نور احمد اغا: افغانۍ په تېر یوه کال کې د ډالر پر وړاندې خپل ارزښت ثابت ساتلی دی

فاریاب کې د طالبانو د استخباراتو رییس مولوي محمد یعقوب په یوې ویډیو کې چې په ټولنیزو شبکو کې خپره شوې، له هېواد بهر افغان جهادي مشران وغندل او ویې ویل چې «هغه رهبران چې د هېواد نه د باندې اوسيږي او تاسو وژنو ته تشویقوي، د هغوی پیسې خلاصې شوي، ستاسو په وینو تجارت کوي.»

نوموړي جهادي رهبرانو ته وویل: «تاسو زموږ استازي نه یاست، بلکې د لوېدیځ جاسوسان یاست.»

هغه زیاته کړه چې دغه مشران خپل اولادونه په معتبرو پوهنتونونو کې زده‌کړې ته لېږي، خو د غریبو اولادونه وژني.

نوموړی په دغه ویډيو کې وایي چې ملت د شوروي اتحاد پر وړاندې درې میلیونه انسانان قرباني کړل، «تاسو په ځای د دې چې اسلامي حکومت جوړ کړی وای، د یو بل پر وړاندې مو د جهاد فتوا ورکړه.»

یعقوب په غیرې مستقیم ډول هم وویل چې یادو مشرانو د خلکو ژوند له منځه وړی او د ملي شتمنیو غلا کې لاس لري.

هغه وویل چې د شوروي پر وړاندې خلکو درنه قرباني ورکړې، خو اوس هغه مشران ملت ته سزا ورکوي او د سیمې د سولې پر ځای ناکرارۍ ته لمن وهي.

د فاریاب د استخباراتو مشر د قوم‌پالنې او قومیزو پېژندنو پر ضد جهادي رهبرانو ته په وینا کې وویل: «تاسو نور د حزب جمعیت، جنبش نومونه مه اخلۍ، موږ یو ملت یوو، موږ یو جسد یوو، تاسو زموږ استازي نه یاست.»

هغه ټینګار وکړ چې خپل قوم ته درناوی لري، خو ملت په لومړي قدم کې مهم دی.

یعقوب همدارنګه له پخوانیو جهادي مشرانو وغوښتل چې که وږي دي نو تجارت دې وکړي او د افغانانو په وینو دې کاروبار نه کوي.

نوموړي په دغه ویډيو کې د طالبانو د حکومت د کار یادونه هم وکړه او ویې ویل چې د طالبانو حکومت «ډېر قوي پلانونه لري» او په ابادۍ او بنسټیزو پروژو کې یې عملي ګامونه پورته کړي دي.

نوموړي زیاته کړه چې د قوش‌تېپې په څېر کانالونه روان دي او په مېلیونونه ډالر په دې کارونو لګول شوي دي.

دا څرګندونې داسې مهال شوي چې د هېواد د بېلابېلو سیاسي او نظامي مشرانو د کړنو په اړه بحثونه دوام لري.

فراژ د سې ‌شنبې په ورځ (د تلې ۱۵مه) محکمې ته وویل چې د فیاض خان ویډیو، چې پکې هغه د ټوپک د ډزې په څېر حرکات کړي و، «وېرونکې او کرکه‌پاروونکي» و.

فراژ د ۲۰۲۴ کال د اکتوبر په ۱۲مه یوه ویډیو په یوټیوب خپره کړې هغه په ویډیو کې د هغو پناه‌غوښتونکو په اړه خبرې کړې وې چې هڅه یې کوله بریتانیا ته داخل شي، په دې ویډیو کې د فیاض خان د ویډیو برخې هم شاملې وې.

د دغې ویډیو له خپرېدو دوه ورځې وروسته، فیاض خان چې پر مخ یې د کلاشینکوف ټوپک ټتو کړی و یوه بله ویډیو خپره کړه او فراژ څخه یې وغوښتل چې خپله ویډیو لرې کړي. وروسته یې د لاسونو د حرکاتو سره د ډزو حرکات ترسره کړل او وې ویل : «پاپ، پاپ، پاپ.»

