د سيبياېس خبري شبکې د څو سرچینو له قوله ویلي، چې په واشنګټن ډيسي کې د ملي ګارډ پر دوو سرتېرو د برید مشکوک کس افغان دی. دوی زیاته کړې، چې یاد برید کوونکی رحمتالله لکڼوال نومېږي.
دغه راپور تر اوسه د متحده ایالاتو د چارواکو له خوا په رسمي ډول نه دی تایید شوی. ویل کېږي، چې مشکوک کس په ۲۰۲۱ کال کې امریکا ته داخل شوی و.
د افغان مدني ټولنې ګډې کاري ډلې له نړۍ، ملګرو ملتونو، د بشري حقونو له سازمانونو او د هېوادونو له پارلمانونو وغوښتل، چې په ګاونډیو هېوادونو کې د افغان کډوالو په ځانګړي ډول د ښځو او ماشومانو د نیولو او جبري شړلو مخه ونیسي.
دغې ډلې د چهارشنبې په ورځ (د لیندۍ ۵مه) په یوه خبرپاڼه کې د ښځو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي په اړه ویلي، چې زرګونه افغان کډوالې ښځې او ماشومان په پاکستان، ایران، ترکیه، هند او تاجکستان کې د تاوتریخوالي، خپلسري نیونو، جبري شړلو او ناوړه چلند سره مخ دي.
دوو ویلي، چې د افغان ښځو پر وړاندې دا وضعیت په ټوله سیمه کې د بشري حقونو د سرغړونو یوه بېلګه ده.
په خبرپاڼه کې د پاکستاني پولیسو له خوا د کډوالو پر کورونو چاپې وهل، دروازې ماتول، خلک په زوره نیول او کورنۍ په تیاره او سړه هوا کې بند ساتل د اندېښنې وړ بلل شوي دي.
د دوی د معلوماتو له مخې، کډوال د نیول کېدو له وېرې شپې په پارکونو کې تېروي.
د افغان مدني ټولنې ګډې کاري ډلې له افغان کډوالو سره دا ډول چلند د بشري حقونو د ټولو قوانینو سرغړونه یاده کړې.
دوی له ملګرو ملتونو، د بشري حقونو له شورا، د کډوالو له عالي کمېشنرۍ او اروپایي ټولنې وغوښتل، چې په ټولو کوربه هېوادونو کې دا ډول کړنې وڅاري او دروي.
دغې ډلې همداراز غوښتنه کړې، چې د زیانمنونکو کورنیو لپاره بشري ویزې او د بیا مېشتېدو پروسه باید ګړندۍ شي.
د یادولو ده، چې د پاکستان پولیسو بیا د اسلاماباد په «ارجنتینا پارک» کې د نیمې شپې له چاپې وروسته د ۵۳۹ افغان کډوالو د نیولو او افغانستان ته د بېرته جبري اېستلو لړۍ پیل کړې ده. د افغانستان انټرنشنل-پښتو د راپور له مخې؛ په نیول شویو کسانو کې د بشري حقونو فعالان، خبریالان او د پخواني حکومت کارکوونکي شامل دي.
پولیسو د هغه افغان کډوالو شمېر تایید کړی، چې تر نیول کېدو وروسته لومړی حاجي کمپ ته لېږدول شوي او له هغه ځایه د تورخم له لارې افغانستان ته اېستل شوي دي.
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت څو ورځې مخکې وویل، چې د روان کال له پیل راهیسې د بندیانو په ګډون تر ۲ مېلیونه او ۴۳۰زره ډېر کډوال په خپله خوښه او جبري توګه له ګاونډیو هېوادونو بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.
یاد شمېر کډوال له پاکستان، ایران، ترکیې او تاجکستان څخه یا په زور اېستل شوي او یا په خپله خوښه ستانه شوي دي. د راپورونو له مخې، دا کډوالو افغانستان ته په داسې حال کې ستانه شوي، چې اوسنی افغان ولس له پراخ بشري ناورین سره مخ دی.
په ارزګان کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست ویاند ویلي، چې روان کال په یاد ولایت کې د انارو له ۶۶۹ هکټاره باغونو څخه ۶۴۶۹ ټنه انار راټول شوي دي.
د ارزګان یو شمېر بڼوالو ويلي، که څه هم د تېرکال په پرتله د انارو حاصلات ډېر و، خو د خرڅلاو لپاره یې مناسب بازار شتون نه لري او د صادراتو په برخه کې له ستونزو سره مخ دي.
په ورته مهال د یاد ولایت د کرنې ریاست مسولینو ویلي، چې د ارزګان د انارو حاصلاتو ډېره برخه په خپله ارزګان کې په مصرف رسېږي او لږ برخه یې کندهار ته له لېږدول کېدو وروسته هند او پاکستان ته صادرېږي.
