یو افغان پناه‌غوښتونکی د بریتانیا د اصلاحاتو ګوند د مشر د «وژلو ګواښ» په تور محاکمه کېږي

ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې اوس مهال ټيک‌ ټاک، انسټاګرام او سنېپ‌ چټ په مستقیم ډول نه خلاصیږي او یوازې د وي ‌پي‌این په وسیله لاسرسی ورته شونی دی.

یوه سرچینه وايي: «طالبان وایي انټرنېټ خلاص دی، خو موږ له وي ‌پي‌این پرته ځينې اپلیکیشنونه نه شو کارولی. حتا د ځینو خبري پاڼو وېب‌ سایټونه هم بند ښکاري.»

د طالبانو مخابراتو وزارت د مخابراتي شبکو او د انټرنېټ د وېش ادارو له استازو سره په ناسته کې غوښتنه کړې، چې د انټرنیټي محدودیتونو د عملي کولو په برخه کې ورسره همکاري وکړي.

د طالبانو مخابراتو وزارت د سې شنبې په ورځ، د تلې پر ۱۵مه، د انټرنېټ له وېشونکو شرکتونو سره ناسته کړې او له یادو شرکتونو یې غوښتي، چې د انټرنېټ د فلټر کولو په پلان کې ورسره همکاري وکړي.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په دغه پلان کې مجازي شبکو لکه انسټاګرام، ټېلېګرام، فېسبوک، ټېک‌ټاک او نورو ټولنيزو پلېټفارمونو ته د ازاد لاسرسي محدودل او د انټرنېټ وېش محدودول شامل دي.

سرچینې وايي، د طالبانو مخابراتو وزارت په همدې موخه له شرکتونو سره ناسته کړې او د ټولو مخابراتي شرکتونو استازو ته يې سپارښتنه کړې، چې یادې پرېکړې عملي کړي.

په کندهار کې یو شمېر شرکتونو خپلو مشتریانو ته پیغامونه لیږلي، چې د کورونو نوري فایبر تر دویمې خبرتیا پورې قطع شوی.

د سرچينو په وينا، دغه بندیزونه تر اوسه په محدود ډول عملي شوي، او ځينې مهم بنسټونه لکه بانکونه او صرافۍلا هم انټرنېټ ته لاسرسی لري.

سرچینو دغه راز وویل، چې مولوي هبت الله د والیانو او ولسوالانو د سیمینار پر مهال د کندهار په څېر په ټول افغانستان کې د خپلو پرېکړو د پلیتابه امر کړی دی. په دې پرېکړو کې د نوري فایبر د قطع کولو پرېکړه هم شامله ده.

اخوندزاده ټینګار کړی « لکه څنګه چې په کندهار کې حکمونه او فرمانونه پلي کېږي، په کابل او نورو ولایتونو کې هم باید همداسې عملي شي».

نوموړي زیاته کړې چې د افغانستان په اړه پرېکړې یوازې د طالبانو د مشرانو صلاحیت دی او د ټيټې کچې طالبان د پرېکړو په برخه کې د مداخلې حق نه لري.

هغه زیاته کړې، « د هر مجاهد دنده اطاعت دی».

ددغه وزارت له خوا د سې شنبې په ورځ، د تلې پر ۱۵مه، په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې نورالدین عزیزي نن په کابل کې د قزاقستان د ترانسپورت وزارت له مرستیال جان‌بیک تایجاناف او د صنعت او ودانیزو چارو له مرستیال سره ولیدل.

په دې لیدنه کې د قزاقستان سفیر ګازیز اکباسوف هم ګډون کړی و.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې دواړو لوریو د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي همکاریو، سوداګرۍ پراختیا، د افغان–ترانس رېل‌پټلۍ پروژې او د صادراتي توکو د ترانزیټ د اسانتیاوو په اړه مفصلې خبرې وکړې.

خبرپاڼه وايي، د دې لیدنې یوه مهمه موضوع د قزاق-افغان ګډ نندارتون د جوړېدو پلان و، چې موخه یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د صنعتي او سوداګریزو اړیکو پراخول دي.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، هغه دا څرګندونې په کندهار کې د والیانو او ولسوالانو د سیمینار پر مهال کړې دي چې د طالبانو د کورنيو چارو وزیر سراج‌الدين حقاني هم پکې ګډون کړی و.

اخوندزاده ټینګار کړی « لکه څنګه چې په کندهار کې حکمونه او فرمانونه پلي کېږي، په کابل او نورو ولایتونو کې هم باید همداسې عملي شي».

نوموړي زیاته کړې چې د افغانستان په اړه پرېکړې یوازې د طالبانو د مشرانو صلاحیت دی او د ټيټې کچې طالبان د پرېکړو په برخه کې د مداخلې حق نه لري.

هغه زیاته کړې، « د هر مجاهد دنده اطاعت دی».

د سرچینو په وینا، د انټرنېټ د محدودولو او د نوري فایبر د قطع کولو پرېکړه هم له دې سیمینار وروسته شوې ده.

سرچینې وايي، په دې ناسته کې د انټرنیټ او نوري فایبر لپاره د متبادلو لارو وړاندیز شوی.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیرخان متقي د افغانستان په اړه د مسکو فرمټ په اوومه ناسته کې ویلي چې په افغانستان کې د ناامنۍ ټول عوامل له منځه تللي او سیمه باید د تېرو غلطو محاسبو قرباني نه شي.

متقي وویل: «په تېرو څلورو کلونو کې د ناامنۍ ټول عوامل په افغانستان کې له منځه تللي دي، زموږ نظر دا دی چې دې مثبت پرمختګ سره همکاري وشي او لا ښه مدیریت شي، زموږ سیمه باید بیا د تېرو محاسبو او نیمګړو پالیسیو له امله د ناامنۍ قرباني نه شي.»

هغه د ځینو هېوادونو د وروستۍ ګډې اعلامیې په تړاو چې په افغانستان کې د وسله‌والو ډلو د حضور خبره پکې شوې، رد کړه او ویې ویل: «په افغانستان کې داسې ډله نشته چې د افغانستان له خاورې نورو هېوادونو ته ګواښ پېښ کړي.»

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر ټینګار وکړ چې د سیمې هېوادونه باید د خپل امنیت د خرابېدو پړه پر نورو وانچوي، بلکې خپله یې مسوولیت ومني.

نوموړي زیاته کړه: «هیله ده له ناامنۍ ځورېدونکي هېوادونه خپل مسوولیت په خپله اوږه واخلي.»

متقي په خپلو خبرو کې وویل: «ځینې لوري فعاله هڅه کوي چې د راغلي امنیت د ستاینې پر ځای افغانستان سیمې ته د خطر په حیث معرفي کړي، زه دا هڅې په کلکو ټکو غندم.»

هغه زیاته کړه، د طالبانو حکومت اندېښنه لري چې داعش او ځینو نورو ډلو د سیمې په نورو هېوادونو کې د تجهیز او روزنې مرکزونه جوړ کړي دي.

متقي وویل: «زموږ معلومات دا دي چې په دې وروستیو کې داعش او ځینو نورو ډلو د سیمې په نورو هېوادونو کې د تجهیز او روزنې مراکز جوړ کړي دي، چې دا موضوع د اسلامي امارت لپاره د اندېښنې وړ ده.»

نوموړي په خپله وینا کې په مشخص ډول د کوم هېواد نوم یاد نه کړ خو له دې وړاندې طالبانو ویلي وو چې د پاکستان په بلوچستان کې د داعش مرکزونه فعال شوي دي.