که څه هم په ولسواک نظام کې د هېواد د رهبرۍ او د چارو د تنظیم لپاره چارواکي د خلکو له خوا د ټاکنو له لارې غوره کېږي، خو د طالبانو د سرحدونو وزارت مرستیال ادعا لري، چې د طالبانو هر وزیر، والي او مامور د ولس لهمنځه «انتخاب» شوی.
د هېواد په کچه انتخاب یا غوراوی د ولسواک نظام یوه اساسي ځانګړنه ده. په ولسواک نظامونو کې د هېواد مشران او چارواکي د خلکو په مستقیمو رایو سره د ټاکنو له لارې غوره کېږي، خو د طالبانو په حاکمیت کې په لومړي سر کې څوکۍ میراثي دي او یا هم د «انډیوالۍ» سیستم پر مخ وړي.
د طالبانو د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو وزارت د جرګو او قبایلي چارو د همغږۍ مرستیال محمد علي جان احمد د دوشنبې په ورځ (د تلې ۱۴مه) په جوزجان کې په یوې ولسي غونډه کې ادعا وکړه: «د نظام هر وزير، والي او مامور د همدې ولس لهمنځه انتخاب شوي او ټول مسوولین د همدې باعزته ولس خدمتګاران دي.» هغه د دغه انتخاب د څرنګوالي په تړاو نور څه ونهویل، په داسې حال کې چې هر طالب د دوی د مشر هبتالله له لوري په مستقیم امر مقرر او یا هم له دندې ګوښه کېږي.
هغه همداراز وویل، «زموږ لپار ژبه، قوم او رنګ معيار نه دی بلکې موږ انسان ته د دین په تله ګورو او په همدې بنیاد د هغه د مال او ځان ساتنه خپل شرعي مکلفیت بولو.»
د یادونې وړ ده، پر طالبانو تور دی چې په لومړي سر کې له طالب پرته بل څوک په نظام کې له ځانه سره نه پرېږدي او مهمې څوکۍ هم میراثي شوي یعنې د لومړي دور حاکمیت د طالب مشرانو زامن اوس په مهمو وزارتونو کې دي.
اوچا پر اېکس خواله رسنۍ د اڼدریکا راټواټي کونړ ته د سفر ويډیو خپره کړې، چې وایي: «د ژمي د نږدې کېدو او د بارانونو له پیل سره د کونړ زلزلهځپلې کورنۍ له سختو ستونزو سره مخ دي او ډېری کورنۍ وايي، چې دوی د ژمي لپاره نه اسباب لري او نه هم د اوسېدو خوندي ځای.»
راټواټي ټینګار کړی، چې نړۍواله ټولنه باید د ژمي له راسېدو دمخه د سرپناه، خوراکي توکو او نورو اړینو توکو د برابرولو لپاره سمدستي ګامونه پورته کړي.
د روان کال د اګست پر ۳۱مه د کونړ ولایت په څو ولسوالیو کې زوروره زلزله وشوه، چې شدت یې د ریښتر په کچه ۶.۰ درجې ثبت شوی و.
د راپورونو له مخې، په دې پېښه کې لږ تر لږه ۲۲۰۵ کسان مړه او ۳۶۴۰ ټپیان شوي دي. همداراز، شاوخوا ۵۴۰۰ کورونه ویجاړ شوي دي او په ډېرو سیمو کې ښوونځي، کلینیکونه او د خلکو استوګنځایونه د استعمال وړ نه دي پاتې شوي.
د طبیعي ناورینونو د مدیریت ادارې وایي، د زلزلې له امله د کونړ ولایت په خاص کونړ، نورګل، څوکۍ او چپه دره ولسوالیو کې زیانونه خورا پراخ دي. زرګونه کورنۍ بېکوره شوې او د ملګرو ملتونو په وینا، د زرګونو کسانو ژوند د یخنۍ او لوږې له ګواښ سره مخ دی.
د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق خان په خپله اېکس پاڼه لیکلي، د دوشنبې په ورځ (د تلې ۱۴مه) یې په مسکو کې د «مسکو فارمټ» له غونډې مخکې د افغانستان لپاره د روسیې له ځانګړي استازي ضمیر کابلوف سره په کتنه کې د افغانستان په اړه د سیمهییزې همکارۍ د پیاوړتیا پر لارو چارو خبرې کړې دي.
د نوموړي په وینا، په دې لیدنه کې په کابل کې د پاکستان سفیر عبیدالرحمان نظاماني هم ګډون درلود.
له دې سره سم، صادق خان په کابل کې د چین له سفیر یو شیاویونګ سره کتنه ګټوره بللې او زیاته کړې یې ده، چې په دې کتنه کې د سیمې د امنیت، د ترهګرۍ ضد همکاریو او د افغانستان د بشري وضعیت په اړه خبرې شوې دي.
د نوموړي په وینا، په دې کتنه کې یادو ستونزو ته د رسېدنې په موخه د یوې همغږې لارې د رامنځته کېدو پر اړتیا ټينګار وشو، څو ورسره په سیمه کې دایمي سوله او ثبات رامنځته شي.
په ورته وخت کې، صادق خان بیا په کابل کې د ایران له سفیر محمد رضا بهرامي سره لیدنه ژوره بللې او زیاته کړې یې ده: «موږ د افغانستان د وروستیو حالاتو په اړه مفصل بحث وکړ او د ګډو اندېښنو او په ځانګړي ډول د ترهګرۍ د دوامدار ګواښونو په اړه مو نظرونه تبادله کړل.»
د نوموړي په وینا، په دې کتنه کې د یادو مسایلو په تړاو د دوامدارو خبرو او همغږۍ پر اهمیت ټينګار وشو، څو ورسره ګډې ستونزې حل شي.