د پروان ولایت لپاره د طالبانو امنیه قومندانۍ وايي، د یوه کس د قتل په تور د شنبې په ورځ (د لړم ۱۰مه) د دغه ولایت په بګرام ولسوالۍ کې د درېیو ښځو په ګډون ۵ کسان نیول شوي دي. د وسیم په نوم د وژل شوي کس جسد د چاریکار په خواجه سیارانو سیمه کې موندل شوی و.
د یادې امنیه قومندانۍ مسوولینو لا تر اوسه د دغه قتل د لامل په تړاو څه نه دي ويلي، خو په وینا یې نیول شویو کسانو په لومړنیو څېړنو کې خپل جرم منلی او لا هم له یادو کسانو پوښتنې روانې دي.
د یوه بل خبر لهمخې، د دغه ولایت د مرکز چاریکار ښار د لومړۍ امنیتي حوزې له شاوخوا سیمو د دوو ښځو په ګډون ۳ کسان د غلا په تور نیول شوي دي.
د دغې قومندانۍ په وینا، یادو کسانو له یوه کور څخه شاخوا ۲۰۰ زره افغانۍ غلا کړې وې او پر خپل جرم یې هم اعتراف کړی دی.
د طالبانو ویاند د پاکستان د دفاع وزیر وروستیو ګواښونو ته په لومړي ځل غبرګون کې وویل، دوی د داسې یوه کس خبرې جدي نهګڼي، چې پهخپله ستونزې لري او ټول واک یې پر اېکس یو پوسټ کول وي. خواجه اصف یو ځلي ګواښ کړی و، چې که له طالب لوري سره خبرې ناکامه شي، نو مخامخ به جګړې ته داخل شي.
د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد د شنبې په ماښام (د لړم ۱۰مه) له یوې کورنۍ رسنۍ سره په مرکه کې په لومړي ځل د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف ګواښوونکو څرګندونو ته غبرګون وښود او زیاته یې کړه: «موږ نه غواړو خواجه اصف ته ځواب ورکړو، ځکه هغه متضادې خبرې کوي او موږ پر دې پوهېږو چې څومره واک لري د هغه ټول واک پر اېکس پر یوه پوسټ کولو محدود دی.»
ذبیحالله مجاهد ویلي، طالبان نهغواړي چې د خواجه اصف پر خبرو د پاکستان له ټول ملت سره مخامخ شي او په وینا یې، د پاکستان ولس او ټول ګوندونه له افغانستان سره جګړه نه غواړي او افغانستان هم له پاکستان سره د جګړې په لټه کې نه دی.
د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف د تېرې اوونۍ (شنبه د لړم ۳مه) طالبانو ته خبرداری ورکړ، چې که د اسلاماباد او طالبانو ترمنځ په استانبول کې خبرې ناکامې شي، نو پاکستان به نېغ په نېغه له افغانستان سره جګړې ته مخه کړي.
مجاهد زیاته کړه: «موږ د یوه شخص [خواجه اصف] چې پهخپله یې ډېرې ستونزې لري جدي نه ګڼو. د پاکستان په تشکیلاتو کې دفاع وزیر یو کلیشهيي بست دی او هېڅ ډول واک او د پرېکړو کولو واک نهلري او په ټوله کې دومره کولی شي، چې په اېکس کې یو پوسټ وکړي.»
د ذبیحالله مجاهد په باور، د پاکستان په پوځ کې یوه کوچنۍ کړۍ له افغانستان سره د جګړې پلویتوب کوي او په وینا یې په داسې حال کې چې پاکستان پوروړی دی او همداراز له امنیتي او سیاسي ستونزو سربېره له ګڼو ټولنیزو او اقتصادي ستونزو سره لاس او ګرېوان دی، نو دغه ډول پالیسي یې په ګټه نه ده.
