طالبان د ایران په زندانونو کې د افغان بندیانو د معلوماتو راټولولو بهیر پیلوي

امیر حاتمي د ایران د پوځ له یوشمېر ټولیو، قرارګاوو، کنډکونو او پر پوله د دیوال جوړېدو له پروژې د لیدنې پرمهال وویل، چې د پوځ اصلي دنده د ایران د خپلواکۍ او ځمکنۍ بشپړتیا ساتل دي.

نوموړي وویل، چې د پوځ سرتېري شپه او ورځ د دې هدف لپاره هڅې کوي څو د هېواد پولې په خوندي ډول وڅاري.

هغه د سرحدي دیوال جوړول د ایران د ختیزو سیمو د امنیت د پیاوړتیا لپاره مهم ګام وباله او ویې ویل: « که څه هم په تېرو کلونو کې د خاورینو خنډونو او کانالونو په څېر اقدامات شوي، خو د کانکریټي دیوال جوړول یو بنسټیز اقدام دی چې کولای شي له ګاونډي افغانستان سره د ځینو سرحدي ستونزو د حل لاره برابره کړي».

عزیزي زیاته کړه، چې که د لارو د بشپړ پرانېستلو تضمین او برابري او وروري وي، نو سوداګري شته او که دا نه وي، د پاکستان په دې اوسنیو شرایطو نور له پاکستان سره تجارت نه کوي.

نوموړي ټینګار وکړ، چې « تاسې که قرارداد لرئ، درې میاشتې وروسته نور د پاکستان په شرایطو د تجارت اجازه نشته».

هغه وویل، چې افغانستان له نورو هېوادونو سره ګڼې لارې لري، چې سوداګري ورسره وکړي.

په همدې ناسته کې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملاعبدالغني برادر افغان سوداګرو او صنعت‌کارانو ته وویل، چې له پاکستان سره په دریو میاشتو کې خپل قراردادونه او حسابونه تصفیه کړي.

هغه زیات کړه، چې د پاکستان د وارداتو د ټیټ کیفیت له امله باید صادرات او واردات له بدیلو لارو ترسره شي.

ملا عبدالغني برادر نن د یوې ناستې پرمهال افغان سوداګرو او صنعت‌کارانو ته څرګنده کړه، چې پاکستان په تېرو وختونو کې او په ځانګړي ډول د مېوو په موسم کې د سوداګرۍ لپاره لارې تړلې دي. هغه زیاته کړې، چې د پاکستان وارداتي توکي بیا تر ډېره ټیټ کیفیت لري.

هغه وايي، که دا ځل پاکستان له افغانستان سره د لارو پرانیستل غواړي؛ نو باید تضمینونه ورکړي چې بیا دغه لارې نه تړي.

ملابرادر ټینګار کړی، چې د افغانستان صادرات او واردات باید له بدیلو لارو څخه ترسره شي؛ ترڅو سوداګري خوندي او د هېواد اقتصادي ګټه تضمین شي.

دغه څرګندونې داسې مهال کېږي، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ په تېرو وروستیو کې اړیکې خورا ترینګلې شوې دي. له تېرې یوې میاشتې راهیسې له افغانستان سره د پاکستان ټولې لارې هم تړلې دي.
د دواړه خواوو سوداګر شکایت کوي، چې د لارو تړل پاتې کېدو له امله یې سخت زیانونه لېدلي دي.

هغه د یوې خبري ناستې پرمهال ویلي، د مذاکراتو پر مهال د پاکستان لوري غوښتنه وکړه چې طالبان دې په رسمي توګه فتوا صادره کړي او په پاکستان کې ټولې روانې جنګي کړنې دې ناروا اعلان کړي.

هغه زیاته کړه، چې منځګړو هېوادونو هم د یادې غوښتنې ملاتړ وکړ؛ ځکه هغوی د دواړو هېوادونو ترمنځ د حساسو مسایلو په اړه بشپړ معلومات نه‌لرل.

نوموړي ویلي: «طالب پلاوي په اصولي ډول موافقه څرګنده کړه، چې فتوا صادرېدای شي؛ خو روښانه شوه چې د فتوا صادرول د دارالفتوا مسوولیت دی او د دې ادارې هر تصمیم به یوازې د اسلامي قانون پر اساس وي، نه د چا د غوښتنو او خوښې پر بنسټ.»

د نجيب په خبره؛ دغه موضوع ښايي د پاکستاني لوري لپاره د منلو وړ نه وه؛ نو د همدغه اختلافانو له امله مذاکرات پرته له کومې پایلې پای ته ورسېدل.

د دغه ادارې له‌خوا په تازه خپور شوي راپور کې راغلي، چې زلزلو، سېلابونو او وچکالۍ د افغانانو دغه وضعیت لا کړکېچن کړی او د طالبانو له‌خوا لګېدلو بندیزونو افغان ښځې او نجونې له لویو ننګونو سره مخ کړې دي. راپور زیاتوي، چې د دغه بندیزونو له امله افغان مېرمنې بنسټیزو حقونو ته له لاسرسي بې‌برخې کړې دي. دوی پر طالبانو غږ کړی، چې پر افغان مېرمنو لګېدلي بندیزونه لرې کړي.

راپور وړاندې کاږي، چې ګڼ راستنېدونکي د بې‌روزګارۍ، د سرپناوو نشتوالي، د څښاک پاکو اوبو او نورو بنسټیزو خدمتونو ته له لاسرسي بې‌برخې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویاند وایي چې په تېرو ۱۹ ورځو کې له پاکستان، ایران او ترکیې نه د بندیانو په ګډون ۲ لکه او ۱۸۳۴ افغان کډوال هېواد ته ستانه شوي.