دا په داسې حال کې ده، چې د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ له شخړې وروسته له شاوخوا ۴۶ ورځو راهیسې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ټولي لارې د هر ډول تګ راتګ او سوداګرۍ پرمخ تړلې دي او طالبانو د افغانستان د وچې او تازه مېوو صادراتو لپاره له ازبکستان سره هوکړې کړې دي.
واشنګتن پوسټ د امریکا د فدرالي چارواکو له قوله لیکلي، چې نن چهارشنبه (د لیندي ۵مه) سپینې ماڼې ته نږدې د ملي ګارډ دوه سرتېري په یوه برید کې په ډزو وژل شوي. ویل کېږي، چې په دې تړاو یو شکمن کس هم نیول شوی.
د سپینې ماڼۍ ویاندې کارولین لویټ وویل: «ولسمشر د پېښې په اړه خبر شوی دی.»
ټرمپ دا مهال د شکرکزارۍ د رخصتیو په مناسبت د فلوریډا په پالم بېچ کې په خپل استوګنځي کې دی.
د پېښې په اړه ځینو رسنیو لیکلي، چې دغه دوه ساتونکي د برید په وخت کې وژل شوي او بریدګر ټپي حالت کې نیول شوی دی. تراوسه د دې برید د انګیزې په اړه څه معلومات نه دي ورکړل شوي.
د پېښې له امله د رونالډ رېګن ملي هوایي ډګر ته الوتنې شاوخوا شل دقیقې ځنډول شوې وې، خو وروسته عادي شوې دي.
د هوایي ډکر مسوولینو ویلي، چې ځیني پروازونه کېدای شي لږ ځنډ سره مخ شي.
د ایران د خراسان رضوي والي غلام حسین مظفري په هرات کې د طالبانو له والي سره په کتنه کې ویلي، چې له افغانستان سره د وارداتو کچه زیاتوي او ایران د اړتیا وړ توکې له دغه هېواد څخه واردوي.
په دې لیدنه کې د سوداګریزو همکاریو د پراختیا، د ټرانزیټي اسانتیاوو او ګډو اقتصادي فرصتونو په اړه هم خبرې وشوې.
په هرات کې د طالبانو د والي دفتر د چهارشنبې په ورځ (د لیندۍ ۵مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د دوی والي اسلام جار له ایراني چارواکو او سوداګرو سره په لیدنه کې د اقتصادي اړیکو د پیاوړتیا په اړه خبرې کړې دي.
طالبانو په اقتصادي او سوداګریزه برخه کې دا ناسته مهمه بللې او زیاته کړې ده: «د ایراني چارواکو او سوداګرو دا سفر د اقتصادي اړیکو پیاوړتیا، د دواړو هېوادونو ترمنځ د ګډو بازارونو وده او د سیمهییزې سوداګرۍ په برخو کې اغېزمن کېدای شي.»
طالبانو د هرات-خواف اوسپنې پټلۍ پراختیا، د ټرانزیټي اړیکو زیاتوالی او په سوداګریزو همکاریو کې اسانتیاوې د خپلو لومړیتوبونو په توګه یادې کړي.
طالبانو د خراسان رضوي د والي له قوله لیکلي، چې نوموړي له افغانستان څخه د وارداتو زیاتوالي ته لېوالتیا ښودلې او زیاته کړې: «موږ هڅه کوو چې د یاد هېواد بازارونو اړتیاوې له افغانستان څخه پوره کړو.»
د طالبانو د احصایې او معلوماتو اداره وایي، چې د ۱۴۰۴ کال د لړم میاشتې په ترڅ کې د هوایي ډګرونو او ځمکنیو بندرونو له لارې هېواد ته ۲,۷۶۸ بهرنيو وګړو تګ راتګ کړی دی. دغې ادارې ویلي، چې په دې شمېر کې ۸۶ کسان یې ښځې دي.
د طالبانو د احصایې او معلوماتو ادارې د چهارشنبې په ورځ (د لیندۍ ۵مه) په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د لړم په میاشت کې د ۶۲ ښځو په ګدون ۱۴۲۶ بهرني وګړي هېواد ته راغلي دي او دغه راز د ۲۴ ښځو په ګډون ۱۳۴۲ نور له هېواد څخه وتلي دي.
یادې ادارې بیا دا مشخص کړې نه ده، چې دغه شمېر بهرني وګړي څوک او د کومو هېوادونو دي.
په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو را وروسته په میلیونه افغانان کډوال شول، چې له دغه جملې یې ډېری یې د خپلو کورنیو د لیدو لپاره هم افغانستان ته تګ راتګ کوي.