هغه وايي، د پاکستان په پوځ کې یوه کړۍ د نړۍ د ځينو زبرځواکو په اشارې سره په سیمه کې د جګړې د دوام په لټه کې ده او زیاتوي: «موږ فکر کوو هغه کسان چې بګرام هوايي اډه غواړي، د فشار راوستلو په لټه کې دي، سره له دې چې هغوی پهخپله نهراځي، نو دوی یې [د پاکستان په پوځ کې یوه کړۍ] توظیف کړي، چې په سیمه کې ناامني رامنځته کړي چې راتلونکو سناریوګانو ته یې زمینه برابره شي.»
د طالبانو ویاند په ډاګه وايي، دوی به د دغه ډول سناریوګانو عملي کېدو ته اجازه ورنهکړي او د هر ډول توطیې پر وړاندې به ودرېږي او هېچاته به د دې اجازه ورنهکړي، چې د نورو ناسم خوبونو په سیمه کې پر واقعیت بدل شي.
ذبیحالله مجاهد همداراز خبرداری ورکړ، که چېرې د نورو په لمسون دغه ډول سناریو عملي هم شي، نو «لومړنی قرباني به هم پهخپله پاکستان وي.»
د طالبانو د ویاند ذبیحالله مجاهد له دغو څرګندونو څو شېبې وروسته د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف تُند غبرګون وښود او د ذبیحالله مجاهد څرګندونې یې «ناوړه او تېر اېستونکې» وبللې او زیاته یې کړه، د افغانستان په اړه د سیاسي ګوندونو او پوځ په ګډون د ټولو پاکستانیانو تر منځ اجماع شته.
خواجه اصف د شنبې په ماخوستن (د لړم ۱۹مه) پر خپله اېکس پاڼه په ظاهره د ذبیحالله مجاهد د هغو څرګندونو چې د ده واک یې یوازې پر اېکس پر یوه پوسټ محدود ګڼلی و، طالبانو ته د «رژیم» په خطاب سره وویل، دوی په کور دننه له ګڼو فکري اختلافونو سره مخ دي او په وینا یې طالبان د افغان ولس استازي نه دي او په دغه هېواد کې یې خلک له بیان ازادۍ او زده کړو محروم کړي دي.
په ورته وخت کې د شنبې په ورځ (د لړم ۱۰مه) د طالبانو ویاند له یوې پاکستانۍ رسنۍ سره په مرکه کې د پاکستان له لوري دغه ډول ګواښونه د مسلې حل ونهباله او په وینا یې مسایل باید د خبرو له لارې حل شي او زیاته یې کړه: «پاکستان اړخ پر خپلو وعدو وفا نهکوي او دا لویه ستونزه ده او موږ هم اوس د دوی پر خبرو اعتماد نهشو کولی، متاسفانه [د پاکستان] په حکومت کې داسې کسان شته چې د وعدو د نه عملي کېدو ستونزه لري.»
هغه په دې مرکه کې څرګنده کړه، چې په ترکیه کې د طالب پلاوي او پاکستانیانو تر منځ د مذاکراتو پر مهال د پاکستان دفاع وزیر څو وارې ګواښونه وکړل: «د خبرو په جریان کې دغسې ګواښونه کول که له نورو سره ګټه وکړي که ونهکړي، خو له افغانانو سره دغه ډول چلند ډېرې بدې اغېزې لري.»
مجاهد په دې مرکه کې یو ځل بیا په ډاګه وویل، طالبان اوس پر پاکستان بېباوره او مشکوک دي، ځکه «هغوی [پاکستان] کېدای شي دغه جګړه د بل چا په خوله کوي او کېدای شي د بل چا لهخوا ورته ویل شوي وي او کېدای شي په دې جنګ کې یو چاته نږدې کېدل غواړي.»
ذبیحالله مجاهد د طالبانو او هند تر منځ اړیکو ته په اشارې سره وویل، دغه اړیکې ډيپلوماټيکي او سوداګریزې دي او په وینا یې «د هند او پاکستان ستونزه جلا ده او موږ نه غواړو چې افغانستان د نورو هېوادونو تر منځ د ناندریو مرکز وګرځي، ځکه زموږ پالیسي متوازنه پالیسي ده.»
