شیخ عبدالرحمن راشد: ایران او پاکستان دې له افغان کډوالو سره د مجرمانو په څېر چلند نه کوي

مجاهد په دې ناسته کې ویلي، چې هېڅ اعلامیه باید له دیني باورونو سره په ټکر کې نه وي او رسنۍ باید له توهین، تحقیر او سپکو الفاظو ډډه وکړي. هغه وویل: «موږ په یوه غیر معززه جګړه کې ښکېل وو، خو موږ هېڅکله دښمن ته سپکه لهجه نه ده کارولې».

مجاهد زیاته کړې: « موږ او تاسو شاهدان یو چې مختلف مظلومیتونه مو ولیدل، ښځې او ماشومان شهیدان شول خو طالبانو هېڅکله سپکه لهجه ونه کاروله».

نوموړي له بې‌ځایه پارونو او داخلي ټکرونو د ډډې کولو سپارښتنه کړې او وايي، چې « د ملت د وحدت لپاره باید هلې‌ځلې وشي».

مجاهد دغه راز ویلي، چې د طالبانو په اعلامیو کې هېڅکله د سني یا شیعه تفکیک نه دی شوی او تل د مسلمانانو پر وحدت ټینګار شوی دی.

هغه رسنۍ یوه مهمه ډیپلوماتیکه وسیله وبلله او ویې ویل چې رسنۍ د حکومت پر وړاندې د خلکو فشار کنټرولولی شي، د نړیوالو بحرانونو پر وړاندې توجه راجلبوي او د سولې یا جګړې د رامنځته کېدو سبب ګرځېدای شي.

مجاهد وایي، په ډېپلوماسۍ کې رسنۍ ډېر مهم رول لري، چې دا رول یا مستقیم د بهرنیو چارو وزارت له خوا د اعلامیو په خپرولو او یا له رسنیو سره د معلوماتو شریکولو له لارې غیر مستقیم وي.

مجاهد وویل: « رسنۍ یوازې د خبرونو رسولو وسیله نه ده، بلکې یو ډېپلوماټیک میدان دی. رسنۍ کولی شي سوله تامین یا هم جګړه رامنځته کړي. رسنۍ کولی شي ملتونه سره نږدې یا هم لرې کړي.»

مجاهد زیاته کړې ده، چې رسنۍ معلومات خپروي‌ او هم یې کنټرولوي.

هغه وایي: «کله کله ډېپلوماټیک اعمال د رسنیو له لارې ښه څارل کیږي.»

هغه دغه راز د سیاست د تعریف په اړه وویل، چې علماوو سیاست داسې هم تعریف کړی چې سیاست نه لیدل کیږي، نه تعبیر کیږي او نه هم لمس کیږي، خو یوازې بوی کیږي.

مجاهد د خپلې وینا په پای کې د بهرنیو هېوادونو لپاره د افغانستان سفارتونو، ګونسلګریو او رسنیو همغږي مهمه وبلله او ټینګار یې وکړ چې له دې لارې بهرنیو هېوادونو ته خپل دین، عقاید او فرهنګ ور پېژندلای شي.

د طالبانو ویاند داسې مهال دا څرګندونې کوي، چې ددې ډلې غړو او مشرانو په بېلابېلو وختونو کې پخواني حکومت او کارکوونکو ته ترټونکي الفاظ کارول او ډېر وخت یې د دین له دایرې اېستل.

ددې ډلې یو شمېر مشرانو او غړو د جمهوري نظام له سقوط وروسته هم د ترټونکو اصطلاحاتو او ژبې له استعمال نه ډډه نه ده کړې.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت د چهارشنبې په ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د ایران د بهرنیو چارو وزیر په دوشنبه کې د تاجکستان له ولسمشر امام علي رحمان سره کتلي او دواړو لوریو د دوه اړخیزو اړیکو د پراختیا په اړه خبرې کړې دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د دې لېدنې پرمهال امام علي رحمان او عباس عراقچي په افغانستان، مرکزي او سویلي اسیا کې د بدلونونو په اړه هم خبرې وکړې.

د افغاني سرې میاشتې ټولنې مرستیال حافظ عزیزالرحمن د چهارشنبې په ورځ د دغې ډلې د ادارو د یوکلنو لاسته راوړنو د تشریح پروګرام کې وویل، چې یادې مرستې له۳۳۵،۴۴۲ کسانو سره ترسره شوې دي.

نوموړي زیاته کړه، چې تېر کال په ټول هېواد کې د سرې میاشتې ټولنې له خوا څه باندې درې ميليونه ۸۰۰زره هېوادوالو ته روغتيايي خدمات وړاندې شوي او دغه راز پر څه باندې ۲۶۶زره ميندو او ماشومانو بېلابېل واکسينونه تطبيق شوي.

د یادې ټولنې مسوولانو وویل چې د طبیعي پېښو له امله ۵۱۱۳۵۳ زیانمنو او اړو کسانو ته خوراکي او غیر خوراکي او نغدي مرستې برابرې شوې چې د ورکړل شویو نغدي مرستو ټولیز ارزښت څه باندې ۳۱۹ میلیونه افغانیو ته رسیږي.

دوی زیاتوي چې د هرات په ګلران ولسوالۍ کې۲۸۸ زلزله ځپلو کورنیو ته د څه باندې ۱،۲ میلیونه افغانیو په ارزښت د استوګنې کورونه جوړ شوي دي.

