متقي ادعا کړې چې افغان ښځې او نارینه له خپلو ټولو حقونو برخمن دي

په اعلامیه کې راغلي، چې د دیوبند فکري او مذهبي اغېز نه يوازې د افغان علماوو او شرعي علومو په طالبانو کې ژورې ريښې لري، بلکې د پخوانيو افغان حکومتونو له نظره هم دیوبند ته د معتبر علمي مرکز په سترګه کتل شوي دي.

ذاکر جلالي دې مدرسې ته د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي ورتګ ته په اشارې سره لیکي: «په ورته وخت کې دواړه هېوادونه کولای شي د دیوبند د دې اړیکې له لارې د دوه اړخيزو اړيکو په فرهنګي او فکري ډګر کې يو نوی باب پرانیزي».

د تاريخي اسنادو له مخې د پاکستان تر جوړېدو مخکې د افغانستان ډېر طالبان د دیني زده کړو لپاره دیوبند مدرسې ته تلل.

شواهد ښيي، چې د افغانستان پخواني پاچا محمد ظاهر شاه د افغان طالبانو لپاره د دیوبند مدرسه کې ځمکه رانیولې چې اوس هم په (باب ظاهر) سره یادېږي.

دغه ډول محمد ظاهر شاه د دې مدرسې د یوه عالم دوه اثار (کابلی تفسیر) او (سیرت النبي) له اردو ژبې څخه په پښتو او دري ژبو وژباړل او د دې کتابونو لیکوال ته یې نغدي انعام هم ورکړ.

شنونکي وايي، چې د هند حکومت د مسلمانانو مدرسې په ځير سره څاري او د افراطیت مخه یې نیسي. باورونه دا دي، که د تېر جمهوریت پر مهال افغان طالبان د زده کړو لپاره دیوبند ته استول شوي وای، په پاکستاني مدرسو کې به د افغانستان پر ضد نه روزل کېدای او اوس به افغانانو له ديني ادرس څخه هم ملي روایت درلودای.

حبیب الرحمان حکمتیار د شنبې په ورځ (د تلې ۱۹مه) په خپله اېکس پاڼه وویل، طالبان په داسې حال کې چې په بهر کې له مېشتو ګوندي مشرانو او سیاستوالو غواړي چې هېواد ته راوګرځي او ګواکې هلته یې امنیت تضمین دی، خو بیا هم بهر ته د ګلبدین حکمتیار له سفر څخه مخنیوی کوي.

نوموړی وايي، طالبان له ولس سره د حکمتیار له لیدنو هم وېره لري او همداراز زیاتوي، که په بهر کې مېشت د نورو ګوندونو مشران او سیاستوال افغانستان ته لاړ شي، نو د حکمتیار په څېر به د هغو لیدنو، فعالیتونو او ان سفر کولو ته اجازه ورنه‌کړل شي.

د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار د زړه دوه والونه تنګ شوي و او په کابل کې یې عملیات وشول.

هغه ته نږدې کسان وايي، د ګلبدین حکمتیار او د مالیزیا د لومړي وزیر انور ابراهیم تر منځ زړه اشنايي ده او څو میاشتې مخکې د هغه د ځانګړي استازي په مشرۍ یو پلاوی کابل ته راغی او په وینا یې طالبانو له ګلبدین حکمتیار سره د لیدنې اجازه نه‌ورکوله، خو «د ممانعت بدو پايلو ته په پام سره اجازې ته اړ شول.»

حکمتیار ته د نږدې کسانو په وینا، ګلبدین حکمتیار غوښتل د ښې درملنې په موخه مالیزیا ته ولاړ شي او په همدې موخه له طالبانو یې د سفر اجازه وغوښتل شوه، خو طالبانو له ۴۰ ورځو وروسته داسې ځواب ورکړ، «تداوي دلته وكړئ مصارف به یې موږ دركړو.»

د دغو کسانو په وینا، طالبان له حزب اسلامي سره دوښمني پالي او حزب د خپلو «غلطو تصرفاتو» پر وړاندې ستر خنډ او ګواښ ګڼي او طالبانو د حکمتیار د کور او دفتر مخې ته د جاسوسۍ او نظارت پوسته جوړه کړې او هر څوک چې هغه ته ورځي، په پوښتنو او ګروېږنو سره یې زړه توري کوي.

حکمتیار ته نږدې کسان خبرداری ورکوي: «که امریکا بیا پر افغانستان برید وکړي، دا ځل به د هغو شمېر ډېر لږ وي چي د طالبانو تر بيرغ لاندې د امريكا مقابلې ته زړه ښه كړي؛ له دې وروسته به طالبان د ټولو مجاهدينو مخصوصاً د حزب اسلامي د مجاهدینو له ملګرتيا محروم وي.»

