جرمني هغو افغانانو ته د مرستې وړاندیز کړی چې برلین ته د تګ له حقه لاس پر سر کیږي

یاد شرکت د سې شنبې په ورځ، د لړم پر ۱۳مه، وویل، چې د لوړ ولټاژ تخنیکي ټیمونو له دوامدارو هڅو وروسته شرکت په دې توانېدلی چې د وارداتي برېښنا پرې شوې مزي بېرته سره ونښلوي.

د طالبانو تر واک لاندې برېښنا شرکت زیاته کړې، چې د زلزلې ټکانونو، د ډبرو ښویېدنې او سخت توپان له کبله د مزو د بیا نښلولو چارې له ځنډ سره مخ شوې وې، خو د تخنیکي کارکوونکو د هڅو په نتیجه کې، د نن ورځې تر ناوخته بریالي شول چې برېښنا بېرته فعاله کړي.

دغې ادارې ویلي، د شرکت انجینیرانو له سختو اقلیمي او جغرافیایي شرایطو سره سره، په چټکۍ د زیانمنو سیمو ترمیمي چارې ترسره کړې او هڅه یې وکړه چې د خلکو د ورځنیو اړتیاوو د پوره کولو لپاره برېښنا ژر تر ژره بېرته ورغوي.

د برېښنا شرکت زیاته کړې، چې د هېواد په شمالي سیمو کې د تېرې شپې له زلزلې وروسته، د ازبکستان وارداتي برېښنا مزي په دوو ځایونو کې، له نايب‌اباد څخه تر سمنګان او له خُلم څخه تر پلخمري پورې پرې شوي وو، او له امله یې د کابل په ګډون بغلان، پروان، پنجشېر، کاپيسا، لوګر، پکتيا، غزني او ميدان وردګ ولایتونه د ازبکستان له وارداتي برېښنا بې برخې شوي وو.

د یادونې وړ ده، چې د افغانستان تر نیمايي زیاته برېښنا وارداتي ده او ډېری یې هم له تاجکستان، ازبکستان، ترکمنستان او ایران څخه را واردېږي.

د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزارت د سې شنبې په ورځ، د لړم پر ۱۳مه وویل، چې ددغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت مرستیال په عشق اباد کې د طالبانو له سرپرست سفیر فضل محمد صابر سره کتلي او د دواړو هېوادونو ترمنځ د روانو او پلان شویو بشري مرستو د پروژو په اړه یې خبرې کړې دي.

قربانوف په افغانستان کې د وروستۍ زلزلې له امله له اغیزمنو خلکو سره د خپل هېواد د مرستو چمتووالي ژمنتیا بیا تکرار کړه او یادونه یې وکړه چې د مرستو توکي د ترکمن-افغان همکارۍ پروژو د برخې په توګه چمتو کېږي.

د ترکمنستان مرستیال وزیر ټینګار کړی چې عشق اباد په افغانستان کې اوږدمهاله بشري او ټولنیزې پروژې په دوامداره توګه عملي کوي.

دغه پروژې هغو ټولنو ته حیاتي مرستې برابروي، چې له طبیعي ناورینونو اغېزمنې شوې وي.

د ترکمنستان د بهرنیو چارو وزارت وايي، په ناسته کې دواړو خواوو ټینګار وکړ چې د همکارۍ پروژې به دوام کوي.

د هند د بهرنیو چارو وزیر جای شنکر د دوشنبې په ورځ د طالبانو د بهرنیو چارو له وزیر امیرخان متقي سره اړیکه ونیوله او افغانستان ته د ۱۵ ټنه خوراکي توکو پر استولو سربېره یې د لا نورې مرستې ژمنه هم وکړه. هغه وویل، چې طبي توکي به هم ژر کابل ته ورسیږي.

چین هم د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ چې له زلزله ځپلو سره مرستې ته چمتو دی.

د نوي ډیلي د ابزرور څیړنیز بنسټ د بهرنیو چارو د څېړنو مشر هارش پانټ رویټرز ته وویل، چې دواړه اسیايي ځواکونه غواړي له طالبانو سره خپلې اړیکې پراخې کړي.

د هغه په وینا، هند له طالبانو سره په وروستیو اونیو کې اړیکې ګرمې کړې دي، په داسې حال کې چې له پاکستان سره د دواړو هېوادونو اړیکې ترینګلې شوې دي.

پانت زیاتوي، « د هند د افغانستان د هڅو تر شا هدف دا دی چې د محلي خلکو په منځ کې مثبته انګېزه او هرکلی ومومي، دا د نرم ځواک یوه بڼه ده. دا لږ امکان لري چې هند د لوېدیزو هېوادونو تشه ډکه کړي، خو که هڅه ونه کړي، چین به دغه فرصت ترلاسه کړي».

هند تېره میاشت شپږ ورځې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي کوربه و او اعلان یې وکړ چې په کابل کې خپل سفارت بیا پرانیزي.