هغه د خپلو خبرو په پای کې وویل: «د پاکستان ولس باید پر دې پوه شي چې د پاکستان په پوځ کې یوه ډله د افغانستان او پاکستان تر منځ د فضا د خرابولو په هڅه کې ده او نه پرېږدي چې په دې برخه کې پرمختګ وشي.»
د افغان ښځو د فوټبال لوبډلې په مراکش کې د نړیوالو سیالیو په لړ کې لیبیا ته ۷ پر صفر ماتې ورکړه. دا د افغان ښځو د فوټبال لوبډلې تاريخې بریا ګڼل کېږي.
د راپورونو له مخې، د افغانستان او لیبیا د ښځو فوټبال لوبډلې سیالۍ د شنبې په ورځ په مراکش کې تر سره شوې.
په دې سیالۍ کې د افغان ښځینه لوبډلې نازیه عالي دوه، نیلاب محمدي دوه او مونا امیني، منیژه نوري او فاطمه حیدري هرې یوې یو ـ یو ګولونه وهلي دي.
دا په داسې حال کې ده، چې د افغان ښځو فوټبال لوبډلې تر دې وړاندې له چاډ او تنزانیا څخه ماتې خوړلې وه.
دغه سیالۍ د اکټوبر په ۲۶مه پيل شوې دي.
د افغانستان د ښځو په لوبډله کې ۲۳ افغانې کډوالې ګډون لري.
دا لوبډله د ۲۰۲۱ کال د اګسټ او د افغانستان له سقوط را وروسته د فوټبال نړۍوال فډراسیون «فیفا» تر ملاتړ لاندې راټوله شوې او فعالیت کوي.
په پاکستان کې د طالبانو سفير سردار احمد شکېب تورخم ته څېرمه د کډوالو د یو شمېر پنډغالو څخه لیدنه کړې. نوموړي ویلي، چې د تورخم دروازې تر خلاصېدو وروسته لا هم ګڼ افغان کډوال د تګ په تمه دي.
سردار احمد شکیب د شنبې په ورځ د تورخم دروازې تر خلاصېدو وروسته له اضاخېلو تر جمروده، لنډي کوتل او خېبر درې پورې د کډوالو له بېلابېلو پنډغالو څخه لیدنه کړې ده.
په پاکستان کې د طالبانو سفارت په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د دروزاې د خلاصون لپاره د پاکستان حکومت دوی ته د ډاډ ورکولو سره هم مهاله دروازه د کډوالو پر مخ خلاصه کړې.
نوموړي زياته کړې، چې په پاکستان کې د بند پاتې کډوالو ستونزې به له پاکستاني چارواکو سره شرېکې کړي.
د پاکستان او طالبانو ترمنځ تر ترینګلتیا وروسته د تورخم لار د هر ډول تګ راتګ پر مخ وتړل شوه.
دغه لار له ۲۱ ورځو وروسته نن یوازې د کډوالو د تګ راتګ پر مخ خلاصه شوې ده.
وړاندې د پاکستان د دفاع وزیر خواجه اصف هم د دې لارې د خلاصون خبره کړې وه او زیاته کړې یې وه، چې دا لار به د سوداګرۍ پر مخ تر هغه مهاله بنده وې، چې د طالبانو سره د استانبول خبرې پای ته نه وي رسېدلي.
د پاکستان دفاع وزیر ويلي، چې د تورخم دروازه د سوداګریزو فعالیتونو لپاره نه، بلکې د افغان کډوالو د اېستلو د اسانتیا لپاره پرانیستل شوې. نوموړي زیاته کړې، چې د ویزو ورکولو پروسه به د طالبانو د پلاوي سره د خبرو اترو تر پایه پورې ځنډېدلې وي.
خواجه اصف ویلي، په تورخم کې ټول سوداګریز فعالیتونه تر بلې خبرتیا پورې ځنډول شوي دي.
