د زوریخ «تاگس انتسایګر» سویسي ورځپاڼې لیکلي،چې طالبان د هغو افغان کډوالود اېستلو په لار کې چې جرمي سابقه لري، خنډونه جوړوي، ترڅو لوېدیځ هېوادونه په ځانګړي ډول لکه جرمني، دې ته اړ کړي چې له دوی سره مستقیم تعامل وکړي.
ورځپاڼې په خپل راپور کې لیکلي، سره له دې چې د سویس حکومت پرېکړه کړې چې د افغان کډوالو د اېستلو بهیر بېرته پیل کړي، خو تر دې دمه دا هڅې بریالۍ شوې نه دي. راپور زیاتوي چې طالب چارواکو ناڅاپه د ستندۍ شرایط بدل کړي، چې له امله یې د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو بهیر ټکنی شوی دی.
د ورځپاڼې د معلوماتو له مخې، د سویس حکومت لومړۍ عملي هڅه چې هدف یې د جرمي سابقې لرونکو افغان کډوالو اېستل وو، د ۲۰۲۴کال په ډسمبر کې ناکامه شوه.سویسي پولیسو تېر کال یو افغان مجرم چې د جنایي جرم له امله محکوم شوی و، د استانبول له لارې کابل ته انتقال کړ، خو طالب چارواکو سره له دې چې سویس حکومت ټول اسناد او شواهد وړاندې کړي و، مجرم ته اجازه ورنکړه چې د افغانستان خاورې ته شي او په دې اړه یې هېڅ وضاحت هم ور نه کړ.
له دې وروسته سویسي چارواکو هڅه وکړه چې د «دوطلبانه ستنیدنې» له لارې دغه سړی افغانستان ته وسپاري خو دا هڅه یې هم ناکامه شوه.
ورځپانه زیاتوي چې له هغې وروسته تر دې مهاله هېڅ یوه هڅه هم د افغان مجرمینو د ستنولو په برخه کې بریالۍ شوې نه ده.
د سویس د فدرالي کډوالۍ ادارې (ایسايام) تایید کړې چې طالبانو د بېرته لېږل شویو افغان اتباعو د منلو شرایط په څرګنده توګه بدل کړي دي. د دې ادارې په وینا، دا مهال شاوخوا شل کسان د اېستلو په نوملړ کې شامل دي، خو د طالبانو د نه همکارۍ له امله، دا پرېکړې نه دي عملي شوي.
د سویس د لیبرال ګوند (ایفډيپي) سناتور دامیان مولر، د رامنځته شوي بنبست په غبرګون کې له طالبانو سره د مستقیمو خبرو د پیل غوښتنه کړې ده. هغه ویلي، حکومت باید د کډوالۍادارې کارکوونکي له اسلاماباد څخه کابل ته ولېږدوي، څو د طالبانو له چارواکو سره منظم تماسونه ممکن شي. مولر همداراز وړاندیز کړی چې د طالبانو قونسلي استازي دې سویس ته راوبلل شي، څو د کډوالود بېرته ستنولو بهیر اسانه شي. د هغه په وینا، دا وړاندیز د جرمني د وروستي اقدام سره ورته دی، چې د قطر په منځګړیتوب او د طالبانو د استازو په همکارۍ د افغان کډوالواېستل یې عملي کړل.
جرمني په دې وروستیو کې اعلان وکړ چې د کډوالو د اېستلو د اسانتیا په موخه یې د قطر په منځګړیتوب، دوو طالب استازو ته اجازه ورکړې چې پرته له دې چې دغه ډله په رسمیت وپېژني، په برلین کې د افغانستان سفارت کې غیررسمي قونسلي چارې پر مخ یوسي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت اړوند یوې سرچینې د یکشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې پاکستان ته د امیرخان متقي سفر د تخنیکي ستونزو له امله ځنډول شوی، خو د دغو ستونزو په اړه یې نور وضاحت نه دی ورکړی.
ټاکل شوې وه، چې متقي د دوشنبې په ورځ پاکستان ته خپل درې ورځنی سفر پيل کړي.
د افغانستان انټرنشنل موندنې ښيي چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۱۹۸۸ بندیزونو کمېټې تر نن ورځې پورې پاکستان ته د سفر په تړاو د امیرخان متقي نوم د سفر د معافیت لرونکو کسانو په لېست کې نه دی شامل کړی.
دا معافیت معمولا د کوربه هېواد له خوا وړاندیز کیږي، خو داسې ښکاري چې پاکستان تر اوسه پورې د سفر معافیت ترلاسه کولو لپاره اړینه رسمي غوښتنه نه ده وړاندې کړې او یا هم د معافیت په اخیستلو نه دی بریالی شوی.
په همدې حال کې، یوې امریکایي سرچینې د سې شنبې په ورځ (د زمري ۱۴مه) د افغانستان انټرنشنل ته وویل چې امریکا پاکستان ته د امیر خان متقي د سفر مخه نیولې ده، هغه همدراز زیاتوي چې امریکا داسې سندونه ترلاسه کړي، چې تاییدوي طالبانو محمود شاه حبیبي نیولی او هغه یې د دې ډلې د استخباراتو په اداره کې ساتلی دی.
سرچینې ویلي چې اوس دطالبانو پر وړاندې ټرمپ ولاړ نه بایډن او ټرمپ هغه کس نه دی چې د امریکایي وګړو په بیرته راوستلو کې بې پامي وکړي او که طالبان په اړیکو کې کوم پرمختګ غواړي، نو دوی باید د حبیبي توقیف ومني.
سرچینې خبرداری ورکړ:«د هغه څه څخه انکار کول چې متحده ایالات یې په اړه باور لري هغه لوبه ده چې طالبان به یې له لاسه ورکړي.»
د جنګاښ ۲مه د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د «عدالت لپاره د انعامونو» پروګرام له لارې اعلان وکړ، چې که څوک د افغاني توکمه امریکایي وګړي محمود شاه حبیبي د ځای او بېرته راوستلو په اړه معلومات ورکړي، ۵ میلیونه ډالره انعام به ترلاسه کړي. په خبرپاڼه کې ویل شوي و چې نوموړی د طالبانو استخباراتو نیولی.
محمود شاه حبیبي د ۱۴۰۱ کال د زمري په میاشت کې د «ای ار اېکس کمونېکېشن» کمپنۍ له ۲۹ نورو کارکوونکو سره د کابل په شېر پور کې د القاعده شبکې د مشر له وژل کېدو یوه ورځ وروسته ونیول شو.