د ترکیې پولیسو د ساکاریا په ښار کې د یوې لارۍ د تعقیب پر مهال شاوخوا ۲۴ افغان کډوال نیولي دي، چې د استوګنې قانوني اسناد یې نه درلودل. د لارۍ چلوونکی هم د کډوالو د «غېرقانوني» لېږد په تور نیول شوی او عدلي ادارو ته معرفي شوی دی.
د ساکاریا پولیسو نیول شوي افغان پناه غوښتونکي د شنبې په ورځ (د لړم ۱۷مه) د بهرنیو وګړو د اېستلو مرکز ته انتقال کړي دي.
ټاکل شوې، چې له اداري چارو وروسته به دغه پناه غوښتونکي افغانستان ته واستول شي.
پولیسو د پرون ورځې په دوو جلا عملیاتو کې هم ۲۴ افغان پناه غوښتونکي په ساکاریا او کارادنیز ښارونو کې نیولي وو.
په دې وروستیو کې په ترکیه کې د افغان پناه غوښتونکو د نیول کېدو پېښې زیاتې شوې دي. د ترکي رسنیو د راپورونو له مخې، پولیس نږدې هره ورځ یو شمېر افغانان نیسي.
د ترکيې د کورنیو چارو وزارت شمېرې ښيي، چې د روان کال له پیل راهیسې په بېلابېلو ښارونو کې له ۳۰ زرو څخه ډېر افغان پناه غوښتونکي نیول شوي دي.
په ترکیه کې د نیول شویو پناه غوښتونکو په ډله کې افغان وګړي تر ټولو زیات دي.
یادې سرچینې د نوم نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې په ښوونځیو کې د دیني معلوماتو د کچې معلومولو ازموینه تر راتلوونکو څو ورځو پیلیږي.
د سرچینې د معلوماتو له مخې، هغه زده کوونکي چې دیني معلوماتو کچه یې کمه وي هغوی به له ښوونځي څخه مدرسې ته ولېږدول شي.
سرچینه زیاتوي، چې په یاده ازموینه کې د لومړي، دوهم، درېیم او څلور ټولګیو کم عمره زده کوونکي هم استثنا نه دي.
د سرچینې د معلوماتو له مخې، د دیني معلوماتو د کچې معلومولو دغه ازموینه د نجونو په ښوونځیو کې هم اخېستل کېږي.
د کندهار د پوهنې ریاست څخه سرچینه وايي:«په ښوونځیو کې د دیني معلوماتو ازموینه د کندهار د علماوو د شورا په وړاندیز او مشوره اخیستل کېږي. موږ تېره ورځ غونډه لرله او وویل شول چې باید په ټولو ښوونځیو کې باید ازموینه پیل شي. د پوهنې ریاست د ښوونځیو مدیرانو ته شفاهي امر کړی دی، چې د ازموینې لپاره چمتوالی ونیسي.»
پر همدغه مهال بیا یو شمېر کورنۍ د کندهار د پوهنې ریاست د یادې پرېکړې په اړه اندېښنه لري او وايي چې په دې کار سره به یې اولادونه له عصري زده کړو څخه محروم شي.
د احسان الله په نوم د کندهار ښار یو اوسیدونکی وايي:«اوس خو د ښار په هره کوڅه کې یو مدرسه ده او تر ښوونځیو مدرسې ډیرې دي. طالبان که دا کار په هر نیت کوي، نو په ښوونځيو کې دې د دیني علومو لپاره تکړه ښوونکي وګماري، که دوی ماشومان له ښوونځي څخه اخراج کړي او مدرسه کې یې شامل کړي، نو بیا به د دې ماشومان راتلونکي څه وي؟ دومره ملایان او قاریان به موږ څه وکړو؟.»
دا په داسې حال کې ده، چې تردې وړاندې هم طالبانو په پوهنتونو او دولتي ادارو کې د دیني علم کچې معلومولو په موخه ازمویني اخیستي دي.