هند دغه راز د برېښنايي پروژو، روغتیايي خدمتونو او عامه زیربناوو په برخو کې هم د همکارۍ ژمنه کړې ده.

د هند یوه چارواکي وویل، د سفارت پرانېستل یو سیاسي پیغام لیږي چې د طالبانو له رسمیت پېژندنې پرته هم نوی ډیلی غواړي په سیمه کې خپل حضور پیاوړی کړي او زیاته یې کړه چې نوره مرسته به هم واستول شي.

چین، چې له پاکستان سره نژدې اړیکې لري، د اګست په میاشت کې افغانستان ته ویلي و چې د کانونو او کاني سرچینو په برخه کې لېوالتیا لري. بیجنګ دغه راز کابل د خپل یو سړک او یوې لارې نوښت کې رسمي ګډون ته هم بللی.

د طالبانو لپاره د هند او چین ملاتړ خورا مهم دی، ځکه دغه ډله چې د امریکا په مشرۍ د ناټو ځواکونو تر وتلو وروسته واک ته رسېدلي، لوېدیځ هېوادونه یې لا هم پر ښځو د طالبانو د محدودیتونو او د ملګرو ملتونو بندیزونو له امله ردوي.

د کړکیچ نړیوالې ډلې کارپوه ابراهیم باحث وايي، « افغانستان د نړیوال بانکي سیسټم له انزوا سره مخ دی او د عادي همغږۍ د نشتوالي له امله د مرستو او پراختیايي بودجې انتقال خورا ستونزمن شوی دی».

د نوموړي په وینا، د افغانستان بشري اړتیاوې کمې نه دي، بلکې زیاتې شوې، ځکه نفوس زیاتېږي خو اقتصادي وده سوکه پاتې شوې ده.

د خیبر پښتونخوا پولیسو د سې شنبې په ورځ، د لړم پر ۱۳مه وویل، چې پر مولانا عبدالسلام برید پر مندني - تخت بهایي سړک د حنیف پټرول پمپ ته څېرمه، د مندني پولیسو حوزې په سیمه کې شوی.

پولیس وايي، بریدګرو، چې پر موټرسايکل سپاره وو، پر مولوي عبدالسلام ډزې وکړې او وروسته د پېښې له ځایه وتښتېدل.

د پولیسو په وینا، د پېښې ځای یې محاصره کړی او د بریدګرو د موندلو لپاره پلټنې پیل شوې دي.

مولوي عبدالسلام د تحصیل تنګي د ابو بکر صدیق مدرسې مشر او د جمعیت علمای اسلام د ایالتي شورا غړی و.

په دې وروستیو کې د مولانا فضل الرحمن په مشرۍ د جمعیت علمای اسلام د ګوند د غړو د ترور پېښې ډېرې شوې دي.

سرچینو د سې شنبې په ورځ، د لړم پر ۱۳مه وویل، چې د فعالیتونو د ځنډولو پرېکړه په اسلام کلا کې د ښځو پر کار او فعالیتونو د طالبانو د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ادارې د نویو محدودیتونو تر لګېدو وروسته شوې ده.

افغانستان انټرنشنل ته څلورو باوري سرچینو ویلي، تېره پنجشنبه، د امر بالمعروف یو شمېر مامورانو په اسلام کلا کې یادو بنسټونو ته خبر ورکړ چې ښځو ته د روغتیا په برخه کې په هیڅ خیریه یا بشردوستانه سازمان کې د کار اجازه نشته.

مامورینو خبرداری ورکړی چې ښځې یوازې د «بشپړ حجاب لکه چادرۍ، ماسک او لاسماغي» کارولو په صورت کې کار کولای شي.

د شنبې په ورځ، بلې ډلې مامورینو نوې لارښوونه وکړه چې یوازې «یوه یا دوه ښځینه ډاکټرانې» اجازه لري کار ته دوام ورکړي او نورې ښځې، واکسیناتورانې، صحي روزونکې او د بشردوستانه پروګرامونو کارکوونکې باید سملاسي کار ځای پریږدي.

سرچینې زیاتوي چې د شنبې په ورځ د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت، د امر بالمعروف ادارې او د نړیوالو بنسټونو استازو ترمنځ ناسته وشوه. په دې ناسته کې پرېکړه وشوه چې په ټولو سرحدي کمپونو کې یوازې څلور ښځې د روغتیا په برخه کې د کار اجازه لري.

د ملګرو ملتونو او نورو مرستندویه بنسټونو استازو په دې ناسته کې ویلي چې که دغه محدودیتونه وغځیږي، دوی به خپل فعالیتونه ودروي.

سرچینې تاییدوي چې د نړیوالو بنسټونو له مخالفت وروسته، په اسلام کلا کې د مرستو او بشري عملیاتو فعالیتونه تر بل امره وځنډېدل.

دا په داسې حال کې ده چې هره ورځ سلګونه افغانان له ایران نه پر اسلام‌کلا سرحدي لارې افغانستان ته راستنیږي.