پاکستان کې د کوکنارو کښت څو برابره ډېر شوی؛ پاکستان د دغه کار پړه پر افغان کډوالو وراچوي

پاکستاني رسنیو خبر ورکړی، چې دا پېښه نن سهار شوې ده.

له چاودنې وروسته د پاکستان امنیتي ځواکونو سیمه محاصره کړې او چاڼیز عملیات یې پیل کړي دي.

تر اوسه پورې کومې وسله والې ډلې د برید مسوولیت پر غاړه نه دی اخیستی او نه هم تر دې دمه د پاکستان پوځ عامه اړیکو دفتر کوم غبرګون ښودلی دی.

د دغه وزارت له‌خوا په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د حیرتان له لارې ۶۴۸۵۹ ټنه، د اقینې له لارې ۲۱۷۱ ټنه، تورغونډۍ له لارې ۱۰۷۸۱ ټنه او د هرات ولایت د خواف له لارې ۱۳۵۶۲ټنه انتقالات شوي دي.

د خبرپاڼې له مخې؛ دغه انتقالات ټولټال ۹۱۳۷۳ ټنه کېږي، چې نفتي، غیرنفتي او نور سوداګریز توکي په‌کې شامل دي.

خبرپاڼه زیاتوي، چې په تېره یوه اوونۍ کې ۳۵۶ ټنه سوداګریز مالونه بهرنیو هېوادونو ته صادر شوي دي.

ډان ورځپاڼې نن دوشنبه (د وږي ۲۴مه) د نوموړي په حواله لیکلي، چې دغه نوې تګلاره د هغو جنګي ډلو د تېرېدو د مخنيوي لپاره جوړه شوې چې له افغانستانه فعالیت کوي.

د هغه په وینا؛ د دغې تګلارې اساسي موخه دا ده، چې د وسلو، پیسو او پاکستان ته د نورو جنګیالیو راوښتلو بهیر ودرول شي.

چارواکي زیاتوي، چې هڅه کوي فرضي کرښې ته نږدې مېشت وسله‌وال په خپلو پټنځایونو کې محدود کړي او په دې ډول یې جنګي ظرفیت راکم کړي.

دغه امنیتي چارواکي وايي، د پوله ساتو ځواکونو ترڅنګ د استخباراتي عملیاتو په دوام کې د پاکستاني طالبانو تحریک داخلي شبکې هم په نښه کېږي. چارواکي زیاتوي، که د افغانستان له‌خوا پاکستان ته د جنګیالیو راوښتل بند کړل شي؛ نو د دغه ډلو جنګي روحیه به هم ورسره کمزورې شي.

چارواکي باور لري، چې له سپتمبر څخه بیا د فبرورۍ تر میاشتې پورې وخت د پوځي عملیاتو او نورو اقداماتو لپاره ډېر مناسب او ګټور دی؛ ځکه وسله‌وال معمولاً په ژمي کې افغانستان ته ستنېږي او یا د پولو ترڅنګ په خوندي ځایونو کې پټېږي.

چارواکي زیاتوي، چې د پولې کلکه څارنه به د نوو جنګیالیو د جلب او جذب مخه هم ډب کړي.

د چارواکو په وینا؛ دغه نوې تګلاره د پوځي عملیاتو بدیل نه دی او یوازې په هغو سیمو کې عملي کېږي، چې خلک یې د جبري کډه کېدو مخالفت کوي؛ خو پوځ به بیا هم د اړتیا په صورت کې پوځي عملیات کوي.

د پښتونخوا په تېراه کې سیمه‌ييز مشران اندېښمن دي، ځکه په دې سیمه کې د پاکستاني طالبانو تحریک له څو کلونو راهیسې واکمني کړې ده. دغه مشرانو تر دې مخکې هم په خپله سیمه کې د پراخو پوځي عملیاتو او کډه کېدو مخالفت کړی و.

ویل کېږي، چې په ځينو سیمو کې اوس هم وسله‌وال ګزمې کوي؛ خو د پاکستان امنیتي چارواکو بیا ویلي، چې خلک به له خپلو سیمو نه اېستل کېږي.

نوموړی وايي:« د جواهراتو قاچاق او په ناقانونه توګه د سیاحتي وېزې اخیستل نور هغه تورونه وو، چې افغانستان ته په تګ پر ما ولګېدل.» هغه زیاته کړې، چې بیا افغانستان ته د تګ اراده نه‌لري.

هغه له تاس خبري اژانس سره په مرکه کې د خپل سفر موخه علمي څېړنه بللې ده. کاورین د خپل وروستي سفر په اړه ويلي، د طالبانو تر واکمنېدو وروسته افغانستان ته سفر کول او هغو لرو پرتو سيمو ته یې تګ شونې شو، چې له تېرو ۵۰-۱۰۰ کلونو راهیسې په‌کې څېړنې نه وې شوې.

دغه روسی څېړونکی وايي:« ما د لسو کسانو لپاره څېړنې کولې. د ژبې، کلتور او تاريخ په اړه مې معلومات راټولول او د بېلابېلو برخو لپاره مې انځورونه اخیستل؛ لکه د نباتاتو ساينس او ژوي پوهنې په برخو کې.»

نوموړی د روان کال (د چنګاښ میاشتې په ۲۸مه نېټه) د طالبانو له‌خوا په کندوز ولایت کې ونیول شو او (د وږي په ۱۷مه نېټه) بېرته خوشې شو.

دغه پرېکړه د طالبانو د ریاست‌الوزرا د اقتصادي مرستیال ملاعبدالغني برادر په مشرۍ د اقتصادي کمېسیون په غونډه کې شوې ده. د دغه ریاست له‌خوا په خپور شوي بیان کې راغلي، چې د اقتصادي کمېسیون په غونډه کې د کرنیزو محصولاتو د ساتنې او د سوداګرۍ د ودې لپاره د سړو خونو د جوړولو طرحه هم تصویب شوه.

په بیان کې همدا راز راغلي، که څه هم افغانستان د کرنیزو محصولاتو له بډایه هېوادونو څخه دی؛ خو د سړو خونو نشتوالی، د تعرفو لوړوالی او د صادراتو پر وړاندې محدودیتونه د بزګرانو او سوداګرو لپاره لویې ننګونې دي.

د بیان له مخې؛ دغه پرېکړه به د بزګرانو د کرنیزو محصولاتو د ضایع کېدو د مخنیوي ترڅنګ د افغانستان په سوداګرۍ، اقتصادي ټیکاو او د خلکو په عوایدو هم مثبت اغېز وکړي.