همدا راز دغه دغو طالب مسوولینو دا هم وویل چې په اتو حمایتي مرکزونو کې ۳۶۹۶۲ یتیمانو، کونډو، معلولینو، بې سرپرستو او اړو کورنیو ته مالي مرستې شوې دي.

دوی دا هم زیاته کړه، چې د رواني ناروغیو د درملنې په ۶ مرکزونو کې ۲۳۸۳ رواني ناروغانو ته مراقبتي او د درملنې خدمتونه وړاندې شوي، چې له دې ډلې ۲۸۸ کسان بیرته عادي ژوند ته ستانه شوي دي.

له افغانستان سره بشري مرستې په غوڅ ډول د بهرنیو موسساتو او هېوادونو له خوا کیږي.

د پاکستان مرکزي بانک د ۲۰۲۴ـ ۲۵ مالي کال کلني راپور کې ویلي، چې په ۲۰۲۴ ـ۲۵ مالي کال کې د تېر مالي کال په پرتله له پاکستان څخه افغانستان ته د صادراتو کچه ا۷۷۳،۸۹۲ مېلیونه ډالرو ته رسېدلې ده.

د پاکستان د دولتي بانک د معلوماتو له مخې، یاده کچه په تېر مالي کال کې ۵۵۸،۳۲ میلیونه ډالر وه.

د پاکستان مرکزي بانک رپوټ وايي، افغانستان ته د صادراتو کلنۍ اندازه د ۲۰۲۴ کال د جون میاشتې په پرتله د ۲۰۲۵ کال د جون په میاشت کې ۸،۲۴ سلنه ډېره شوي او له ۴۶،۴۰۵ مېلیون ډالرو څخه ۵۰،۲۳۰ مېلیون ډالرو ته رسېدلې، خو د میاشتو په تناسب بیا دا اندازه ۱۱ سلنه راټیټه شوې ده.

د ۲۰۲۵ کال په می میاشت کې افغانستان ته د پاکستان د صادراتو کچه ۵۶،۸۴۳ میلیون ډالره ښودل شوې، چې په جون میاشت کې دا صادرات ۵۰،۲۳۰ مېلیون ډالرو ته را ټیټ شوي دي.

همدارنګه د پاکستان مرکزي بانک په راپور کې ویلي، چې په ۲۰۲۴ـ ۲۵ مالي کې پاکستان ته د افغانستان صادرات ۱۱۶،۵۳ سلنه ډېر شوي او له ۱۱،۶۹۰ میلیون ډالرو څخه ۲۵،۸۹۸ مېلیون ډالرو ته لوړ شوي دي.

خو، له افغانستان څخه د پاکستان د وارداتو په میاشتنۍ مقایسه کې ویل شوي، چې د ۲۰۲۵ کال په می میاشت کې ۲۹،۵۵ سلنه کمښت شودل راغلی او ویل شوي، چې د دې کال د می میاشتې په پرتله په جون میاشت کې د افغانستان واردات له ۱،۹۴۹ مېلیون ډالرو څخه ۱،۱۸۷ مېلیون ډالرو ته ټیټ شوي دي.

د پاکستان مرکزي بانک ویلي، چې په ۲۰۲۴ـ ۲۵ مالي کال کې په ټولیز ډول د پاکستان صادراتو کې ۴،۲۴ سلنه زیاتوالی راغلی او له ۳۰،۹۷۹ میلیارده ډالرو څخه ۳۲،۲۹۵ میلیارده دالرو ته لوړ شوي دي. په دغه راپور کې ویل شوي، چې له بهر څخه پاکستان ته واردات هم ۱۱،۳۱ سلنه لوړ شوي‌ دي.

پخواني ولسمشر حامد کرزي د چارشنبې په ورځ، د زمري اتمه، پر خپل اېکس لیکلي، چې «د بریتانیا د حکومت له دغه تصمیم څخه، چې غواړي د فلسطین خپلواک دولت په رسمیت وپېژني، هرکلی کوي.

کرزی زیاتوي، « دا یو پرځای او باارزښته ګام دی چې د سولې او ثبات پر لور مهمه لاره پرانیزي».

همداراز، نوموړي د ملګرو ملتونو د هغې ناستې د پرېکړې ملاتړ کړی، چې د سعودي عربستان او فرانسې په کوربه توب ترسره شوې وه.

کرزي ویلي: «زه د هغه پرېکړه‌لیک ملاتړ کوم چې د غزې پر وضعیت د سملاسي اوربند غوښتنه کوي او د فلسطین د مستقل دولت د جوړېدو سپارښتنه پکې شوې ده».

د حامد کرزي دا څرګندونې داسې مهال مخې ته راځي، چې د بریتانیا پارلمان تر ۲۰۰ زیاتو غړو په یوه پرانیستي لیک کې له لومړي وزیر کییر سټارمر غوښتي، چې فلسطین دې د خپلواک دولت په توګه په رسمیت وپېژني.

سکای نیوز تېره اونۍ راپور ورکړی و، چې د پارلمان له‌خوا پر حکومت فشار ورځ تر بلې زیاتېږي.

د بریتانیا د بهرنیو چارو وزارت هم ویلي، چې «دوی به هغه وخت فلسطین په رسمیت وپېژني چې دا ګام د سولې د بهیر لپاره اغېزناک وي».