سره له دې چې له څه مودې راهیسې د پاکستان په ټولو ایالتونو او په ځانګړې توګه په پنجاب او سند ولایتونو کې د افغانانو د نیونې او بېرته افغانستان ته د ستنونې بهیر چټک شوی، اوس د پنجاب ایالت پولیسو ټولو افغانان (ویزه لرونکي او بې ویزې افغانانو) ته لس ورځې یعنې د روانې نومبر میاشتې تر وروستۍ ورځې وخت ورکړی، چې له دغه ایالت څخه ووځي.
د پنجاب پولیسو له دغه خبرداري سره سره کابو هره ورځ او شپه سلګونه افغانان په بېلابېلو سیمو کې پر کورونو کې د چاپې په وهلو سره نیول او بیا افغانستان ته استول کېږي.
افغانستان انټرنشنل- پښتو ته د پنجنشبې په ورځ (د لړم ۲۹مه) د پنجاب ولایت د راولپنډۍ پولیس چارواکو په رارسېدلو غږونو کې ویل شوي: «تېره شپه په ګلده ټاڼه کې پرېکړه وشوه چې ټول افغانان که پاسپورټ او ویزه لري او یا یې هم نهلري باید واېستل شي.»
په دې رارسېدلو غږیزو پیغامونو کې همداراز له چیناییانو او پاکستانیانو غوښتل شوي، چې په اړوندو پولیس مرکزونو کې ځانونه ثبت کړي او همداراز د کورونو له مالکانو په کلکه غوښتل شوي چې له ټاکل شوې نېټې مخکې افغانان له خپلو کورونو وباسي.
په دې غږیز پیغام کې ویل شوي: «تېره شپه (چهارشنبه د لړم ۲۸مه) د ۸۳ بلاکونو د مسوولینو په حضور سره هدایت وشو، چې له خپلو اپارتمانونو افغانان وباسي ګنې پرته له هغې به افغانان په زوره واېستل شي او د بلاکونو او کورونو مالکان به جریمه هم شي.»
په ورته وخت کې په راولپنډۍ کې مېشت یو شمېر افغانان د پاکستان له حکومت څخه غواړي، چې د کډوالو اړوندو نړۍوالو اصولو، کنوانسیونونو او قوانینو ته ژمن پاتې شي او لږ تر لږه ویزه لرونکو افغانانو ته چې غواړي په قانوني توګه دلته شپې او ورځې تېرې کړي، د اوسېدو اجازه ورکړي.
د راولپنډۍ په یوه ښارګوټي کې افغان کډوال رحیمي وايي: «دا ښکاره ظلم دی، چې اسناد لرونکي افغانانو ته د اوسېدو اجازه نهورکول کېږي. موږ د پاکستان له حکومت څخه غواړو چې پر دغې پرېکړې بیا کتنه وکړي او افغانانو ته چې د مجبوریت لهمخې دلته پراته دي، د اوسېدو اجازه ورکړي.»
یو بل افغان د نوم د نهښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل ته وویل: «نن له راولپنډۍ څخه اسلاماباد ته روان وم، د لویې لارې په اوږدو کې د پولیسو له لوري ودرول شوم او ماته اجازه رانهکړل شوه، چې اسلاماباد ته لاړ شم. پولیسو راته ویل، تاسو اسلاماباد ته د تګ اجازه نهلرئ.»
دغه افغانان د ملګرو ملتونو د کډوالو چارو له اړوندو سازمانونو غواړي، چې په دې برخه کې د افغانانو ستونزو ته پام وکړي او د پاکستان پر حکومت فشار راوړي، څو لږ تر لږه د قانوني مېشتو افغانانو له ځورونې لاس واخلي او د کډوالو حقونو او همداراز نړۍوالو اصولو ته ژمن پاتې شي.
دوی همداراز په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو چارو پر کمېشنرۍ په نیوکو سره یاده کمېشنري یوه سمبولیکه کمېشنري ګڼي او په وینا یې د افغان کډوالو ستونزو ته هېڅ پام نهلري.
دا په داسې حال کې ده، چې افغانستان انټرنشنل-پښتو په دې برخه کې په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو په چارو کې د عالي کمېشنرۍ د نظر پر اخیستلو بریالي نشو.
په پاکستان کې د مېشتو افغانانو په وینا، د پاکستان حکومت له څو میاشتو راهیسې د ویزې د تمدید بهیر درولی او په افغانستان کې د پاکستان سفارت په اسانۍ ویزه نهورکوي، خو په تور بازار کې بیا د ویزو بیې تر زرو ډالرو هم رسېدلی.
په پاکستان کې پر افغان کډوالو فشارونه په داسې حال کې مخ په ډېرېدو دي، چې د ډيورند کرښې په اوږدو کې ټولې لارې د پاکستان له لوري تړل شوي او یوازې د دوی له لوري په جبري توګه د اېستل کېدونکو افغان کډوالو پرمخ خلاصه ده.
