د پاکستاني طالبانو تحریک «ټيټيپي» او د قومي مشرانو ترمنځ د خېبر پښتونخوا د باجوړ ولسوالۍ په لوی ماموند سیمه کې د یکشنبې په ورځ د خبرو اترو درېیم پړاو ترسره شوی دی. په دغه ناسته کې دواړو غاړو روان کړکېچ ته د حل لارې موندلو په موخه په لنډمهاله اوربند هوکړه کړې.
د باجوړ د سولې ۵۰ کسیزې جرګې مشر سید صاحبزاده هارون رشید له رسنیو سره د دغو خبرو اترو جزییات نه دي شریک کړي؛ خو ډان ورځپانې د همدې جرګې د دوو غړو په حواله لیکلي، چې د شنبې په روځ دویمه ناسته کې طالبانو له ملکي سیمو د وتلو مشروطه پرېکړه کړې وه.
سرچینو زیاته کړې، دا ناسته د شنبې په شپه د لوړو پوړو امنیتي چارواکو او د سولې جرګې د غړو ترمنځ له لیدنې وروسته وشوه. د جرګې یوه غوښتنه دا وه، چې طالبان دې افغانستان ته لاړ شي او که جګړه غواړي؛ نو له ملکي سیمو دې په شا شي او غرونو ته دې وخېژي.
د شنبې د ورځې د خبرو له پایلو د حکومتي چارواکو د رضایت له څرګندېدو وروسته پرېکړه وشوه، چې یوې بلې ناستې ته هم زمینه برابره شي؛ څو دغه کړکېچ د سولې له لارې پای ته ورسېږي.
صاحبزاده هارون رشید په یوه فیسبوکي لیکنه کې منلې وه، چې د خبرو درېیم پړاو د یکشنبې په ورځ ترسره کېږي او تر تېر ماسختن ناوخته دا پړاو روان و. ویل کېږي، په دغه ناسته کې پر لنډمهاله اوربند د جرګې او ټيټيپي د مرکچي پلاوي له لوري هوکړه شوې ده.
بل بل لوري د سالارزو په تنګۍ سیمه کې ځینو اوسېدونکو د یکشنبې په ورځ د پاکستان له امنیتي ادارو غوښتي، چې په سیمه کې خپلې پوستې باید پرېنږدي او که داسې وشي؛ نو هلته ګواښونه له ډېرېدلای شي. د توت شاه چوک په سیمه کې ځايي قومي مخورو ویلي، چې امنیتي ادارې غواړي دغلته یوه څو کاله پخوانۍ جوړه شوې امنیتي پوسته د ګواښونو له امله پرېږدي.
د جمعیت علمای اسلام (فضل) لهخوا د سولې د هڅو دوام
همداراز د یکشنبې په ورځ د جمعیت علمای اسلام فضل ډلې سیمهییزو مشرانو ژمنه وکړه، چې د اسلامي نظام، سولې او اقتصادي ودې لپاره به خپلو سولهییزو هڅو ته دوام ورکړي.
دغه څرګندونې د «سرو وانو» په سیمه کې د «جامعه رشیدیه» په مدرسه کې د ۲۰۲۳ کال (د جولای په ۳۰مه نېټه) د خونړۍ چاودنې د دویم تلین په مناسبت ترسره شوې غونډه کې وشوې. یاد برید د خار ښار ته نږدې د یاد ګوند په یوه غونډه کې شوی و، چې ۶۴ کسان په کې وژل شوي وو او ۱۲۲ نور ټپیان وو.
د یادې غونډې په پرېکړه لیک کې راغلي: «سره له دې چې تېر کال خونړی برید وشو؛ خو زموږ ګوند لا هم پر خپل دریځ ولاړ دی».
ویناوالو د لوي ماموند په بېلابېلو سیمو کې د ناامنۍ او پوځي عملیاتو په اړه اندېښنه وښوده او ټینګار یې وکړ، چې د ترهګرۍ ستونزه دې د خبرو له لارې حل شي.
هغوی له سیاسي مشرانو، ټولنیزو او دیني فعالانو او عام ولس وغوښتل، چې د سولې او ټیکاو لپاره دې خپل رول ولوبوي.
اسلاماباد نیوکه لري، چې باجوړ کې د «ټيټيپي» په لیکو کې افغان طالبان هم جنګېږي او همدا راز د یادې ډلې غړي د ډیورنډ کړښې هغې غاړې کې خوندي پناه ځایونه لري. پاکستان په وار، وار پر کابل له واکمنو طالبانو غوښتي، چې د «ټيټيپي» له ملاتړه لاس واخلي او پر ضد دې یې جدي اقدامات وکړي. طالبانو که څه هم له اسلاماباد سره په ناستو کې د افغانستان دننه د پاکستاني طالبانو شته والی منلی؛ خو په عامه توګه د اسلاماباد دغه ادعاوې ردوي، چې ګوندې «ټيټيپي» دې د دوی تر واک لاندې پناه ځایونه ولري.
د سولې جرګې غړو د جمعې په ورځ (د زمري په ۱۰مه) د ماموند تحصیل سیمې په یوه جومات کې د پاکستاني طالبانو له استازو سره لیدلي.
د پاکستان جیو ټلوېزیون د راپور له مخې، د پاکستاني طالبانو استازو ویلي چې دوی به د قبایلي جرګې د ګډونوالو دا غوښتنې "په افغانستان کې له خپلو مشرانو" سره شریکې کړي.
ټي ټي پي تر اوسه په دې اړه په رسمي ډول څه نه دي ویلي.
دا خبرې اترې په داسې حال کې ترسره کېږي، چې د تېرا درې زرګونو اوسېدونکو د دوشنبې په ورځ پراخ لاریون وکړ او د ناامنۍ، اقتصادي ستونزو او د ورځني ژوند د ګډوډۍ له امله یې له سیمې د وسلهوالو د وتلو غوښتنه وکړه.
دا لاریون هغه وخت په تاوتریخوالي بدل شو کله چې د پاکستان د پوځ ځواکونو ډزې وکړې، لږترلږه درې لاریون کوونکي یې ووژل او اته نور یې ټپیان کړل.
خو ځايي قبایلو د جمعې په ورځ د سولې جرګه وکړه او له سیمې څخه یې د وسله والو په ځانګړې توګه د پاکستاني طالبانو د وتلو غوښتنه وکړه.
ډان ورځپاڼې د شنبې په ورځ راپور ورکړی چې د جرګې غړو ته د تحریک طالبان پاکستان (ټيټيپي) استازو ژمنه کړې چې په افغانستان کې به له خپلو مشرانو سره سلا مشوره وکړي. دا خبره ښيي چې د پاکستاني طالبانو د قوماندې جوړښت لا هم په افغانستان کې موجود دی.
پاکستاني چارواکي اټکل کوي چې شاوخوا څلور زره پاکستاني طالبان په افغانستان کې فعالیت کوي.
خو طالبانو تل په افغانستان کې د پاکستاني طالبانو شتون رد کړی دی.
د افغانستان د بیارغونې لپاره د امریکا ځانګړې څارونکې ادارې (سیګار) د جمعې په ورځ په خپل وروستي راپور کې وویل چې د القاعدې، پاکستاني طالبانو او داعش خراسان په ګډون ترهګرې ډلې په افغانستان کې فعالې دي.
سربېره پردې، درېیو بېلابېلو سرچینو مخکې افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو چې د ټيټيپي غړي په کابل او یو شمېر نورو ښارونو کې هڅه کوي چې د افغانستان له خاورې څخه د پاکستاني پوځ پر ضد د بریدونو لپاره بېپیلوټه الوتکې وپېري.