د افغانستان د مخکېني جمهوري نظام پرمهال د ولسمشر لومړي مرستیال امرالله صالح ویلي، د اوکراین جګړه په عملي ډول د روسیې په ګټه پای ته رسېدلې او اوس د «بریا مدیریت» روان دی. صالح ادعا کوي چې متحده ایالاتو د جګړې د بندېدو لپاره د روسیې له شاوخوا ۸۰ سلنه غوښتنو سره توافق کړی دی.
امرالله صالح په اېکس لیکلي چې لس میاشتې وړاندې یې وړاندوینه سمه وه او اوس «د ولسمشر ولادیمیر پوتین تر مشرۍ لاندې روسیې جګړه ګټلې ده».
نوموړی زیاتوي:«زه لس میاشتې وړاندې صحي وم، روسیې جګړه ګټلې، اوس هر څه د بریا د مدیریت په اړه دي، متحده ایالاتو د جګړې د بندېدو لپاره د روسیې له شاوخوا ۸۰ سلنه غوښتنو سره سلا کړې ده».
صالح زیاتوي چې د اوکراین جګړې پای ته رسېدل به «په نړۍوالو جیوپولیټیکي معادلو کې نوي افقونه پرانیزي» او د ده په خبره، «افغانستان او سیمه به هم د دې بدلونونو له اغېزو خوندي نه وي».
صالح د دې څرګندونو ترڅنګ د هغه پلان تفصیل هم شریک کړی چې ادعا کېږي د ډونالډ ټرمپ د ډلې له لوري وړاندیز شوی دی. د هغه په وینا، دا طرحه د اوکراین له پراخو امتیازاتو غوښتنه کوي.
د صالح په وینا، له دغو وړاندیزونو سره سم اوکراین به کریمیا په رسمي توګه د روسیې برخه ومني، د دونېڅک او لوګانسک ټول ولایتونه به مسکو ته وسپاري او په خرسون او زاپوریژیا کې به د اوسنیو کرښو د کنګل کېدو پرېکړه عملي شي.
په طرحه کې د اوکراین لهخوا د ناټو د غړیتوب پرېښودل، د پوځ د پرسونل د کچې محدودول، د ځانګړو وسلو له منځه وړل او په هېواد کې د هر ډول بهرنیو ځواکونو د ځای پر ځای کېدو بشپړ بندیز هم شامل دي.
دا مسوده سمدستي اوربند د ۱۰۰ ورځو په موده کې د ټاکنو ترسره کېدل، د دواړو لوریو لپاره عمومي عفوه او پر روسیې د بندیزونو کمول هم وړاندیز کوي؛ هغه امتیازات چې نیوکې کوونکي یې د مسکو په واضح ګټه بولي.
په مسوده کې د امریکا–روسیې د امنیتي خبرو بیا پیل، د اروپا لپاره د نوې امنیتي ترتیباتو طرح، د بېطرفه سولهساتونکو ځای پر ځای کول، او د اوکراین د بیا رغونې لپاره نړۍوال صندوق جوړول هم شامل دي.
صالح د دې پلان د شریکولو پر مهال لیکلي: «دا د ټرمپ پلان دی، سیاسي لویدیځ دا لوبه بایللې ده».
د نوموړي څرګندونې په داسې حال کې دي چې د اوکراین چارواکو، اروپایي متحدینو او د امریکا یو شمېر سیاستوالو د دې ډول هرې معاملې په اړه اندېښنې ښودلې او ویلي یې دي چې دا به د مسکو دریځ قوي او د کیف د حاکمیت بنسټونه کمزوري کړي.
