• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکه: افغان ولس طالبان خپل استازي نه ګڼي

۱۷ زمری ۱۴۰۴ - ۸ اګست ۲۰۲۵، ۲۳:۲۸ GMT+۱

د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکې په افغانستان کې د جمهوري نظام د رانسکورېدو او د طالبانو د بیا واکمنېدو د څلورمې کلیزې په درشل کې د ۲۰۲۱ کال د اګست ۱۵مه د هېواد په تاریخ کې یوه توره او شومه ورځ بللې، او وایي چې افغان ولس طالبان خپل استازي نه ګڼي.

دغې شبکې د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، ۴ کاله مخکې نړۍوالې ټولنې په ډېرې بې پروايۍ سره افغان ولس یوازې پرېښود، د افغانانو هیلې له منځه ولاړې او له یوه نامعلوم راتلونکې سره یې مخ کړل.

اعلامیه کاږي، افغان ولس دغه تېر څلور کاله په ویرې، فقر او جبري کډه کولو سره تېرې کړي او ان ځينې یې له تیري، شکنجې، بندي کېدو او وژنو سره مخ شوي، په ځانګړې توګه ښځې په دې څلورو کلونو کې په سیستماتیک ډول له ځپنې سربېره په بشپړ ډول له ټولنې، سیاست او له زده کړو حذف شوي دي.

د افغان ښځو د سیاسي مشارکت شبکه زیاتوي، په دې څلورو کلونو کې افغان ولس او په ځانګړې توګه، مدني فعالان، خبریالان، هنرمندان او همداراز قومي او مذهبي لږکي له ډول ډول جنایتونو سره مخ شوي او میلیونونه نور هېوادوال کډوالۍ ته اړ شوي، چې دا بهیر لا هم دوام لري.

دغه شبکه وايي، «په دې څلورو کلونو کې نړۍواله ټولنه نه یوازې د افغانستان د ولس او ښځو تر څنګ ونه درېده بلکې له طالبانو سره د اړیکو د عادي کولو او سیاسي تعامل لپاره د هڅو په ترڅ کې یو ځل بیا د افغانستان بې ګناه ولس د خپلو سیاسي ګټو قرباني کړ، بیا هم د جوړجاړي او معاملې بوی راځي، خو د دغې معاملې بیه به افغان ولس پرې کوي.»

دغو ښځو له نړۍوالې ټولنې یو ځل بیا وغوښتل، چې د طالبانو جنایتونه باید د جنسیتي اپارتاید په توګه په رسمیت وپېژني.

د دغې ډلې مشران باید له تحریمېدو سربېره تر نړۍوال څار لاندې ونیول شي، نړۍواله ټوله باید دغه ډله په رسمیت ونه پېژني، ملګري ملتونه او نور نړۍوال سازمانونه باید د افغان ولس تر څنګ ودرېږي نه د بشري حقونو د ناقضینو تر څنګ.

دوی همداراز په ډاګه کړې چې افغان ولس طالبان خپل استازي نه ګڼي او د جهل، ترور او تیارو پر وړاندې به خپلې مبارزې ته دوام ورکړي.

د یادولو وړ ده، چې په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنېدو سره پر افغان ولس او په ځانګړې توګه پر نجونو او ښځو ګڼ محدودیتونه ولګول شول، چې د نړۍوالو له تُندو غبرګونونو سره سره طالبان له خپلو دغو لګول شویو محدودیتونو په شا نشول او د هرې ورځې په تېرېدو سره د دغو محدویتونو لمن لاپسې پراخېږي.

