فرانسه به په راتلونکي سپټمبر کې فلسطین د دولت په توګه په رسمیت وپېژني

د منځنۍ ختيځ لپاره د ملګرو ملتونو مرستیال خالد خیاري امنیت شورا ته د پنجنشبه په ورځ (د زمري ۲مه) وویل، چې د اسلامي همکاريو سازمان د سولې د هڅو، د نړۍوال قانون د ملاتړ او د تلپاتې سیاسي حل لارو د برابرولو په برخه کې یو لازمي ملګری پاتې شوی دی.

د اسلامي همکاریو سازمان، چې مرکز يې د سعودي عربستان په جده کې دی، ۵۷ غړي هېوادونه او ۵ څارونکي لري، چې د سیاسي، اقتصادي او مذهبي مهمو برخو استازیتوب کوي.

ښاغلي خیاري وویل: «د دې سازمان غږ په هغو سيمو کې چې له شخړو سره مخ دي ډېر ارزښت لري.»

هغه زياته کړې: «ملګري ملتونه دا ملګرتیا نه یوازې د ادارو ترمنځ د همکارۍ په توګه ارزښتمنه بولي، بلکي دا یې د دوامدارې سولې، ټولګډونه حکومتولۍ، د نړۍوالو او بشري حقونو د قوانینو د درناوي لپاره د خپلو هڅو یو مهم عنصر ګڼي.»

نوموړي ټينګار کړی، چې دا همکاري د ملګرو ملتونو د منشور د اتم فصل سره سمون لري، چې له سیمه یيزو سازمانونو سره د سولې د ساتلو لپاره د همکاري هڅه ده.

د ناورینونو په حل کې مرسته

خالد خياري د ملګرو ملتونو او اسلامي همکاريو سازمان ترمنځ ګډو فعالیتونو ته په اشارې ویلي؛ دواړو په غزه کې د بیارغونې طرحه تایید کړې، د عربي لیګ ملاتړ يې کړی او د سينیګال په پلازمېنه ډاکار په کلنۍ غونډه کې يې د بیت المقدس د مسلې په اړه همکاري کړې ده.

د هغه په خبره، چې په سوډان کې يې په تېره دوه کلنه جګړه کې چې ویجاړونکي بشري پايلي یې لرلې، د اسلامي همکاريو سازمان د منځګړیتوب هرکلی کړی.

هغه د افغانستان د ستونزو په اړه د دوحې په پروسه کې د اسلامي همکاريو سازمان د ونډې ساتنه کړې او د طالبانو د لوړو چارواکو سره یې د دغه سازمان د دوامداره اړیکو او د افغان ښځو د حقونو د ملاتړ یادونه کړې.

په نړۍوالو مسلو کې همکاري

د عمومي منشي مرستیال خیاري وايي، چې په ټاکنو، د ټاکنو روزنې او د ښځو د سیاسي ګډون په برخو کې د دواړو سازمانونو همکاري زياته شوې او د راتلونکو کارونو اړوند یې اړيکې پراخې شوي دي.

نوموړي ویلي، چې د ۲۰۲۴ کال د مارچ په میاشت کې د یوه تفاهم په لاسلیک سره د ترهګرۍ په وړاندې مبارزه لا پراخه شوې، چې په کې ګډ تخنیکي نوښتونه، له پارلمانونو سره تعامل او د حقونو پر بنسټ د ترهګرۍ د مخنيوي ستراتيژۍ شاملې دي.

خیاري زياته کړې، چې د راتلونکي تړون د عملي کولو لور ته روان دی، تر څو دواړه سازمانونه د تاوتريخوالي د کمولو، دوامداره سولې ته د رسېدو او د څو اړخيزو اصولو د پیاوړتيا لپاره ګټور تمام شي.

په راپور کې راغلي، له ۲۰۲۲کال د فبرورۍ راهیسې روسیې په اوکراین پراخ یرغل پیل کړ،چې ګڼ شمېر روسي کارګر پوځ ته بلل شوي. د جګړې د سختو تلفاتو له امله پوځ د تازه سرتېرو په لټه کې دی، څو د وژل شویو او ټپي شویو سرتېرو ځای ونیسي.

راپور زیاتوي، د ولادیمیر پوتین پوځ په نږدې درې نیمو کلونو کې له یو میلیونه زیاتو تلفاتو (مړو او ټپیانو) سره مخ شوی دی.

