روسیه په قرغیزستان کې د اټومي برېښنا د فابریکې پر جوړولو غور کوي

خو نوموړي زیاته کړه: «هغه موافقه چې د لویو قدرتونو تر منځ او د اوکراین او اروپایانو له رضا پرته، ترسره شي، د اوکراین لپاره د واقعي او دوامدارې سولې بنسټ نه شي کېدای».

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي د سې شنبې په ورځ وویل چې دی چمتو دی د امریکا له ملاتړه برخمنه طرح د جګړې د پای لپاره تعقیب کړي او له ډونالډ ټرمپ سره پر اختلافي ټکو خبرې وکړي، خو دا خبرې باید د اروپايي متحدینو په ګډون ترسره شي.

مېرڅ وویل: « د اروپا په اړه پرېکړې یوازې د ګډ توافق له لارې کېدای شي. اوکراین د چا د لوبې مهره نه، بلکې د خپلو ګټو او ارزښتونو یو خپلواک لوبغاړی دی».

نوموړي زیاته کړه چې جرمني به د اوکراین له خلکو ملاتړ ته دوام ورکړي او د همدې هدف لپاره به کنګل شوې روسي شتمنۍ وکاروي.

په ۲۰۲۶ کال کې به اوکراین ته د جرمني مالي مرسته ۱۱،۵ میلیارد یورو ته لوړه شي، چې دا د پخوا پلان شوې ۸،۵ میلیارد یورو بودجې په پرتله ډېروالی ښيي.

هغې د ملګرو ملتونو له لوري د ښځو پروړاندې د تاوتریخوالي د پای ته رسولو د ۱۶ ورځني نړۍوال کمپاین د پیل په اړه وویل، چې ښځې په افغانستان کې په عملي ډول له عامه ژوند څخه اېستل شوې دي.

امندا مک ګریګور زیاته کړې، چې د ښځو پروړاندې د تاوتریخوالي ختمول د هېڅ بل هېواد راتلونکی هومره نه شي بدلولی لکه افغانستان.

په ورته وخت کې یوناما او د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې په یوې ګډه اعلامیه کې په افغانستان کې د ښځو او نجونو پروړاندې د تاوتریخوالي د ۴۰سلنې اندېښنو د زیاتوالي خبر ورکړ. دغو دوو بنسټونو له نړۍوالې ټولنې وغوښتل، چې له افغان ښځو سره خپل ملاتړ او پیوستون زیات کړي.

د ملګرو ملتونو د ارزونو له مخې، هغه ښځې چې د تاوتریخوالي له ګواښ سره مخ دي شمېر یې په یوازې دوو کلونو کې نږدې ۴۰سلنه لوړ شوی او اوس په افغانستان کې له ۱۴ میلیونو څخه ډېرې ښځې د ساتنې خدماتو او بېړنیو مرستو ته اړتیا لري.

بېنېټ د سې شنبې په ورځ پر خپلې اېکس پاڼې «د ښځو پروړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو نړۍوالې ورځې» په مناسبت لیکلي: «د ښځو او نجونو پروړاندې تاوتریخوالی د منلو نه دی.»

هغه ټینګار کړی، چې عدالت ته لاسرسی د افغانستان او نړۍ د نجونو او ښځو امتیاز نه، بلکې د دوی حق دی.

نوموړي همداراز په ماشومتوب کې جبرې ودونه هم جرم ګڼلی.

د نومبر ۲۵مه هر کال د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو د نړۍوالې ورځې په توګه نمانځل کېږي. د دې ورځ شالید د دومینیکن جمهوریت د میرابل خویندو له وژنې سره تړاو لري، چې د ۱۹۶۰م کال د نومبر په ۲۵مه د یوه ظالم رژیم پروړاندې د خپلې مبارزې له امله ووژل شوې.

دا ورځ د ملګرو ملتونو عمومي اسمبلې په رسمي توګه په ۱۹۹۹م کال کې ومنله.

د دې ورځې د نمانځلو موخه د ښځو د حقونو ساتنه، د تاوتریخوالي د ستونزې په اړه د عامه پوهاوي لوړول او د هغو هڅو پراختیا ده، چې د ښځو لپاره یو خوندي او عادلانه چاپېریال رامنځته کوي.