ترویج لرونکی

راپور: روسان له ۳۷ کلونو وروسته افغانستان ته د پوځي همکارۍ له لارې بېرته راستانه شو
۱

راپور: روسان له ۳۷ کلونو وروسته افغانستان ته د پوځي همکارۍ له لارې بېرته راستانه شو

۲

طالبان وایي څلورو ولایتونو کې یې ۱۳ کسان د جنايي جرمونو په تور نیولي

۳

ندیم امیري؛ افغاني‌الاصله فوټبالر چې جرمني یې له ماتې وژغورله څوک دی؟

۴

له وفادار جنګیالي تر سرغړوونکي قوماندان؛ د طالبانو مشر د جمعه فاتح د ځپلو امر کړی

۵

د غزني له درو، شپونکی ماشوم د کوپنهاګن د زړه ډاکټر شو

•
•
•

نور کیسې

‏د پاکستان بهرنیو چارو وزارت: د امیرخان متقي د سفر پر نېټې لا تراوسه هوکړه نده شوې

۱۷ زمری ۱۴۰۴ - ۸ اګست ۲۰۲۵، ۲۲:۳۹ GMT+۱
‏د پاکستان بهرنیو چارو وزارت: د امیرخان متقي د سفر پر نېټې لا تراوسه هوکړه نده شوې
100%

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویاند «شفقت علي خان» وایي چې اسلام اباد ته د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د سفر پر نېټې لا تراوسه هوکړه نده شوې، خو کار پرې روان دی.

ټاکل شوې وه د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر د «زمري پر ۱۳مه» په یوه ۳ ورځني سفر پاکستان ته ولاړ شي، خو دغه سفر لا تراوسه ځنډېدلی دی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند شفقت علي خان د جمعې په ورځ د (زمري په ۱۷مه) په اونیزه غونډه کې د یوې پوښتنې په ځواب کې، چې ایا ملګرو ملتونو اسلام اباد ته د امیرخان متقي د سفر په تړاو د پاکستان غوښتنه رد کړې وویل، د امیرخان متقي د سفر د لغوه کېدو او یا هم ځنډول کېدو په تړاو هېڅ پوښتنه نه رامنځته کېږي، ځکه لا تر اوسه په رسمي توګه د سفر پر نېټې توافق نه دی شوی خو کار پرې روان دی.

شفقت علي خان سره له دې چې د ملګرو ملتونو له لوري امیرخان متقي ته د سفر د محوز د ورکړې د څرنګوالي په تړاو په روښانه ټکو څه ونه ویل خو دومره یې په ډاګه کړه، چې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت له خوا د امیرخان متقي د سفر د نېټې په تړاو رسمي اعلان نه دی شوی، نو په دې سره د سفر د ځنډېدو مساله هم نه رامنځته کېږي.

نوموړي زیاته کړه، «د سفر د نېټو پر موضوع لا هم کار روان دی، د افغان بهرنیو چارو وزیر د سفر د ځنډ موضوع چې مطرح شوې، باید ووایم، کله چې موږ د لوړپوړو چارواکو سفرونه پلان کوو، نو لومړی یوه ابتدایي نېټه ټاکل کېږي تر هغو چې دواړه هېوادونه پرې موافقه ونکړي، کوم رسمي اعلان نه کېږي. په دې اړه د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت له خوا کوم رسمي اعلان نه و شوی، نو د سفر د ځنډ خبره هم نه مطرح کېږي.»

تر دې مخکې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت اړوند یوې سرچینې د تېرې یکشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې پاکستان ته د امیرخان متقي سفر د تخنیکي ستونزو له امله ځنډول شوی، خو د دغو ستونزو په اړه یې نور وضاحت نه وو ورکړی.

تر دې وروسته بیا داسې راپورونه خپاره شول چې پاکستان ته د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر سفر د ملګرو ملتونو د بندیزونو کمېټې د معافیت د نشتوالي له امله ځنډېدلی دی.

دا معافیت معمولا کوربه هېواد وړاندیز کوي، خو داسې ښکاري چې پاکستان د متقي د سفر معافیت په ترلاسه کولو نه دی بریالی شوی.

د افغانستان انټرنشنل موندنې ښيي چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د ۱۹۸۸ بندیزونو کمېټې تر اوسه پاکستان ته د سفر په تړاو د امیرخان متقي نوم د سفر د معافیت لرونکو کسانو په لېست کې نه دی شامل کړی.