د لندن د محکمې څارنوال منصفه هیت ته وویل، چې د فیاض خان د ټولنیزو شبکو ځینې پوسټونه دا ښيي چې «کېدای شي هغه وسلې ته هم لاسرسی ولري.»

ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې اوس مهال ټيک‌ ټاک، انسټاګرام او سنېپ‌ چټ په مستقیم ډول نه خلاصیږي او یوازې د وي ‌پي‌این په وسیله لاسرسی ورته شونی دی.

یوه سرچینه وايي: «طالبان وایي انټرنېټ خلاص دی، خو موږ له وي ‌پي‌این پرته ځينې اپلیکیشنونه نه شو کارولی. حتا د ځینو خبري پاڼو وېب‌ سایټونه هم بند ښکاري.»

د طالبانو مخابراتو وزارت د مخابراتي شبکو او د انټرنېټ د وېش ادارو له استازو سره په ناسته کې غوښتنه کړې، چې د انټرنیټي محدودیتونو د عملي کولو په برخه کې ورسره همکاري وکړي.

د طالبانو مخابراتو وزارت د سې شنبې په ورځ، د تلې پر ۱۵مه، د انټرنېټ له وېشونکو شرکتونو سره ناسته کړې او له یادو شرکتونو یې غوښتي، چې د انټرنېټ د فلټر کولو په پلان کې ورسره همکاري وکړي.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په دغه پلان کې مجازي شبکو لکه انسټاګرام، ټېلېګرام، فېسبوک، ټېک‌ټاک او نورو ټولنيزو پلېټفارمونو ته د ازاد لاسرسي محدودل او د انټرنېټ وېش محدودول شامل دي.

سرچینې وايي، د طالبانو مخابراتو وزارت په همدې موخه له شرکتونو سره ناسته کړې او د ټولو مخابراتي شرکتونو استازو ته يې سپارښتنه کړې، چې یادې پرېکړې عملي کړي.

په کندهار کې یو شمېر شرکتونو خپلو مشتریانو ته پیغامونه لیږلي، چې د کورونو نوري فایبر تر دویمې خبرتیا پورې قطع شوی.

د سرچينو په وينا، دغه بندیزونه تر اوسه په محدود ډول عملي شوي، او ځينې مهم بنسټونه لکه بانکونه او صرافۍلا هم انټرنېټ ته لاسرسی لري.

سرچینو دغه راز وویل، چې مولوي هبت الله د والیانو او ولسوالانو د سیمینار پر مهال د کندهار په څېر په ټول افغانستان کې د خپلو پرېکړو د پلیتابه امر کړی دی. په دې پرېکړو کې د نوري فایبر د قطع کولو پرېکړه هم شامله ده.

اخوندزاده ټینګار کړی « لکه څنګه چې په کندهار کې حکمونه او فرمانونه پلي کېږي، په کابل او نورو ولایتونو کې هم باید همداسې عملي شي».

نوموړي زیاته کړې چې د افغانستان په اړه پرېکړې یوازې د طالبانو د مشرانو صلاحیت دی او د ټيټې کچې طالبان د پرېکړو په برخه کې د مداخلې حق نه لري.

هغه زیاته کړې، « د هر مجاهد دنده اطاعت دی».

ددغه وزارت له خوا د سې شنبې په ورځ، د تلې پر ۱۵مه، په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، چې نورالدین عزیزي نن په کابل کې د قزاقستان د ترانسپورت وزارت له مرستیال جان‌بیک تایجاناف او د صنعت او ودانیزو چارو له مرستیال سره ولیدل.

په دې لیدنه کې د قزاقستان سفیر ګازیز اکباسوف هم ګډون کړی و.

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې دواړو لوریو د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي همکاریو، سوداګرۍ پراختیا، د افغان–ترانس رېل‌پټلۍ پروژې او د صادراتي توکو د ترانزیټ د اسانتیاوو په اړه مفصلې خبرې وکړې.

خبرپاڼه وايي، د دې لیدنې یوه مهمه موضوع د قزاق-افغان ګډ نندارتون د جوړېدو پلان و، چې موخه یې د دواړو هېوادونو ترمنځ د صنعتي او سوداګریزو اړیکو پراخول دي.