طالبانو له بیا واکمنېدو سره سم، په کابل کې د ګلبدین حکمتیار هستوګنځای چې د تېر جمهوري نظام له‌خوا ورکړل شوی و، بېرته واخیست او د حکمتیار اړوند ټلویزیون یې هم بند کړ.

دا په داسې حال کې ده، چې پخوانی ولسمشر حامد کرزی او د ملي روغې جوړې د عالي شورا پخوانی مشر عبدالله عبدالله هم له ورته برخلیک سره مخ دي او پر لیدو کاتو یې له محدودیتونو سربېره بهر ته د سفر لپاره په ډېرې سختۍ سره اجازه ورکول کېږي.

که څه هم د امیرخان متقي سفر لا هم پای ته نه دی رسېدلی، خو له ډېرو اړخیزو اغېزو سره مخ شوی دی.

له دې وړاندې د بامیان د بودا مجسمې سره د هغه د خبري غونډې انځور خپرېدل او د ښځينه خبریالانو له شتون پرته خبرې غونډې ترسره کېدل سخت غبرګونونه راپارولي وو.

سرچینو ویلي، چې په ډيلي کې د افغانستان په سفارت کې د امیرخان متقي د خبري ناستې په تالار کې د طالبانو بیرغ نه و، خو د طالبانو پلاوي له ځان سره د کابل نه خپل بیرغ وړی و او هغه یې له بکس نه را واېسته او د بهرنیو چارو وزیر مخې ته یې پر مېز کېښود.

یاد اقدام د ډیپلوماتیکو اصولو څخه سرغړونه ګڼل شوې ده.

هند ته د امیرخان متقي سفر پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

له دې وړاندې د هند د اپوزیسیون مشر د دغه هېواد لومړی وزیر تورن کړ، چې د طالبانو پر وړاندې یې د هندي ښځو ملاتړ نه دی کړی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په ورځ (د تلې ۱۹مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، د هند او افغانستان په ګډه اعلامیه کې «جمو کشمیر» د هند خاوره بلل شوې، په داسې حال کې چې د یادې سیمې اوسېدونکي د خپل مشروع حق یعنې د ځان ارادیت لپاره مبارزه کوي.

له دې سره سم، پاکستان د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي هغه څرګندونې هم رد کړې، چې ګواکې «ترهګري» د پاکستان داخلي ستونزه ده. د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت په دې تړاو وايي، اسلام‌اباد هغه شواهد او معلومات له افغانستان سره شریک کړي چې «فتنه خوارج او فتنه هندوستان» ترهګرو ډلو د افغانستان له خاورې د پاکستان پر ضد د فعالیتونو او دا چې د ځانګړو کړیو ملاتړ هم له ځانه سره لري، ښکارندويي کوي.

پاکستان په ټينګار سره ویلي، چې د ترهګرۍ د کنټرول مسوولیت پر پاکستان اړول، د افغانستان د لنډ مهالي حکومت له اوږو څخه د سیمې د سولې او ثبات د ساتنې مسوولیت نه‌شي لرې کولای.

اعلامیه کاږي، پاکستان د یوه سوله ییز او سوکاله افغانستان غوښتونکی دی او په همدې موخه پاکستان له افغانستان سره د سوداګرۍ، اقتصاد او ټرانزیت په برخو کې هر ډول ممکنه اسانتیاوې برابرې کړي، څو د دواړو هېوادونو ترمنځ همکاریو او ټولنیز ـ اقتصادي پرمختګ ته لاره هواره شي.

پاکستان همداراز له طالبانو غوښتي، چې د دغه هېواد د امنیت په برخه کې ورسره همکاري وکړي او په عملي اقداماتو سره دې اجازه ورنه‌کړي، چې افغان خاوره د «فتنه خوارج او فتنه هندوستان» د ترهګرو له خوا د پاکستان پر ضد وکارول شي.

سره له دې چې طالبانو لا تر اوسه د پاکستان دغو تازه څرګندونو ته څه غبرګون نه دی ښودلی، خو تر دې مخکې یې په وار-وار ویلي، چې په پاکستان کې امنیتي ننګونې د دغه هېواد داخلي ستونزه ده او همداراز یې په ډاګه ویلي، هېڅ ترهګره ډله په افغانستان کې نشته او هېڅ فرد او یا ډلې ته د دې اجازه نه‌ ورکوي، چې افغان خاوره د بل هېواد پر ضد وکاروي.

په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې د پاکستاني ځواکونو پر امنیتي پوستو د طالبانو عملیات بریالي و او یاد عملیات د افغانستان پر وخت د شپې دولس بجې پای ته ورسېدل.

د طالبانو د دفاع وزارت خبرداری ورکړی، چې که پاکستان بیا ځلې د افغانستان حریم نقض کړي، نو د حریم د دفاع په موخه به کلک ځواب ورکړي.

د یادولو ده، چې تراوسه پورې دواړو خواوو ته د اوښتې مرګژوبلې په اړه څه نه دي ویل شوي.