د افغانستان دکورنیو چارو پخوانی وزیر او د امریکا دفاعي پوهنتون استاد، علي احمد جلالي، وایي چې د طالبانو اوسنی رژيم د ایران لپاره ستراتیژیکه پانګه ده، او ملا هبتالله اخندزاده د ایراني رژيم څخه په الهام، د نورزیو قوم څخه د سپاه پاسداران په څېر ځانګړی مذهبي نظامي ځواک جوړ کړی دی.
علي احمد جلالي،دا څرګندونې افغانستان انټرنیشنل سره د مرکې پر مهال کړې دي. نوموړی باور لري چې د طالبانو دښمني له امریکا او لویدیځ سره، د ایران لپاره ځانګړې ارزښت لري.
د هغه په وینا، د دواړو رژيمونو تر منځ نه یوازې امنیتي بلکې اقتصادي اړیکې هم جوړې شوې دي.
جلالي وایي، ایران طالبانو ته د یوه ګواښ په سترګه نه ګوري او نه یې هم پر ضد اقدام کوي، بلکې له دې ډلې سره د لویدیځ ضد دریځ له امله همغږي لري.
هغه دا هم وویل،چې طالبانو د داعش پر وړاندې مبارزه کړې، او دا کار د تهران د علاقې یو بل ښکاره دلیل دی.
نوموړي،د طالبانو او ایراني رژیم ترمنځ پر ورتهوالي تمرکز وکړ او زیاته یې کړه: «دواړه رژیمونه دیکتاتور دي، پریکړې یې د یوه رهبر له خوا کېږي، واحده ایډیالوژي لري او ځانګړې نظامي جوړښتونه لري.»
د جلالي په وینا، هبتالله اخندزاده نه یوازې د حکومت ټولې چارې په خپل لاس کې لري، بلکې د نورزيو قوم څخه یې یو ډول مذهبي ځواک راایستلی، چې ورته والی یې د سپاه پاسداران سره ښودل کېږي.
خو له بلې خوا د نړیوالو امنیتي مطالعاتو څېړونکی، ارین شریفي، د جلالي له څرګندونو سره همغږی ندی او وایي، چې د ایران او طالبانو ترمنځ دا ډول ژور ستراتیژیک ائتلاف نشته او د دواړو ترمنځ اړیکې زیاتې محدودې دي.
د شریفي په باور، که څه هم طالبان پخوا د ایران او پاکستان نیابتي ډلې بلل کېدلې، خو دا نفوذ اوس د جمهوریت دورې په پرتله ډېر کم شوی.
هغه ټینګار کوي چې د جمهوریت په وخت کې ایران د افغانستان په حکومتي ادارو، دیني مدارسو، فرهنګي مرکزونو او رسنیو کې پراخ حضور درلود، خو د طالبانو تر راتګ وروسته دا فضا محدوده شوې ده.
شریفي دا هم وایي چې د یوه افراطي شیعه رژیم (ایران) او یوه افراطي سني رژيم (طالبان) ترمنځ ستراتیژیک اتحاد غیر واقعي دی، ځکه د دواړو ایډیالوژيکې بنسټونه یو له بل سره تضاد لري.
د یادولو وړ ده،چې طالبانو تر اوسه د علی احمد جلالي د ادعاوو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی، خو د ایران د رژيم لهخوا هم د طالبانو پر وړاندې نه یوازې انتقادي دریځ نه ترسترګو کېږي، بلکې د یو شمېر سیاسي او اقتصادي همکاریو نښې هم لیدل کېږي.
د شنونکو په باور، که څه هم د طالبانو او ایران ترمنځ اړیکېروښانهنه دي، خو د دواړو خواوو تکتیکي ګټې ښایي د یو بل د زغم سبب شوې وي. خو دا معلومه نه ده چې دا "تکتیکي زغم" به تر کومه دوام ومومي.
