واشنګټن ته د محمد بن سلمان د سفر سره هممهاله ډونالډ ټرمپ اعلان وکړ، چې امریکا پر سعودي عربستان د F-35 جنګي الوتکې پلوري. ډونالډ ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې وویل: «موږ به دا کار وکړو. موږ به پر سعودي عربستان د F-35 الوتکې وپلورو.»
د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ (د لړم په ۲۳مه) په اېر فورس ون الوتکه کې هم خبریالانو ته ویلي و، چې سعودي عربستان غواړي «په لوړ شمېر» کې امریکایي جېټ الوتکې وپېري.
د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیالې امنه محمد په امنیت شورا کې نړۍوالې ټولنې ته خبرداری ورکړ چې«لوږه اوس په مستقیم ډول د وسلې په توګه کارول کېږي.» د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام تېره اونۍ په خپل یوه راپور کې وویل، افغانستان کې ۹۰ سلنه کورنۍ د خپلو ډوډۍ له وختونو تېرېدو ته اړ کېږي.
امنه محمد د دوشنبې په ورځ (د لړم ۲۶مه) امنیت شورا ته وویل، جګړه یوازې تاسیسات نهورانوي، بلکې خلکو ته د خوړو د برابرولو وړتیا هم لهمنځه وړي او دا د سلګونو میلیونو انسانانو ژوند له ګواښ سره مخ کوي.
نوموړې زیاته کړه چې وسلهوالو جګړو د نړۍ په ۱۴ هېوادونو کې د خوړو ناامني جدي کړې او تېر کال نږدې ۲۹۵ میلیونه انسانان له سختې لوږې سره مخ وو، چې دا د وړم کال پرتله ۱۴ میلیونه زیات دي.
د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام تېره اونۍ په خپل یوه راپور کې وویل، افغانستان کې ۹۰ سلنه کورنۍ د خپلوډوډۍ له وختونو تېرېدو ته اړ کېږي. په وروستي یوه کال کې له ګاونډيو هېوادونو د افغانانو په بېرته ستنېدو، د نړۍوالو د مرستو په کمېدو او پر ښځو د محدودیتونو په لګول کېدو سره په دغه هېواد کې بشري ناورین لاپسې جدي کړی دی.
په افغانستان کې د یوناما مرستیال او د ياد سازمان د بشري چارو همغږي کوونکی ايندريکا راتوته تېره اونۍ (یکشنبه د لړم ۱۸مه) د طالبانو د رييس الوزراء له اداري مرستیال عبدالسلام حنفي سره په کتنه کې ویلي، له ۲۰۲۳ تر ۲۰۲۵ کال پورې ۴.۵ميليونه کډوال بېرته هېواد ته ستانه شوي دي.
د ملګرو ملتونو د پرمختیايي پروګرام راپور کاږي، دمګړۍ له هرو لسو کورنیو نهه هغه یې مجبور دي چې د ډوډۍ له یوه وخت څخه تېر شي او د ژوندي پاتې کېدو لپاره د خپل کور وسایل پلوري او یا هم له نورو پور کوي.
له دې سره سم، د ملګرو ملتونو د ماشومانو وجهي صندوق «یونېسف» ویلي، چې په افغانستان کې ۳،۵ میلیونه ماشومان په شدیده خوارځواکۍ اخته دي. دغې ادارې په افغانستان کې د تغذیې ناورین په نړۍ کې تر ټولو په بد وضعیت کې یاد کړی دی.
د خوړو نړۍوال پروګرام بیا ویلي، د افغانستان د خوړو ناورین د میندو او ماشومانو ژوند له جدي ګواښ سره مخ کړی دی. دا اداره زیاتوي، د نړۍوالو مرستو کمېدو او د طالبانو د بندیزونو له امله په هېواد کې د لوږې او خوارځواکۍ کچه بېسارې لوړه شوې او دې وضعیت اوس د انساني ناورین بڼه خپله کړې ده.
د ملګرو ملتونو د سر منشي مرستیالې امنه محمد همداراز وویل:«چیرې چې خلک وږي وي، هلته سوله نهشي ټینګېدای او چیرې چې لوږه جګړې ته لمن وهي، هلته امنیت نه شي راتللی.»
هغې زیاته کړه: «موږ لا هم په وسلو پانګونه کوو، نه د لوږې په پای ته رسولو.»
هغې په پای کې وویل چې د لوږې او جګړې اړیکه د بشریت لپاره یو هستوي ګواښ دی او نړۍ باید اجازه ورنهکړي چې خواړه بیا د جګړې په وسیله بدل شي.
ډونالډ ټرمپ د ملګرو ملتونو د امنیت شورا له پرېکړه لیک څخه چې په غزه کې د «سولې پلاوي» د جوړېدو لپاره تصویب شوی، هرکلی وکړ. د امریکا ولسمشر وویل، چې د سولې د پلاوي مشري به پهخپله کوي او «د نړۍ تر ټولو ځواکمن او د درناوي وړ مشران» به پکې برخه ولري.
ټرمپ په خپلې ټولنیزې شبکې «تروت» کې لیکلي: «زه نړۍ ته د امنیت شورا د دې حیرانوونکي رایې مبارکي وایم، چې د سولې د پلاوي د پېژندنې او تایید سبب شوه.»
د امریکا ولسمشر ټینګار کړی، د امنیت شورا دغه رایه چې د سولې پلاوی یې رسمي کړ، د ملګرو ملتونو په تاریخ کې به له تر ټولو لویو تاییدیو څخه وشمېرل شي. هغه ویلي، چې دا اقدام به په ټوله نړۍ کې د لا زیاتې سولې د خپرېدو لامل شي او دا یوه تاریخي شېبه ده.