د طالبانو هغه چارواکي چې د بندیزونو په نوملړ کې شامل دي، د ملګرو ملتونو د اصولو له مخې نشي کولای له معافیت پرته بهر ته سفر وکړي. دا معافیت یوازې د ملګرو ملتونو د بندیزونو کمېټې له تایید وروسته او د مشخصو موخو لکه رسمي ناستو، سولې خبرو یا عاجلو درملنو لپاره ورکول کېږي.

طالبان: د ټرانسپورټ فیسونه به برېښنايي اخلو، خو د عوایدو لګښت لا هم پټ دی

۱۷ زمری ۱۴۰۴ - ۸ اګست ۲۰۲۵، ۲۱:۴۹ GMT+۱
طالبان: د ټرانسپورټ فیسونه به برېښنايي اخلو، خو د عوایدو لګښت لا هم پټ دی
100%

د طالبانودټرانسپورټ او هوايي چلند وزارت تازه اعلان کړی، چې له دې وروسته به د سړک‌ او لوی لارو د ټرانسپورټ فیسونه یا حق‌الزحمه په برېښنايي ډول راټولېږي. دغه وزارت وايي، د نغدو پیسو اخیستل بند شوي او دا نوی بهیر یې په کابل کې د یو منظم بانکي سیسټم له لارې پیل کړی دی.

سره له دې چې دغه اقدام په ظاهري توګه د شفافیت، معاصر سیستم او فساد کمولو په نوم وړاندې کېږي، خو د طالبانو د ادارې تر واک لاندې د عوایدو راټولولو پروسه له ګڼو نیوکو سره مخ ده.

ډېری هېوادوال وایي، دا ډله د مالیاتو، فیسونو، او ګمرکي عوایدو له لارې پیسې راټولوي، خو د هغو لګښتونه، برخلیک، یا شفاف حساب‌ورکونه نه وړاندې کوي.

د افغانانو لویه نیوکه دا ده چې طالبان د فیسونو او مالیاتو ټول سیستم نه له خلکو سره شریکوي، نه هم د کوم ځانګړي ارګان له‌خوا څارل کېږي، او نه هم د لګښتونو راپور وړاندې کوي.

د دوی په باور، که څه هم د پیسو راټولولو سیستم برېښنايي کېږي، خو دا یوازې د ظاهري اصلاحاتو هڅه ده، نه د اساسي ستونزو حل.

طالبان هر کال له کانونو، ګمرکونو، وارداتو او نورو عوایدو ملیاردونه افغانۍ راټولوي، خو تر اوسه یې ولس ته دا نه ده څرګنده کړې چې دا پیسې څه ډول لګول کېږي، کومو برخو ته ځي، او څوک پرې څارنه لري.

د نړیوالو څارونکو ادارو او مرستندویو هېوادونو اندېښنه دا ده، چې طالبان ټولې اقتصادي سرچینې تر خپل ناقانونه کنټرول لاندې راولي، خو د شفافیت، عدالت، او خلکو د خوښې پرته پرې واک چلوي. دا چاره د ولس د بې‌باورۍ، اقتصادي فشار، او د فساد د پراخېدو سبب شوې ده.

سره له دې چې د فیسونو برېښنايي کول یو عصري ګام ښکاري، خو تر هغې چې د عوایدو راټولولو او لګښتونو پروسه روښانه، شفافه، او د ولس تر نظارت لاندې نه وي، دا ډول اقدامات د باور د بېرته ترلاسه کولو لپاره بسنه نه کوي.

