طالبانو له ترکیې نه د سوداګریزو او روغتیایي ویزو د بهیر اسانه کولو غوښتنه کړې

باوري سرچینو د دوشنبې په ورځ، د لیندۍ پر۳مه افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د ملګرو ملتونو، اروپايي ټولنې او نړیوال بانک سره د طالبانو د کورنیو چارو او مالیې وزارتونو ترمنځ خبرو اترو لا تر اوسه کومه پایله نه ده ورکړې.

د سرچینې په وینا، نړیوال سازمانونه ډاډه نه دي، چې طالبان به د دوی د کورنیو او بهرنیو کارمندانو امنیت تضمین کړي.

د طالبانو په منځ کې د ځانمرګو بریدګرو نفوذ او پر بهرنیو وګړو بریدونه په افغانستان کې د نړیوالو سازمانونو ماموریتونو لپاره یو له لویو اندېښنو څخه دی.

د نړیوال بانک د نمایندګۍ یوې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي چې که طالبان د امنیت سپارلو لپاره پر دوی فشار ته دوام ورکړي، نو یاد ماموریتونه به له افغانستان څخه ووځي.

دا په داسې حال کې ده، چې اوس مهال په ټول افغانستان کې له ۲۱ میلیون څخه ډیر خلک له لوږې څخه د خلاصون لپاره د دغو نړیوالو سازمانونو مرستو ته اړتیا لري.

له دې وړاندې د خوړو نړیوال پروګرام په ټول افغانستان کې د لوږې پراخې ساحې ته په اشارې سره، اعلان وکړ چې په هرو پنځو افغانانو کې یو یې اوس مهال له لوږې سره مبارزه کوي.

د ملګرو ملتونو، نړیوال بانک او اروپايي ټولنې استازو تر اوسه ددې خبر په اړه د افغانستان انټرنشنل پوښتنو ته ځواب نه دی ویلی.

د جرمني ورځپاڼې ویلټ سره په یوه مرکه کې، د اتریش د کورنیو چارو وزیر ګیرارډ کارنر وویل چې د اروپايي اتحادیې وګړي نور د کډوالۍ له ستونزې سره مخ کیدو پر مهال د یووالي کلمه نه شي اوریدلی.

د مجرمو کډوالو د اېستلو په برخه کې د اتریش نوښت ته په اشارې سره، هغه زیاته کړه: «په وروستیو اونیو کې، درې سوري او دوه افغانان چې په اتریش کې یې خطرناک جرمونه کړي وو، مستقیم خپلو هیوادونو ته بېرته واستول شول.»

د اتریش د کورنیو چارو وزارت د لړم ۱۸مه اعلان وکړ، چې دوی یو بل افغان پناه غوښتونکی چې د مخدره توکو پورې اړوند جرمونو په تور محکوم شوی و، افغانستان ته شړلی دی.

د اتریش د کورنیو چارو وزیر وویل، چې هیواد یې د شاوخوا ۷۰۰۰ سوري وګړو د ساتنې وضعیت بیاکتنه کوي او د افغانانو لپاره ورته اقدام پلان شوی دی.

هغه زیاته کړه، چې د اتریش حکومت هڅه کوي د اتباعو د بیرته منلو په پروسه کې له اصلي هیوادونو سره یوې موافقې ته ورسیږي. له همدې امله، د طالبانو یوه پلاوي په سپتمبر کې د اتریش پلازمینې ویانا ته سفر وکړ او د اتریش له چارواکو سره یې خبرې وکړې.

د طالبانو د مالیې وزارت ویاند عبدالقیوم نصیر نن دوشنبه، د لېندۍ پر ۳مه، وویل، چې نړیوال بانک په څلورو پړاوونو کې د هغو پروژو او قراردادي شرکتونو د پورونو د ورکولو لړۍ پیل کړې چې د یاد بانک د څارنې ټیم او د طالبانو د مالیې وزارت له لوري یې اسناد څېړل شوي او نهايي شوي دي.

د یاد وزارت په وینا، نړیوال بانک به خپلې نیمه پاتې پروژې هم له سره پیل کړي.

تر اوسه پورې نړیوال بانک په افغانستان کې د خپل دفتر د بېرته پرانېستلو په تړاو څه نه دي ویلي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن دوشنبه، دلیندۍ ۲مه وویل، چې امیر خان متقي د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګریزو اړیکو لاپراختیا او افغانانو ته د اماراتو ویزو کې د اسانتیاوو رامنځ ته کول مهم وبلل.

طالبانو د متحده عربي اماراتو نوي سفیر په حواله لیکلی، چې نوموړي په خپل وار د اماراتو او افغانستان اړیکې تاریخي وبللې او ژمنه یې وکړه چې د دوه اړخیز تجارت او ټرانزیټ په برخو کې پر نویو پروژو کار کوي.

سيف محمد الکتبي همداراز یادونه کړې، چې افغان سوداګرو ته به د اماراتو د ویزو په برخه کې د اسانتیاوو د رامنځ ته کولو لپاره هڅې وکړي.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو د بیاځلي واک ته رسېدو سره د واکمنۍ څلور کاله تېریږي خو تر دې دمه له روسیې پرته هېڅ کوم بل هېواد دغه ډله په رسمیت نه ده پېژندلې.

د هند د ملکي هوايي چلند د لویې ادارې د یوه لوړپوړي چارواکي په وینا، دا پېښه د یکشنبې په ورځ شاوخوا غرمه مهال شوې او هممهاله ایر انډیا الوتکه له همدې ځغل لیکې نه والوته.

اېل ۲۹ځغل لیکه یوازې د ښکته کېدو لپاره کارېدله، په داسې حال کې چې ار ۲۹یوازې د پورته کېدو لپاره فعاله وه.

د هند د ملکي هوايي چلند ادارې د معلوماتو له مخې، له ښکته کېدو مخکې د الوتکې په ای اېل ایس سیسټم کې خرابي راغلې وه، چې له امله یې الوتکې د لږې لیدنې په شرایطو کې خپل مسیر له لاسه ورکړ او په غلطه ځغللیکه کې ښکته شوه.

پیلوټ دا منلې چې د هوايي چلند کنټرول پر اېل ۲۹ ځغل لیکې د ښکته کېدو اجازه ورکړې، خو وايي، چې د الوتکې عملې ته یې نه وو ویلي چې الوتکه له خپل مسیر څخه منحرفه شوې او غلطې ځغل لیکې ته روانه ده.

سرچینې وايي، د ایر انډیا الوتکه ریاض ته همغه وخت له همدې ځغل لیکې پورته شوې وه.

هندي رسنۍ وايي، چې د هند د هوايي چلند اداره اوس دغه وضعیت ارزوي.