هغه زیاته کړې: «پاکستان د افغانستان سوېل د خپل ستراتیژیک نفوذ ساحه ګڼي او اوس دې څرګندونو دا هېواد د امنیتي محاسبې ارزولو ته اړ کړی دی.»

رحمت‌الله نبیل د سې شنبې په ورځ (د لیندۍ ۴مه) پر اېکس پاڼه په خپله تحلیلي لیکنه کې ویلي، که د افغانستان په سوېل کې د هند اقدامات عملي شي، په دې سیمه کې به سیاسي، اقتصادي او استخباراتي حضور پیاوړی شي او د ستراتیژیکو هڅو لېوالتیا به زیاته شي.

نوموړي زیاته کړې: «پاکستان چې تل د افغانستان سوېلي سیمې خپل ستراتیژیک نفوذ ګڼلی، اوس د دې څرګندونو په رڼا کې خپل امنیتي محاسبات بیا ارزوي.»

د نبیل په خبره، په دې سره به مهمې سوداګریزې او ارتباطي لارې او د چابهار بندر فعال شي او ښایي د پاکستان اندېښنې او ورخطايي لا نوره هم زیاته شي.

د نوموړي له نظره، پاکستان د «مبادا بلوچستان او خېبرپښتونخوا ترڅنګ د سند جبهې» فعالېدو ته وارخطا دی.

د مخکېني جمهوري نظام د ملي امنیت رییس رحمت‌الله نبیل همداراز ویلي، چې دا هڅې د بېجینګ او واشنګټن محاسبې هم اغېزمنې کړي او د افغانستان سوېلي سیمه یې د سیمه‌ییزو سیالیو لپاره یو حساس ټکی جوړ کړی دی.

ملګرو ملتونو نن سې‌شنبه (د لیندۍ ۴مه) د دې راپور په خپرولو سره ویلي، چې هره ورځ په نړۍ کې شاوخوا ۱۳۷ ښځې او نجونې د خپلو نږدې ملګرو یا د کورنۍ د غړو له خوا وژل کېږي. له دې مخې، په هرو لسو دقیقو کې یوه ښځه د خپل ملګري یا د کورنۍ د غړي له خوا وژل کېږي.

راپور زیاتوي، په ۲۰۲۴ کال کې ۸۳ زره ښځې وژل شوې دي چې له دې ډلې ۵۰ زره یې د خپل ملګري یا د کورنۍ د غړو له خوا وژل شوې دي، چې د ښځو د وژنې ۶۰ سلنه برخه جوړوي.

د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې د پالیسۍ برخې مشرې سارا هندریکس ویلي دي، چې د ښځو وژنه د تاوتریخوالي د اوږدې لړۍ پایله ده، چې له انلاین ګواښونو، تعقیب او ځورونې پیلېږي او وروسته تر وژنې رسېږي.

د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې په وینا، هره ښځه حق لري چې په خپل ژوند کې خوندي وي. دا اداره زیاتوي، چې د دې لپاره باید قوانین او سیستمونه داسې عملي شي، چې د تاوتریخوالي نښې ژر وپېژندل شي، عاملین یې له وژنې مخکې محاسبه شي او د ښځو د خوندیتوب لپاره قوي تدابیر ونیول شي.

د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د له منځه وړلو د نړۍوالې ورځې په مناسبت، د ملګرو ملتونو د نشه‌یي توکو او جرمونو او د یادې ادارې د ښځو دفتر د ۲۰۲۵ کال په راپور کې همداراز ویلي، چې د ملګري او کورنۍ له لوري د ښځو د وژنې تر ټولو لوړه کچه په افریقا کې ثبت شوې، ورپسې په امریکا، اوشینیا، اسیا، اروپا او نورو سیمو کې ثبت شوې ده.

په ټوله کې، راپور د ښځو د وژنې د مخنیوي لپاره د قانوني اصلاحاتو، عدلي سیستمونو، ډیجیټلي خوندیتوب او نړیوالې همکارۍ غوښتنه کوي.