شفقت علي: له طالبانو سره یې اړیکې د سفیر تر کچې لوړې شوي، خو د بیرغ په تړاو پرېکړه نده شوې

۱۷ زمری ۱۴۰۴ - ۸ اګست ۲۰۲۵، ۲۱:۴۶ GMT+۱
شفقت علي: له طالبانو سره یې اړیکې د سفیر تر کچې لوړې شوي، خو د بیرغ په تړاو پرېکړه نده شوې
100%

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت وايي، د پاکستان او طالبانو تر منځ اړیکې د سفیر تر کچې لوړې شوي، خو په وینا یې لا تر اوسه په اسلام اباد کې د طالبانو د بیرغ په تړاو څه پرېکړه نه ده شوې.

د دغه وزارت ویاند شفقت علي خان د جمعې په ورځ (د زمري په ۱۷مه) په اونیزه خبري غونډه کې وویل، چې د پاکستان او طالبانو تر منځ د شوې هوکړې له مخې، د اسلام اباد او طالبانو تر منځ اړیکې د سفیر تر کچې لوړې شوي او اوس یې لوړ پوړي ډيپلوماټ ته د سفیر پروتوکل ورکول کېږي.

نوموړي د یوې پوښتنې په ځواب کې چې آیا په اسلام اباد کې د طالبانو سفیر خپل باور لیک د دغه هېواد ولسمشر ته وړاندې کړی وویل: « اسلام اباد د پاکستان ولسمشر ته د طالبانو د باور لیک وړاندې کول اړین نه ګڼي».

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند په دې خبري غونډه کې په اسلام اباد کې د طالبانو د سفارت د بیرغ د څرنګوالي په تړاو د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل، په دې اړه به د پروتوکولونو له ارزونې وروسته خپله پرېکړه اعلان کړي.

د بریتانیا افغان همکاران: زموږ د معلوماتو له افشا کېدو سره هم بریتانیا زموږ غوښتنه رد کړه

۱۷ زمری ۱۴۰۴ - ۸ اګست ۲۰۲۵، ۲۱:۱۷ GMT+۱
د بریتانیا افغان همکاران: زموږ د معلوماتو له افشا کېدو سره هم بریتانیا زموږ غوښتنه رد کړه
100%

یو شمېر هغه افغان پوځیان چې د ناټو د شتون پر مهال یې له بریتانوي پوځ سره همکاري کړې وايي، چې له کلونو انتظار وروسته د بریتانیا حکومت د دوی د لېږد غوښتنې رد کړې دي. ځينو پخوانیو افغان نظامیانو په یوه اعلامیه کې ویلي:«انساني ژوند باید د نورو د خپل سرو پرېکړو په تمه پاتې نه شي.»

په دې وروستیو کې په بریتانیا کې د دې سرتېرو د محرم اسنادو افشا کېدو غبرګونونه را وپارول.

په دې معلوماتو کې د افغان همکارانو نومونه او د دوی د همکارۍ توضیحات شامل وو، چې په ۲۰۲۲ کال کې په تېروتنه کې افشا شول او یوه برخه یې یو کال وروسته په ټولنیزو شبکو کې خپره شوه.

بریتانیا حکومت د یوې ځانګړې محکمې د حکم له مخې دا موضوع پټه وساتله او بیا یې د همدې کسانو د لېږد لپاره یو پټ پلان پيل کړ.

د بریتانیا سترې محکمې حکومت اړ کړ، چې په ۲۰۲۵ کې دا موضوع په عامه توګه افشا کړي.

په ورته وخت کې یو شمېر افغان سرتېري وايي، چې د دوی شخصي معلومات افشا شوي او ژوند یې له خطر سره مخ دی؛ خو د بریتانیا حکومت یې غوښتنو ته هېڅ پاملرنه نه ده کړې.

د همدې افغان امنیتي ځواکونو له ډلې یو شمېر یې افغانستان انترنشنل ته ویلي، چې د دوی غوښتنې په «ډله ییز، ناعادلانه او بېله دقیقې ارزونې» رد شوې دي.

