د قطر لومړی وزیر: نړۍ دې له افغانستان سره د هڅوونکي چلند لاره خپله کړي

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد په استانبول کې د پاکستان او طالبانو ترمنځ د خبرو د پای ته رسېدو سره سم ویلي، چې په دې ناسته کې د خپل دريځ سره سم د ډيپلوماسۍ او تفاهم له لارې د ستونزو حل غواړي.

نوموړي‌ ویلي، د قطر او ترکیې په غوښتنه ټينګار شوی، چې دواړه خواوي به «دوه اړخیزې د درناوي مثبتو اړیکو، یو د بل په کورنیو چارو کې نه لاسوهنې او چاته د ګواښ نه کولو اصولو ته ژمن وي.»

مجاهد د استانبول خبرې یوه پېچلې پروسه یاده کړې او لیکلي یې دي: «بیا به هم دواړه غاړې مجلس کوي او پاتې مسایل به تر ارزونې او بحث لاندې نیسي.»

د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف د پنجشنبه په ورځ (د لړم ۸مه) پر اېکس پاڼه د یوې پوښتنې په ډول لیکلي: «ایا کډوال خپلو کورونو ته د تګ پر مهال په درنو او خطرناکو وسلو سمبال د عمومي‌ لارو پر ځای په غرونو کې له سختو لارو پاکستان ته داخليږي؟.»

د نوموړي‌ په خبره، دا ډول توجیه ثابتوي، چې افغانستان ښه نیت نه لري او په دې موضوع کې هیڅ رښتنی اخلاص نه لري.

د طالبانو پلاوي تر اوسه په دې اړه څه نه دي‌ ویلي.

مخکي د پاکستان دفاع وزیر خواجه محمد اصف په تونده لهجه ویلي و، چې پاکستان د طالبانو د ملاتړ لپاره کلونه د امریکا او لوېدیځو هېوادونو تورونه وزغمل؛ خو نن یاده ډله د پاکستان پر ضد له هند او اسراییل سره څنګ په څنګ ولاړه ده.

هغه دا هم ویلي‌ وه، چې که توندلارې ډلې د افغانستان له خاورې څخه پاکستان ته راننوځي او وینه توی کړي، نو اسلام اباد حق لري چې د افغانستان خاورې ته ننوځي.

د نوموړي ورته څرګندونې له سختو غبرګونو سره مخ شوي، نن د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني د پاکستان او د دې ډلې وروستیو ستونزو ته په اشارې سره ویلي چې پاکستان خپلې تېروتنې په افغانستان اچوي او له افغانستان څخه غچ اخلي چې دا یوه لویه تېروتنه ده. هغه ویلي چې هره ستونزه د خبرو له لارې حل کیدلای شي.

نتنیاهو لیکلي: « دښمنانو مونږ د مکړۍ جال او ګردونه بللو، خو نن هغوی پخپله خاورې شوي. مونږ لا هم ولاړ یو، پیاوړي، بریالي، جوړوونکي او جنګیالي یو.»

نتنیاهو په خپل پیغام کې اسراییلي پوځ مخاطب کړې او زیاته کړې یې ده، « تاسې د ایران اساسي محور مات کړ».

هغه همدارنګه ویلي چې اسراییل د پرمختګ او امنیت دواړو لپاره هڅې کوي. د هغه په وینا، په «کریات ګات»سیمه کې به شاوخوا ۲۱زره نوي استوګنځایونه جوړ شي او زرګونه دندې به رامنځته شي، چې دا به د جنوبي سیمو د بیا ودې لامل شي.

اصف دراني د پنجشنبه په ورځ (د لړم ۸مه) پر خپله اېکس پاڼه په استانبول کې د پاکستان او طالبانو د خبرو بیا پیل مثبت پرمختګ یاد کړی.

هغه زياته کړې: «د خبرو بیا پيل دا ښيي، چې پاکستان د شخړې د هوارولو په برخه کې نرمي‌ لري.»

نوموړي افغان طالبانو ته په پيغام کې ویلي «دا خبره باید په ښکاره توګه روښانه وي، هغوی باید د پاکستان او ټي ټي پي ترمنځ یو انتخاب وکړي، دا نشي کېدلی چې له یوې خوا د پاکستان سره ښه اړیکې جوړي کړې او له بلې خوا د ټي ټي پي ملاتړ وکړي.»

په استانبول کې د طالبانو او پاکستان پلاوي یو او بل د همدې خبرو کې د خنډ او ځنډ لامل بولي.

پاکستان له طالبانو غواړي، چې د پاکستان تحریک طالبان له ملاتړه لاس واخلي او د افغانستان خاوره دي د دوی په وړاندې نه کاریږي؛ خو طالبان بیا وايي، چې ټي ټي پي په پاکستان کې ده او دوی نه شي کولی هلته اقدام وکړي.

د یادولو وړ ده، چې طالبانو په وار وار ویلي، چې د افغانستان خاوره به د هیچا په وړاندې نه کارول کیږي.

باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې عبدالرحمان عمار د چار شنبې په ماښام د طالب چارواکو له خوا د بدخشان په شهر بزرګ کې ونیول شو.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، دغه طالب قوماندان د طالبانو د چارو ادارې د مرستیال په غوښتنه تسلیم شوی دی.

د سرچینو د معلوماتو له مخې، عبدالرحمان عمار د طالبانو د دفاع وزارت د لوی درستیز فصیح الدین فطرت او مولوي سیف الدین له ملاتړ څخه برخمن دی. فصیح الدین فطرت د سې شنبې په ورځ د طالبانو د خپلمنځي شخړې د حل په موخه بدخشان ته سفر هم کړی و، خو نوموړی په خپلو هڅو کې بریالی نه شو.

سرچینو ویلي، چې د سرو زرو د کان پر سر د شخړي پرمهال د طالبانو سرحدي کنډک هم په بدخشان کې د طالبانو د کانونو د اوسني مشر په ملاتړ د عبدالرحمن عمار له کسانو سره جګړه وکړه او وروسته طالبانو شهر بزرګ ولسوالۍ ته نور مرستندویه ځواکونه هم ولېږل.

وړاندې سرچینو ویلي و، چې د طالبانو په دې خپلمنځي شخړه کې درې طالبان وژل شوي دي.

عبدالرحمن عمار او شفیق الله حفیظي په بدخشان کې د طالبانو له نفوذ لرونکو سیمه ییزو قوماندانو شمېرل کېږي. عمار دمګړی کومه رسمي دنده نه لري، خو ګڼ شمېر کسان او وسلې په واک کې لري.

طالبانو په تېرو څلورو کلونو کې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د کانونو پر اېستلو تمرکز ډېر کړی دی او تر دې وړاندې هم ددې ډلې ګسانو په بدخشان کې د کانونو پر سر شخړې کړې دي.