ډونالډ ټرمپ له ملګرو ملتونو او ټولو هغو هېوادونو چې په امنیت شورا کې یې دې پرېکړهلیک ته رایه ورکړې مننه کړې او زیاته کړې یې ده، چې د پلاوي غړي او نور «حیرانوونکي اعلانونه» به په راتلونکو اونیو کې خپاره شي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو هم د امنیت شورا له پرېکړه لیک څخه هرکلی کړی او د دغه پرېکړهلیک تصویب یې د «غزې د خلکو له خوا له حماس پرته، د یوه ارامه او هوسا غزې د جوړولو لپاره مهم تاریخي ګام» بللی دی.
حماس د غزې په تړاو د ملګرو ملتونو پرېکړهلیک رد کړ | افغانستان انټرنشنل پښتو
خو حماس د ملګرو ملتونو دغه پرېکړهلیک رد کړی او ویلي یې دي، چې دغه پرېکړهلیک د فلسطینیانو حقونه او غوښتنې نه پوره کوي.
حماس د ملګرو ملتونو د امنیت شورا هغه پرېکړهلیک رد کړ، چې د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د غزې پلان تاییدوي او ویلي یې دي، چې دغه پرېکړهلیک د فلسطینیانو حقونه او غوښتنې نه پوره کوي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا د دوشنبې په ماخوستن د (لړم ۲۶مه) په غزه کې د نړۍوالو ځواکونو د مېشتېدو په تړاو د امریکا وړاندیز شوې طرحه تصویب کړه. د امنیت شورا له ۱۵ غړو ۱۳ یې موافقه رایه ورکړه او یوازې روسیې او چین ممتنع رایې ورکړې.
په دې طرحه کې د «ثبات نړۍوالو ځواکونو» په نوم د څو میلیتي ځواکونو جوړېدل او همداراز د «فلسطیني دولت د جوړښت» لپاره د یوه بهیر پيلېدل شامل دي.
په دې طرحه کې همداراز په څرګنده ویل شوي، چې د ثبات نړۍوال ځواکونه د غزې د پولو له امنیت ساتنې سربېره د حماس د نظامي تاسیساتو د لهمنځه وړلو او همداراز د حماس جنګیالیو د بېوسلې کولو دندې پر غاړه لري.
حماس بیا وايي، هغوی [لویدیځوال] غواړي، چې غزه د نورو هېوادونو تر لاس لاندې او د هغوی تر واک لاندې کړي چې فلسطینیان او د مقاومت ډلې یې سخت مخالفت کوي.
حماس زیاته کړه: «په غزه کې نړۍوالې قوې ته د دندو سپارل، په ځانګړي ډول د مقاومت د بې وسلې کولو په ګډون، د دې قوې بېطرفي لهمنځه وړي او دا د اشغال په ګټه پرېکړه ده.»
د پرېکړهلیک په متن کې ویل شوي، چې غړي هېوادونه کولای شي د سولې د بورډ په نوم په هغه انتقالي ادارې کې ګډون وکړي چې د غزې د بیا رغونې او اقتصادي احیا څارنه به کوي. پرېکړهلیک همدارنګه د ثبات نړۍوالو ځواکونو جوړېدو ته واک ورکوي چې د غزې د غیرنظامي کولو بهیر تضمین کړي.
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا دغه پرېکړه لیک بیا په اسراییل کې جنجال رامنځته کړی، ځکه په یاد پرېکړه لیک کې په راتلونکې کې د فلسطینیانو لپاره د یوه خپلواک هېواد جوړېدو ته اشاره شوې ده.
په پرېکړه لیک کې ویل شوي: «ښايي بالاخره د فلسطین هېواد د جوړېدو لپاره شرایط رامنځته شي.»
د ایران په سیستان-بلوچستان کې د درېیو موټرو د ټکر له امله ۱۴ افغان کډوال سخت ټپيان شوي دي. دغه پېښه پرون (یکشنبه د لړم ۲۵مه) په سروان سیمه کې رامنځته شوې ده.
د حال وش په نوم د ایران د بشري حقونو سازمان وایي، چې دغه پېښه پرون سهار هغه وخت رامنځته شوه کله چې د سون توکو وړونکی یو موټر د افغان کډوالو د لېږدولو له دوو موټرو سره ټکر وکړ.
حال ویش زیاتوي: «دغه پېښه پرون سهار شاوخوا ۷بجې رامنځته شوې ده او د ټکر زور دومره زیات و، چې درې واړه موټر سخت زیانمن شوي او ورسره له افغان کډوالو ۱۴ کسان هم سخت ټپيان شوي دي.»
دا لا روښانه نه ده، چې دغه افغانان له افغانستان څخه ایران ته تلل که له ایران څخه هېواد ته ستنول کېدل.
لا تر اوسه ایراني چارواکو او همداراز طالبانو په دې اړه په رسمي توګه څه نهدي ویلي.
د طالبانو د امربالمعروف او نهی عن المنکر وزارت ویلي، د کوډو او جادو د منع فرمان له صادرېدو وروسته د دوی د محتسبینو له لوري په ټول هېواد کې د سحر او جادو په تور تر څلور زرو ډېر کسان نیول شوي دي.
د دغه وزارت مسوولینو ویلي، یوازې سږ کال په څو ولایتونو کې ۲۵۰ کسان د جادو اړوند چارو په تړاو نیول شوي او همداراز عدلي او قضایي بنسټونو ته هم معرفي شوي دي.
دوی ټینګار کړی، چې په ټولنه کې به له منکراتو او فساد څخه مخنیوي ته دوام ورکړي او له هغو کسانو سره به جدي چلند وکړي چې د «فاسدو» اعمالو د پراخېدو لامل ګرځي.