له دې جملې یو د افغانستان د ځانګړو ځواکونو غړی پاتې شوی وايي: «ما په ۲۰۲۲ کال کې بریتانیا ته د افغان همکارانو د انتقال پروګرام له لارې غوښتنه وکړه؛ خو په ۲۰۲۳ کې زما غوښتنه رد شوه. په هم هغه وخت کې زموږ ډېر نورو همکارانو منفي ځوابونه تر لاسه کړه. د۲۰۲۵ کال په پيل کې مې يو ايمیل تر لاسه کړ، چې زما دوسیه بیا ارزول کېږي؛ خو نن جمعه یو ځل بیا زموږ څو کسانو ته ایمیل راغی، چې بریتانیا ته زموږ د انتقال غوښتنه رد شوې ده.»

هغه زیاته کړه: «دا حیرانوونکې ده، چې زموږ شاوخوا ۱۵ کسان یو، چې په یوه پوځي واحد کې مو په یوه اډه او یو ډول ماموریتونو یو ځای کار کړی؛ خو ځيني کسان بریتانیا ته منل شوي او ځينې نه.ِ»

دا پخواني پوځيان وايي په افغانستان کې یې ژوند له خطر سره مخ دی او اړ دی ځانونه پټ وساتي.

یو افغانستان انټرنشنل ته ويلي: «زموږ یو همکار طالبانو ځکه ونیو، چې په خپل موبایل کې یې د بریتانوي ځواکونو سره د همکارۍ اسناد لرل، یوه میاشت کې هیڅ خبر ورباندې نه لرو، چې څه ورسره شوي دي.»

پخواني امنیتي ځواکونه: زموږ غږ باید واورېدل شي

یو شمېر پخوانیو افغان پوځیانو په یوه اعلامیه کې ویلي، چې دوی مستقیم له بریتانوي ځواکونو سره په نظامي ماموریتونو کې همکاري کړې ده.

دوی اسناد، عکسونه، ویډیوګانې، مننه لیکونه او د ژوند د خطر شواهد وړاندې کړي؛ خو د ARAP پروګرام کې د دوی غوښتنې ځکه رد شوي، چې «رسمي قرارداد نشته» یا «شواهد تایید نه شول».

دوی ټینګار کړی چې په جګړه کې هېڅکله رسمي قرارداد نه وي او د بریتانوي ځواکونو سره یې همکاري ریښتینې، مستنده او په خطرناکو حالاتو کې شوې ده.

په اعلامیه کې یوې قضیې ته اشاره شوې، چې یو افغان پوځي افسر خپل عکسونه او ویډیوګانې د بریتانوي افسرانو سره وړاندي کړي؛ خو ځوا یې ځکه منفي تر لاسه کړی، چې «بریتانوي افسرانو څېرې نه پېژندل کېدې او یا د غوښتونکي حضور په عکسونو کې نه دی تاید شوی.»

په اعلامیه کې غوښتنه شوې، چې رسنۍ، د بشري حقونو بنسټونه او د بریتانیا پارلمان دي د ای ار ای بي غښتنو ارزونه په شفافه او خپلواکه توګه وکړي.

په دې وروستیو کې د بریتانیا ورځپاڼې تلگراف راپور ورکړی، چې د ایران سپاه پاسداران له طالبانو غوښتي، چې د شاوخوا ۲۵ زرو افغانانو نومونه چې د بریتانوي ځواکونو سره یې په افغانستان کې همکاري کړې ایران ته وسپاري.

د تلگراف له قوله د تهران موخه داده، چې ممکن د بریتانیا استخباراتي ادارې (MI6) همکاران وپیژني او دغه معلومات د هسته‌ یي خبرو اترو کې د غرب پر وړاندې د فشار وسیله وګرځوي.

تلگراف دا هم ویلي چې په دغه لېست کې د بریتانیا د ځانګړو ځواکونو او استخباراتي مامورینو له ۱۰۰ څخه ډېر نومونه هم شامل دي.