د دې وضعیت او د تقاعدونو زیاتوالي له امله، روسیه اوس د کارګرود جدي کمښت سره مخ ده او هڅه کوي له بهرنیو کارګروپه ځانګړي ډول له هند څخه د اړتیا تشه ډکه کړي.

یاد وزارت په یوه خپره کړې اعلامیه کې زیاته کړې، « د منل شویو افغان وګړو د ژوند ټولې اړینې اړتیاوې لکه روغتیايي خدمات، استوګنځای، خواړه، اړیکې، د سفري اسنادو اسانتیاوې او ډیپلوماتیک ملاتړ برابر شوي، تر څو دوی ته د انساني کرامت او هوسا ژوند شرایط برابر شي.»

په اعلامیه کې راغلي، دغه منل شوي افغانان د اماراتو په ابوظبي کې د «اماراتو بشر دوستانه ښارګوڼي» په نوم کمپ کې ځای پر ځای کړل شوي دي.

په بشر دوستانه ښارګوټي کې همداراز ۱۷ دفترونه د هغو هېوادونو سفارتونو لپاره پرانیستل شوي چې افغان کډوال غواړي ور وکوچېږي.

د دې ترڅنګ یادو افغانانو لپاره زده‌کړې، روزنیز پروګرامونه او د ښوونځیو ترانسپورت هم برابر شوی دی.

د راپور له مخې، نږدې ۲،۶۰۰ افغانانو د حرفوي او مسلکي زده‌کړو له ورکشاپونو ګټه اخیستې ده.

د اماراتو د بهرنیو چارو وزارت په اعلامیه کې ویلي: « اماراتو د افغان ولس د مرستې لپاره هېڅ ډول هڅه نه ده سپمولي. دغه هېواد له هغو لومړنیو هېوادونو څخه دی چې له افغانستان سره یې بشري ملاتړ پيل کړی.»

په اعلامیه کې ویل شوي، چې دا اقدامات د اماراتو د بشري مرستو له اصولو، زغم، ګډ ژوند او د انساني ارزښتونو له روحیې سرچینه اخلي.

وزارت زیاتوي: انساني کرامت ته پاملرنه د اماراتو د تاسیس له وخته یو بنسټیز اصل پاتې شوی، پرته له دې چې د افرادو قومي، مذهبي یا جغرافیایي شالید وکتل شي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د یوې اعلامیې په خپرولو سره د دغې پېښې له امله د روسیې فډراسیون له حکومت او د قربانيانو له کورنيو سره خواخوږي ښودلې ده.

د روسیې انتونوف ان-۲۴ مسافر وړونکې الوتکه چې نږدې ۵۰ کسان پکې سپاره وو د پنجشنبې په ورځ د دغه هېواد په ختیځ کې ولوېده او د رپوټونو له مخې په الوتکه کې ټول سپاره کسان مړه شوي دي.

روسیه په نړۍ کې یوازینی هېواد دی چې طالبان یې په رسمیت پېژندلي دي.

په دې پانګونه کې شاوخوا ۲،۹۳میلیارد ډالر به د زیربناوو پر پروژو ولګول شي او نږدې ۱،۷ میلیارد ډالر به د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ سکتور ته ځانګړي شي.

د فالح په وینا، د کنفرانس په جریان کې به ۴۷ تړونونه لاسلیک شي او له ۱۰۰زیات شرکتونه به پکې برخه واخلي.

په دې پانګونه کې د سعودي مخابراتي شرکتونه اېس ټي سي، ګو ټیلیکام، د سایبري امنیت شرکت سیپر او د زده‌کړو ټکنالوژۍ شرکت کلاسیرا شامل دي. همداراز، د کنفرانس پر مهال د سعودي ـ سوریایي سوداګریزې شورا اعلان هم وشو.

د رویټرز د رپوټ له مخې، په دې اقتصادي پریکړې سره سعودي عربستان یو ځل بیا له سوریې سره خپلې ژورې اړیکې څرګندې کړې او هڅه کوي د احمد الشراع حکومت ته چې د بشارالاسد له پرځېدو وروسته واک ته رسېدلی، سیاسي او مالي مشروعیت ورکړي.

په وروستیو میاشتو کې قطر هم له سوریې سره د ۷ میلیارد ډالرو د برېښنا پروژه لاسلیک کړې او د اماراتو بندري شرکت د ۸۰۰ میلیونه ډالرو تړون ورسره کړی. امریکا هم د سوریې د انرژۍ سکتور لپاره یو پراخ ماستر پلان چمتو کوي.