتیجه ده، او د دې پروژې بنسټ‌ايښودونکي، عملي کوونکي، روزونکي او لارویان باید ټول وپېژندل شي او وغندل شي».

هغه زیاته کړه چې دا موضوع یوازې د ژړا او ملامتۍ نه، بلکې د شعوري ویښتیا او تحلیل اړتیا لري، ځکه د افغان پرمختګپالو وژنه، یوازې د یو شخص له منځه وړل نه دي، بلکې دا د تفکر، هویت، او د ملت د راتلونکي له منځه وړل دي.

سرچینو زیاته کړې چې یاده پېښه هغه مهال رامنځته شوه چې دغه مسافر له پنجاب نه د بلوچستان په لور روان وو.

بلخوا موټر چلوونکو ویلي، چې د «درکي» په سیمه کې وسلوالو کسانو د سړک بندولو وروسته سپرلۍ ښکته کړې، له هغوي یې د پېژندنې پوښتنه وکړه، او چې کله یې ډاډ ترلاسه کړ چې یاد کسان د پنجاب اوسېدونکي دي، نو ځای پر ځای یې په نښه کړل.

د یادولو وړ ده، چې د یادې پېښې په اړه لا تراوسه د پاکستان حکومت په رسمي توګه څه ندي ویلي، خو ډیرې وختونه د پاکستان حکومت د داسې خونړیو بریدونو پړه د بلوڅ بېلتونپاله غورځنګ پر وسلوالو وراچوي، چې وخت ناوخت د پاکستان د امنیتي ځواکونو، دولتي پروژو، او غیر بلوڅ وګړو پر وړاندې بریدونه کوي. لا تر اوسه کومې ډلې د دې برید مسولیت نه دی منلی.

جان اڅکزي د پنجشنبه په ورځ (د چنګاښ ۱۹مه) پر اېکس پاڼه لیکلي، چې وسله والو د لورلایي او مسی خېل ترمنځ سیمه کې پر لویه لار د تلاشۍ پر مهال له خلکو پېژندپاڼې غوښتي او ځانګړي کسان یې له ځان سره بېولي دي.

جان اڅکزی وايي: «دا پېښه یو جدي ترهګري، نسلي تبعیض، کرکه، تعصب او سخت دريځۍ یوه خطرناکه بڼه ده.»

نوموړي زياته کړې، چې وسله والو برمته شوي کسان د یو پلان له مخي له ځان سره بیولي دي.

نوموړی د وسله والو دا ډول فعالیت د هېواد یوالي ته جدي ګواښ ګڼي او له دولت او خلکو يې غوښتي، چې د دې ظلم په وړاندې غږ پورته کړي او یو شي.

نوموړي پر اېکسپاڼه لیکلي:« اوس دولت پر هغو خلکو مرمرۍ وروي، چې د مولانا خانزیب د وژنې په اړه پوښتنه کوي.»

اېمل ولي خان د امنیتي کسانو له خوا پر لاریون کوونکو ډزو کولو ته سخت غبرګون ښودلی او وایي:« پاکستانه وېښ شه! دا اسراییل نه دی چې غزه وژني، دا پاکستان دی چې باجوړ وژني.»

د عوامي نېنشل ګوند د علماوو څانګې مشر او پښتون ملتپال سیاستوال مولانا خانزیب د پنجشنبې په ورځ د باجوړ په شندۍ ګرځني کې د ناڅرګندو کسانو له خوا ډزو کې ووژل شو او تر اوسه کومې ډلې د نوموړي د وژل کېدو پړه په غاړه نه ده اخیستې.

پر خان زیب د خار سیمې په شندۍ ګرځني کې برید شوی.

مولانا خان زیب د ۲۰۲۴کال د ټولټاکنو پر مهال د قومي اسمبلۍ نوماند هم و.

یو شمېر سرچینو د نوموړي د وژل کېدو خبرونه ور کړي، خوتراوسه تایید شوي نه دي.