ملګري ملتونه: د ښځو په تړاو د طالبانو فرمانونه د راستنېدونکو ښځو پر وړاندې جدي ننګونې دي

۱۷ زمری ۱۴۰۴ - ۸ اګست ۲۰۲۵، ۲۰:۲۰ GMT+۱
ملګري ملتونه: د ښځو په تړاو د طالبانو فرمانونه د راستنېدونکو ښځو پر وړاندې جدي ننګونې دي
100%

ملګرو ملتونو له ګاونډیو هېوادونو د ستانه شویو افغان کډوالو د وضعیت په تړاو د اندېښنې په څرګندولو سره ویلي، راستنېدونکي افغانان د طالبانو د واکمنۍ لاندې داسې یوه هېواد ته ستنېږي، چې پکې شاوخوا نیمايي نفوس د اقتصادي، بشري حقونو او د اقلیمي کړکېچونو له امله بشري مرستې ته اړتیا لري.

د ملګرو ملتونو د استوګنې او ښاري پراختیا ادارې مشرې«سټیفني لوز» نن (جمعه د زمري۱۷مه) په جینوا کې ویلي، «د طالبانو هغه فرمانونه چې ښځې او نجونې له ثانوي زده کړو، کار او له محرم پرته له کوره وتلو څخه منعه کوي، د راستنېدونکو لپاره جدي ننګونې دي.»

د نوموړې په وینا، راستنېدونکې افغان نجونې او ښځې بېرته داسې یوه هېواد ته ستنېږي چې له ۱۲ کلنۍ پورته نجونې ښوونځيو ته نشي تللی او همداراز د ټولنې دغه قشر ته هېڅ ډول ټولنیز او یا هم اقتصادي فرصتونه نشته.

مېرمن لوز زیاته کړې، «موږ داسې کورنۍ هم لرو چې د ښځو په مشرۍ هېواد ته ستنېږي. تاسو تصور وکړئ چې دا د دوی لپاره څه معنا لري. هغوی پرته له محرم څخه نشي کولای له کوره ووځي، ان که ډاکټر ته د تګ اړتیا هم ولري.»

ملګري ملتونه وايي، افغانستان له ګاونډیو هېوادونو د یو مخیز راستنېدونکو له امله له ناورین سره مخ دی او د ۲۰۲۳ کال له سپټمبر راهیسې له پاکستان او ایران څخه شاوخوا ۳ میلیونه افغانان یا په خپله خوښه بېرته هېواد ته ستانه شوي او یا هم په زوره شړل شوي او یوازې د روان ۲۰۲۵ کال له پیله تر اوسه څه باندې ۲ میلیونه افغانان بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي او په وینا یې د ځینو لپاره دغه بېرته ستنېدنه یوازې ستنېدنه نه ده بلکې یو نوی هم پیل دی.

سټيفني لوز زیاته کړې، «ډېری کسان چې بېرته ستانه شوي په اصل کې هېڅکله یې په افغانستان کې ژوند نه‌دی کړی، نو دا د هغوی لپاره یوازې بېرته تګ نه، بلکې یو نوی پیل دی.»

د مېرمن لوز په وینا، د راستنېدونکو کسانو شاوخوا ۶۰ سلنه یې تر ۱۸ کلو کم عمر لري او دوی له هغه ځای سره هېڅ ډول ټولنیزې اړیکې نه لري او دغه حالت به د هغوی پر وضعیت هم ناوړه اغېز وکړي.

د ملګرو ملتونو دغې چارواکې له نړۍوالې ټولنې وغوښتل چې افغانستان او په ځانګړې ډول افغان ښځې او نجونې هېرې نه کړي.

تر دې مخکې د کډوالۍ نړۍوال سازمان هم خبرداری ورکړی که چېرې پاکستان د افغان کډوالو د اېستنې په تړاو له خپلې پرېکړې په شا نشي نو لرې نه ده چې شاوخوا یو میلیون نور کسان هم بېرته افغانستان ته ولېږدول شي او ورسره به د ګډوالو ناورین لاپسې جدي شي.