د تورخم دروازه د تېرې تلې میاشتي له ۱۹مې نېټې څخه د طالبانو او د پاکستاني ځواکونو ترمنځ د نښتو له امله تړل شوې، چې نن د افغان کډوالو د اېستلو لپاره بیا پرانیستل شوه.
خواجه اصف د شنبې په ورځ له «جیو نیوز» سره په مرکه کې وویل: «مخکې افغانستان په پاکستان کې د غېرقانوني مېشتو خپلو افغان وګړو د مسوولیت منلو څخه انکار کاوه او دا یې د پاکستان ستونزه ګڼله.»
د پاکستان د دفاع وزیر په خبره، د افغان کډوالو موضوع اوس یوه نړۍواله مسله ګرځېدلې ده.
هغه د خپلو خبرو په یوه بله برخه کې د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ د وروستي اوربند تړون ته په اشارې وویل، چې که له افغانستان څخه د هر ډول «غېرقانوني فعالیت» پیل وشي، د هغه مسوول به افغانستان وي.
د پاکستاني ورځپاڼې ډان د راپور له مخې، په استانبول کې د دواړو خواوو ترمنځ د خبرو اترو دویم پړاو په درېیو موافقو کې پای ته ورسید: د اوربند دوام، د سولې د ډاډمنولو لپاره د څارنې او تایید میکانیزم جوړول او د هغې د سرغړونې لپاره د سزا ټاکل شامل دي.
د دې کړنلارې اجرایي جزییات به هغه وخت وروستۍ شي، کله چې د دواړو خواوو لوړپوړي استازي د راتلونکې پنجشنبې په ورځ یو ځل بیا په استانبول کې وویني.
خو خواجه اصف وویل: «د پاکستان ټول ولس، د سیاسي مشرانو او دولتي بنسټونو په ګډون یو موټی دی او غواړي چې د افغانستان د مسئلې لپاره ژر تر ژره حل راووځي. اوسمهال یوازینی حل دا دی، چې افغانستان باید له خپلې خاورې ترهګرۍ پای ته ورسوي.»
هغه زیاته کړه، چې دواړه هېوادونه باید «متمدنې» اړیکې وساتي او خبرداری یې ورکړ، چې نړۍواله ټولنه د افغانستان له «تفرقه اچوونکو تاکتیکونو» څخه خبره ده.
د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر ندا محمد ندیم وايي، د افغانستان اوسنۍ رهبري د هېچا غلامي نهکوي او په وینا یې د شریعت پلي کولو ته ځان مسوول ګڼي. هغه همداراز له عالمانو او استادانو وغوښتل، چې د خلکو او محصلینو فکري روزنې ته هم ځانګړې پاملرنه وکړي.
ندا محمد ندیم د شنبې په ورځ (د لړم ۱۰مه) «په افغانستان کې د غذايي امنيت او مصوونيت» په تړاو غونډه کې ادعا وکړه، چې په تېرو نظامونو کې افغانستان ته ډېر بې کيفيته توکي راواردېدل او په وینا یې: «اوس اسلامي نظام حاکم دی او د نورو برخو ترڅنګ په دې برخه کې جدي اقدامات ترسره کېږي.»
ندیم په دې غونډه کې د پوهنتونونو له استادانو وغوښتل: «په بېلابېلو کرنیزو، د علم پرمختګ، امنیت، د افغانستان د دفاع، طب او نورو برخو کې څېړنې وکړئ او ګټور نظرونه له اسلامي نظام سره شریک کړئ.»
د یادونې وړ ده، چې دغه غونډه د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت په رهبرۍ د افغانستان د کرنيزو علومو او ټېکنالوژۍ ملي پوهنتون کې (د سالمې غذا د تولید تخنیکونو او لارو موندلو، افغانانو ته په کافي اندازه د غذایي توکو برابرېدو، له ناروغیو مخنیوي په موخه غذایي پوهې وړاندې کولو او حکومت ته د عامې روغتیا اړوند د جامع پالیسیو جوړولو) په موخه پيل شوی او ۳ ورځې به دوام وکړي.